رویداد نمایشگاهی به عنوان یک اجتماع متمرکز بازرگانی پیشینهای چند هزار ساله دارد.
در دو سده اخیر و به ویژه پس از انقلاب صنعتی تعریف ساختاری و مناسبتهای برگزاری نمایشگاه هم دگرگون شد، پیکره امروزی را یافت، به عنوان یک صنعت شناخته شد و در بستر زمان توسعه یافت به طوریکه اکنون شیوه برگزاری نمایشگاهها از قالبهای ارگانیک و طبیعی فاصله گرفته و برپایه اصول مدیریت مدرن صنعتی باز تعریف شده است.
در همین راستا تقسیمبندی فضاها و چیدمان غرفهها که از ارکان اولیه نمایشگاه است برپایه اصول و منطق خاصی استوار شده است. در سالهای نخست برای جداسازی فضاها از دیوارهای جداکننده استفاده شد، این جداکنندهها رفته رفته توسعه یافت و شکل سازه به خود گرفت و بدین ترتیب غرفهسازی در قالب امروزی آن مطرح شد. غرفهسازی نوین در طول این سالها، یک سیر تکاملی را سپری کرده است.
در سالهای نخستین با توجه به مختصات و ویژگیهای یک نمایشگاه از جمله مدت محدود برگزاری و فرصت اندک ساختوساز و البته عنایت کمتر به ساختار غرفهها، از جداکنندههای ابتدایی بهره گرفته میشد. پیدایش غرفههای پیشساخته، سرآغاز غرفهسازی مدرن بود. سهولت و سرعت برپایی غرفه، قیمت مناسب، سبُک بودن و امکان بکارگیری چندباره، مزیتهای مهم غرفههای پیش ساخته بودند، اما غرفههای پیشساخته همگون و بیهویت، پاسخگوی نیازهای بازاریابی و برندینگ شرکتها نبود، نیاز به غرفههایی برآمده از هویتسازمانی و پاسخگوی رویکردهای نمایشگاهی شرکتها که ویژگیهایی چون متمایز بودن، گیرا بودن، شاخص بودن و... را نیز دارا باشند بهتدریج غرفهسازی خاص و انحصاری را در صنعت نمایشگاهی مطرح کرد. در این دوره غرفهسازی در چارچوب یک پروژه تعریف شد و دستیابی به یک شکل متمایز و جذاب در عین پاسخگویی به نیازهای کارکردی و سیاستهای نمایشگاهی شرکتها، هدف بنیادین پروژههای غرفهسازی شد.
از این پس ترکیب ظاهری نمایشگاهها چشمنوازتر شد، غرفههای سبک پیشساخته با ترکیب ظاهری همگون، ساده و بیروح جای خود را به غرفههایی با شکلهای متنوع و ترکیبهای خلاق و رنگارنگ داد که هر کدام مبتنی بر هویت، پیام و کارکرد خاص بودند. اما این نوع غرفهها که با نامهایی چون غرفههای خاص، غرفههای ساختوسازی یا خودساز شناخته میشوند نیز در کنار مزیتهای خود دارای کاستیهایی هستند، هزینه قابل توجه طراحی و ساخت غرفه، یکبار مصرف بودن غرفه و اتلاف مواد مصرفی، صرف زمان بیشتر برای ساخت و جمعآوری، ضریب خطرپذیری بالاتر و درنتیجه نیاز بیشتر به دقت در ساخت و همچنین لزوم رعایت تمهیدات ایمنی و... از جمله معایب سیستم غرفههای خودساز به شمار میآیند.
نسل جدید غرفههای پیشساخته یا مدولار (modular booths) نسخههای تکاملیافته و بهینه شدهای از غرفههای پیشساخته هستند که ضمن دارا بودن مزیتهای غرفههای پیشساخته، قابلیتهای ویژهای از دید زیباییشناسی شکل، ترکیببندی و کارآیی دارند، همچنین بدون کاستیها و محدودیتهای غرفههای خودساز هستند. این فناوری پیشرفته یک نقطه عطف در غرفهسازی به شمار میآید که قابلیتهای هر دو سبک غرفهسازی؛ یعنی پیشساخته و خودساز را توامان دارند از این رو نقطه آغازی در پیدایش یک دوره نوین ارزیابی میشود که میتواند آن را عصر جدید سازههای مدولار نمایشگاهی نام نهاد، یک پستمدرنیسم در تکنیکهای غرفهسازی.
در ایران نوع ویژهای از غرفههای پیشساخته نسل جدید بیش از همه رواج یافته که با عنوان «ماکسیما» شناخته میشود.
ساختار(structure) سازههای پیشساخته نسل جدید به طور عمده بر پایه پروفیلهای آلومینیومی استوار است، اما وجه تمایز آنها در نحوه اتصالات، شکل و نوع یراقآلات و صفحات پُرکننده است که قابلیتهای مختلف سازه را تعیین میکنند.
مسعود صادقی - کارشناس نمایشگاهی
