پیکان خاطره انگیزترین خودروی مردم ایران است. خودرویی که کمتر کسی در بین ایرانیها با آن خاطره ندارد. البته این نوستالژِی صنعتی ایران به غیر از ایران در استرالیا و نیوزلند و انگلستان نیز عاشقان سینه چاک زیادی داشته است.
گسترشنیوز: پیکان خودرویی که زمانی نماد احزاب کارگری در بریتانیا بوده است و آن را میتوان نماد خودروهای سوسیالیستی آن دوارن خواند. خودرویی که با از بین رفتن کارخانهاش در بریتانیا، حیات خود را در ایران ادامه داد.
طراحان در حال طراحی هیلمن هانتر یا آرو ؛ چهره خودرو که طراحی آن در سال ۱۹۶۵ به پایان رسیده است و در سال ۱۹۶۶ نیز در شهر کاونتری انگلستان تولیدش آغاز شده بود، آکنده از فرمهای هندسه و قرینهای است که چهره یک اتومبیل کلاسیک را تداعی میکند. مدلهای اولیه پیکان در انگلستان دارای حجم موتور ۱۷۲۵ سیسی بود، در سالهای بعد یعنی سال ۱۹۶۹ مدل دولوکس پیکان که در ایران نیز بسیار مشهور است، ساخته شد.
یکی از تبلیغات پیکان در انگلستان؛ شاید دانستن این مطلب جالب است که تولید این خودرو پس از یک دهه تولید در انگلستان، در ایران شروع شد. پیکان را شاید هنوز هم بتوان در استرالیا دید، محبوبترین مکانهایی که بعد از ایران این خودرو در آن تولید یا فروخته شده است را میتوان انگلستان و استرالیا دانست.
تولد پیکان؛ در دهه ۶۰ میلادی با دو چراغ گرد بزرگ که فقط وانتِ چراغ گرد آن به ایران آمد.
چراغهای گرد مدتی بعد مربعی شکل شدند.
پیکان استیشن؛ پوستر تبلیغی آن که نشان میداد این خودرو برای شکارچیان خودروی مناسبی است.
پیکان در استرالیا توسط شرکت کرایسلر به فروش رسید.
جشن تولد پیکان؛ شعر تولد تولد تولدت مبارک، نخستین بار برای پیکان سروده شد. درسال ۱۳۴۵ قراردادی بین شرکت ایران خودرو و تالبوت در مورد مونتاژ و ساخت خودروی پیکان که نام انگلیسی آن آرو بود منعقد شد و بطور رسمی با وارد شدن قطعات از تالبوت انگلستان که در آن روزگار زیرمجموعه شرکت کرایسلر امریکا بود، تولید پیکان در اردیبهشت سال ۱۳۴۶ با ظرفیت ۶۰ هزار دستگاه آغاز شد. این تیراژ بهتدریج به ۱۲۰ هزار دستگاه رسید.
پیکان در تهران؛ ورود نخستین پیکان به خیابانهای تهران بسیار جالب بود، خودرو بعد از طی مسافت کمی جوش میآورد، علت هم مشخص بود، رادیاتور برای انگلستان طراحی شده بود نه ایران. بعدها با اصلاح این ایراد، مشکل پیکان تا حدودی حل شد.
یکی از تبلیغات شرکت ایران خودرو؛ در آن سالها ایران خودرو به امید صنعتی ایران تبدیل شده بود. برادران خیامی موسسان ایران خودرو حتی برنامه تولید یک خودرو ملی را برای سالهای ۱۳۶۰ داشتند.
