در حال حاضر تولیدکنندگان شکر بهاندازه نیاز داخلی، شکر تولید میکنند. به نظر میرسد که ریشه مشکل به توزیع و فروش مربوط میشود.
گسترشنیوز: این روزها موضوع شکر و کمیابی و نایابی آن به یکی از دغدغههای این مردم تبدیل شده است. قیمت آزاد شکر به ۱۰ هزار تومان رسیده است و مردم برای تامین نیاز خود مجبور به حضور در صفهای طولانی میشوند؟ دلیل یا دلایل این وضعیت چیست؟ آیا میزان تولید شکر کاهش یافته است یا مشکل به بخش توزیع و فروش مربوط میشود؟ برای یافتن پاسخ سوالات خود با مدیرعامل شرکت توسعه نیشکر به گفتگو نشستیم.
میگفتند صنعت نیشکر از بین رفته است
صنعت نیشکر کشور دو سال بسیار سخت را از سر گذرانده و از دو گردنه سهمگین عبور کرده است. مدیرعامل شرکت توسعه، محمود شمیلی نیشکر در رابطه با بحران اول اظهار داشت: استان خوزستان ۴۰ درصد نیشکر کشور را تامین میکند. سال قبل با خشکسالی بیسابقهای در کل کشور و بهخصوص خوزستان مواجه شدیم و بخش زیادی از نخلستانها و مزارع نیشکر از بین رفت. برای مقابله با این شرایط در همان سال ۹۷، راهکارهایی را به اجرا گذاشتیم. بهاینترتیب توانستیم با کمترین آسیب از این شرایط سخت عبور کنیم. خیلی از اهالی و کارشناسان با صنعت نیشکر معتقد بودند که صنعت نیشکر بهصورت کامل از بین رفته است. خوشبختانه با تکنیکهایی که اعمال کردیم کاهش عملکرد ما در مقایسه با سال گذشته، بیشتر از ۳۰ درصد نشد و تابستان را پشت سر گذاشتیم.
بارندگی، برداشت را به تاخیر انداخت
وی در ادامه افزود: به دنبال آن، بارندگیهای پیوستهای که در سراسر کشور رخ داد باعث شد که برداشت نیشکر در استان خوزستان با تاخیر ۴ ماهه انجام شود. خوشبختانه بهمحض مساعد شدن شرایط، گروههای برداشت را در بهمن و اسفندماه تقویت کردیم. این زحمات به بار نشست و رکورد تازهای به دست آمد یعنی ظرف دو ماه، ۴۵ درصد محصول، برداشت شد.
ماشینها را باز و دوباره مونتاژ کردیم
محمود شمیلی در ادامه تصریح کرد: مقادیر زیادی شکر خام تولید کردیم که بهتدریج آن را تصفیه کنیم. تصفیه شکر یک فرایند ۸ ماهه است. در حال تصفیه بودیم که سیلاب اخیر رخ داد و کل مجموعه را آب گرفت ولی خوشبختانه تجهیزات حساس بهسرعت جابجا شد و صنعت ما آسیب ندید. بااینحال عمده محصولی که در مزرعه مانده بود را آب گرفت (۵۰ و خوردهای درصد) و مجبور شدیم تولید را متوقف کنیم. بعد از رفع خطر سیلاب، انبارها را باز کردیم و قطعات بازشده را مونتاژ کردیم. این کار دشوار در کوتاهترین زمان ممکن انجام شد. کار و تلاش ۲۴ ساعته همکاران نتیجه داد و کارخانجات مشغول به کار شدند. اکنون هر ۴ کارخانه تصفیه ما در حال تصفیه شکر خام هستند و بهطور مرتب، محصول شکر را به بازار تزریق میکنیم.