آقای خیامی موسس ایران خودرو در کنار بدنه پیکان در یکی از خطوط ایران خودرو؛ تولید داخل این خودرو به آرامی و با شکلگیری قطعهسازان کوچک و بزرگ و با به وجود آمدن نظامهای مهندسی در حال افزایش بود. در سال ۱۳۵۳ خط تولید وانت شکل گرفت، در ۲۷ مهرماه ۱۳۵۳ نیز کارخانه ریختهگری و موتورسازی دایر شد تا نسبت به ساخت شش قسمت از موتور پیکان ۱۶۰۰ اقدام کند. به منظور تامین قسمتی از قطعات اساسی خودروهای تولیدی کارخانجات صنعتی، ایران ناسیونال بطور مستقیم و غیرمستقیم در ایجاد واحدهای صنعتی و تولید نقش داشت و تولید بسیاری از قطعات خودرو را در کارخانههای داخلی و به کمک شرکتهای خارجی شروع کرد.
صادرات به شیخ نشین ها؛ ایرانیها امیدوار به صادرات پیکان حتی به شیوخ پولدار عرب بودند.
تزئینات داخلی؛ محبوبترین تزئینات داخلی پیکان تزئینات طرح چوب آن بود که در اوایل تولید آن در ایران عرضه شد. پیکان تا قبل از انقلاب در بیش از شش مدل تولید شد که پیکان استیشن، دولوکس، کار، جوانان برخی از مدلهای قبل از انقلاب پیکان است. بهترین مدل پیکان که در ایران معروف به پیکان اونجر است نیز در سال ۱۹۷۵ ساخته شد؛ تالبوت در آن زمان موتور پرتحرک فورد را روی پیکان گذاشته بود.
موتور پیکان دو لوکس؛ موتور ۱۷۲۵ سیسی شرکت تالبوت روی پیکانهای دو لوکس آمد. البته این موتور که در عکس آمده است موتور تیونینگ شده همان دو لوکس است که توسط خود شرکت تالبوت انجام گرفت. دو کاربراتور دو دهنه این موتور را تقویت میکرد.
پیکان جوانان با موتور ۱۶۰۰ و با دو کاربراتور تولید شد.
پیکان همیشه محبوب؛ حتی در دهه ۵۰ و واردات انبوه خودرو، از محبوبیت پیکان کم نشد و همچنان پول رایج بازار خودروی ایران بود.
مزایای پیکان؛ از دلایل همه گیری این خودرو تا سال ۱۳۸۰ راحت تعمیری، ارزان بودن تعمیر، همهجا تعمیری، هزینه کم و انس مردم ایران با پیکان بود.
پیکان کار؛ پیکان در ایران قبل از انقلاب در مدلهای اونجر با موتور ۱۶۰۰ سی سی، دو لوکس با موتور ۱۷۰۰ سی سی و پیکان جوانان با موتور ۱۶۰۰ سی سی دو کاربراتور تولید شد. بعد از انقلاب نیز مدل هایی که قبلاً تولید میشدند با حذف لوازم لوکس مانند زههای در و رادیو پخش آن با نام "پیکان کار" عرضه شدند.
پیکاژو؛ پیکان در سالهای دهه ۶۰ با طراحی کرایسلر عرضه شد. بعدها تنها تغییری که ایران خودرو طی بیش از ۲۰ سال تولید بعد از انقلاب در این خودرو اعمال کرد، استفاده از سپرهای جوشنی بود. که با استقبال مشتریان مواجه نشد. البته در سالهای جنگ به دلیل تامین نشدن موتور پیکان، این خودرو با موتور پژو ۵۰۴ به نام پیکاژو تولید شد.
تیونینگ پیکان؛ پیکانهای زیادی در جهان تیونینگ شده اند، اما تیونینگی که محمد باقرزاده در سال ۸۶ با خرج بیش از ۲۳ میلیون تومان پول روی پیکان انجام داده، چیزی دیگری است. وی این خودرو را مجهز به موتور هولبای دو لیتری کرده و زیربندی را با الهام از خودروهای فورد ساخته است. رنگ بدنه این خودرو هم همان رنگی است که روی پورشه میپاشند. بخشی از آلیاژهای موتور این پیکان از تیتانیوم است.