کمبود تولید نداریم
شمیلی در ادامه تصریح کرد: روزانه چیزی حدود ۲ هزار و ۵۰۰ تن تصفیه میکنیم. این مقدار تولید یا در انبارها ذخیره میشود یا بلافاصله تحویل مشتری میشود. نکته اینجاست که در سال ۱۳۹۷ رکورد ۱۲۵ ساله تولید چغندرقند در ایران شکست که بسیار بیسابقه بود. مقدار بسیار زیادی شکر تولید شد و قاعدتا این حجم عظیم شکر باید در انبارهای کشور وجود داشته باشد. درست است که با بحران سیل و تاخیر در برداشت مواجه شدیم ولی تولید روزانه کافی است و بههیچعنوان نباید شاهد کمبود شکر در بازار باشیم. این درحالی است که مقدار زیادی شکر سفید هم وارد شده است و واردات همچنان ادامه دارد.
تولیدکننده دلیلی برای نفروختن ندارد
مدیرعامل شرکت توسعه نیشکر در ادامه افزود: بهصراحت اعلام میکنم که وضعیت تولید، عادی است و برای کنترل کمبود ایجاد شده باید بازار را کنترل کرد. شکر یک کالای تعزیراتی است و وضعیت عرضه آن را سازمانهای صمت استانها و خود وزارتخانه بهطور کامل و مستمر، رصد میکنند. بنابراین من تولیدکننده ترجیح میدهم که محصول خود را الان بفروشم چون مشکل نقدینگی دارم. تولیدکنندگان نمیتوانند شکر را با قیمت بالاتر بفروشند یا به امید بالا رفتن قیمت، تولید خود را عرضه نکنند. اطمینان داشته باشید که تولیدکنندگان، شکر تولیدی خود را وارد بازار کردهاند. انباشت شکر در انبار کارخانهها هیچ توجیهی ندارد. همانطور که گفتم باید دید شکر تولیدشده کجا رفته است؟ تولیدکننده هیچ نقشی در نایاب شدن شکر ندارد. آنها همواره به قیمت دولتی فروختهاند و بسیاری از مواقع از این بابت ضرر دادهاند. قبلا در ازای هر کیلو شکر، ۱۴۰۰ تومان سود داشتیم ولی سود ما اکنون به ۲۰۰ تومان رسیده است.
صنعت شکر، در مرز مرگ و زندگی
وی در تکمیل این بخش از سخنان خود گفت: تولیدکنندگان شکر در شرایط بحرانی به سر میبرند. آنها در مرز مرگ و زندگی به فعالیت خود ادامه میدهند. در شرایطی که سود تا به این حد کاهش یافته است باید حقوقها را افزایش دهیم و تجهیزات موردنیازمان را با چند برابر قیمت وارد کنیم. قیمت تمامی اقلام افزایش یافته است ولی قیمت شکر همان ۳ هزار تومان سال قبل است. سیلاب اخیر خسارت زیادی به عمل آورد و با کمبود شدید نقدینگی مواجه شدهایم. این بخش به کمک و حمایت آجل دولت نیاز دارد. یادمان باشد که چیزی حدود ۱۰۰ هزار نفر به صورت مستقیم و غیرمستقیم بر سفره صنعت شکر و نیشکر نشستهاند. وضعیت این صنعت روی زندگی ۷ استانی که زندگی آنها به این بخش پیوند خورده است تاثیر میگذارد. بیکاری این حجم عظیم از افراد بدون شک آسیبهای اجتماعی بسیاری به دنبال خواهد داشت. دولت کمک کند که خسارت به بارآمده جبران شود. اگر نقدینگی افزایش نیابد میزان تولید شکر در سال آینده بهشدت کاهش خواهد یافت.
اگر چنین باشد پس بحران شکر ربطی به تولید ندارد و برای برطرف کردن آن باید وضعیت بازار و انبارها را رصد کرد. در این شرایط افزایش تولید شکر هم نمیتواند مشکل را برطرف کند چون همانطور که گفته شد شکر بهاندازه کافی تولید میشود. محمود شمیلی ضمن تائید این مطلب اظهار داشت: شکر زیادی، وارد شده است بااینحال بازار هنوز تثبیت نشده است. نظارت بر تولید و عرضه شکر جز وظایف و اختیارات دولت است و در بخش تولید هم، این کار را هم بهخوبی انجام میدهد و هرروز از ما آمار خواسته میشود و بر فعالیت ما نظارت میشود. چه خوب است که در بخش توزیع هم چنین باشد و شاهد نظارت دقیقتر و موثرتری باشیم.