توقف تولید پیکان در سال ۱۳۸۴؛ پولِ پیکان سبب شد مراکز تحقیقاتی و نظامهای مهندسی بعد از ۱۵ سال رکود و فراموشی، دوباره در ایران خودرو شکل بگیرد. با پول پیکان مهندسان جوانی که در مرکز تحقیقات ایران خودرو مشغول به کار بودند سعی کردند تا خودروی ملی را با نام پیکان جدید طراحی کنند. بعد از مشخص شدن بزرگی کار طراحی خودرو از پایه، این مهندسان سعی کردند با کمک مهندسان فرستاتومیتو انگلستان و مشاوران آلمانی و کرهای، روی پلاتفرم پژو ۴۰۵ خودروی پیکانی را طراحی کنند.
طراحی این خودرو تا پایان سال ۱۳۸۰ به طول انجامید، این پیکان جدید مراکز تحقیقاتی و نظامهای مهندسی را شکل داد. قطعهسازان را مهندسیتر و قویتر کرد. اما سرانجام این پیکان جدید تبدیل به خودرویی با نام "سمند" شد. هزیه طراحی سرسامآور این خودرو که حدود ۵۰۰ میلیون دلار بود و همچنین قطعات گران نرخ این خودرو سبب شد طرح پیکان جدید شکست بخورد. پس از این اتفاق تولید پیکان به دلیل فشار افکار عمومی و به دلیل آلودگی و مصرف سوخت بالا متوقف شد.
نیو پیکان؛ بعد از توقف تولید پیکان، نیوپیکان قرار بود روی پلتفرم فیات طراحی شود، اما در نهایت روی پلتفرم پژو ۲۰۶ طراحی شد تا تولید شود. اما این پروژه به سرانجام نرسید. خودروی بعدی نیز که میگفتند نامش نیوپیکان است به "رانا" تغییر نام داد.
آخرین طراحی برای پیکان؛ جلوی آخرین پیکانی که طراحی شد و گفته میشود قرار بود دوباره تولید شود. پروژهای که در نهایت دو سال و نیم پیش متوقف شد.
عکسهایی از پیکان جدید منتشر شده بود. خودرویی که اگر درست به آن دقت میکردید به غیر از جلو پنجره و چراغهای جلو و عقب کاملاً پیکان بود اما آیا پیکان باز هم قرار بود تولید شود.
یکی از مدیران ایران خودرو در پاسخ به این سوال میگوید: این پیکان که عکس آن منتشر شده بود و مشخص است که عکسش در مرکز تحقیقات ایرانخودرو گرفته شده در حقیقت پروژهاش چند سال پیش متوقف شده بود چرا که خودرو قرار بود با وام بانک توسعه اسلامی ساخته شود وامی که هیچگاه داده نشد. این خودرو توسعه یافته پیکان بود و قرار بود در سودان تولید شود و خودرویی برای کشورهای فقیر باشد.
البته کاوه سُلگی یکی از طراحان ایرانخودرو در زمان طراحی پیکان جدید که به جرم انتشار زودهنگام عکس رانا از این شرکت اخراج شد، درباره این پیکان اینگونه توصیح میدهد که: گروههایی از مرکز تحقیقات ایرانخودرو بودند که روی پیکان طراحیهایی را انجام دادند، اما در نهایت طرحی که در پورشه دیزاین طراحی شد، انتخاب شد. مدلی که تنها جلو پنجره و چراغهای جلو و عقب و تزئینات داخل در آن تغییر کرده بود. موتور هم قرار بود همان باشد که در روآی جدید استفاده میشد.
کاوه سُلگی هم این گفته را تایید میکند که این خودرو قرار بود در سودان تولید شود. البته بعدها برخی مدیران ایرانخودرو مانند زالی که رفتن پیکان را اشتباه میدانستند، بازگشت پیکان با این شکل جدید را فرصتی میدانستند تا دوباره این شرکت بتواند بازار خودروهای ارزان نرخ را بهدست آورد. البته تمام این برنامهریزیها هماکنون به بایگانی رفته است.
منبع: بیت ران
که مادهه هشتادی هاباهاش خاطره داریم رولغ
وکنه خیلی قشنگه ماشینش من دوست دارم برگر
دم اونموقع یادمیکنم