در حالی که دولت برای تنظیم بازار گوشت به واردکنندگان ارز دولتی میدهد، اما عوامل مختلفی مانند فروش گوشت واردات به نرخ آزاد و یا احتکار این گوشتها اجازه کاهش قیمتها را نمیدهد.
گسترش نیوز - میانگین مصرف گوشت در کشور حدود ۱۲ کیلو گرم در سال است که با توجه به جمعیت ۸۰ میلیون نفری، سالانه ۹۶۰ هزار تن گوشت قرمز در کشور نیاز است که به معنای این است که به طور میانگین ۲۴۰ هزار تن گوشت در هر فصل مصرف میشود.
با این وجود دادههای مرکز آمار نشان میدهد که به طور میانگین در امسال، هر فصل بیشتر از ۱۰۰ هزار تن گوشت در کشور تولید نشده است. در بهار امسال در مجموع حدود ۹۶.۵ هزار تن انواع گوشت در کشور تولید شده است. در تابستان نیز رقم تولید گوشت داخلی کمی بیش از این بوده و ۹۹ هزار تن گوشت در کشتارگاههای کشور تولید شده است. پاییز اما میزان تولید کاهش داشته که این کاهش با گرانیها در بازار گوشت گوساله و گوسفند همراه بوده است.
فصل پاییز مجموع تولید گوشتهای مختلف از گاو و گوساله گرفته تا گوسفند و بز رقمی حدود ۸۴.۵ هزارتن بوده و با یک جمع ساده مشخص میشود که تولید گوشت در داخل کشور در ۹ ماهه اول امسال به بیش از ۲۸۰ هزار تن نیز نمیرسد که از این میزان ۵۵.۶ درصد مربوط به گاو و گوساله، ۳۳.۸ درصد مربوط به گوسفند و بره، ۸ درصد مربوط به بز و بزغاله و ۲.۵ درصد باقیمانده نیز سایر انواع دام مانند شتر و گاو میش را شامل میشود.
قاچاق دام؛ متهم ردیف اول گرانی
با توجه به این آمار، بسیاری از کارشناسان و مسئولان قاچاق دام زنده به کشورهای غربی را مهمترین عامل کاهش تولید گوشت و به دنبال آن افزایش نرخ میدانند.
علی اصغرملکی، رئیس اتحادیه گوشت گوسفندی در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی ایرنا، میگوید که قاچاق دام تاثیر زیادی در بازار داشته و این اتفاق تنها مربوط به این روزها نیست بلکه مدت زیادی است که اتفاق میافتد اما در این بازه زمانی به دلیل کمبود بر قیمتها تاثیر بیشتر داشته است.
وی اما قاچاق دام را تنها دلیل کاهش تولید گوشت در کشور ندانسته و کمبود دام مولد را دلیل مهم دیگری میداند که به گرانیها دامن زده است.
دامهای مولد را خوردیم
به گفته ملکی در سالهای گذشته دامهای مولد ذبح شدهاند که یکی از مواردی است که بر بازار گوشت تاثیر داشته زیرا دام مولد از بین رفته و جایگزین نیز نشده و به داشته هایمان صدمه زده است.
رئیس اتحادیه گوشت گوسفدی، واردات دام زنده را یکی از راههای مقابله با کمبود و گرانی در بازار گوشت میداند و میگوید که فعلا تنها واردات دام کشتاری در دستور کار است و صحبتی از واردات دام مولد نیست.
وی معتقد است که بر هم خوردن نظم عرضه و تقاضا باعث گرانی بوده و در صورت بازگشت تعادل قیمتها میشکنند.
با این حال معاون امور دام وزیر جهاد کشاورزی میگوید که اگرچه آمار رسمی در این زمینه وجود ندارد اما اینکه حدود یک میلیون راس دام به صورت قاچاق از کشور خارج شود، معادل ۱۸هزار تن گوشت قرمز میشود که این مقدار نمیتواند عامل کمبود وگرانی باشد.
زورآزمایی قاچاقچیان و دلالان در بازار نابسامان گوشت
البته این حرف نیز چندان دور از ذهن نیست که تنها متهم گرانی گوشت، قاچاق دام نیست زیرا همواره در حال و روز گل آلود گرانی هر کالایی، افرادی هستند که ماهی خود را صید کنند. بازار گوشت نیز از این قافله مستثنا نیست و با نخستین تکانههای افزایش قیمت، پای دلالان و محتکاران به این بازار باز شد.
دلالی تنها محدود به گوشت تولید داخل نماند و واردات گوشت را نیز در بر گرفت زیرا اختلاف تولید داخل با مصرف باید توسط واردات جبران میشد با این حال آمارها نشان میدهد مجموع ثبت سفارش واردات گوشت در امسال تنها ۲۶۰ هزار تن بوده که تاکنون حدود ۱۳۰ هزار تن آن وارد کشور شده که به معنای این است که ۱۰ درصد نیاز با واردات تامین میشود.
آمارهای گمرک نشان میدهد که واردات گوشت منجمد گاو در ۹ ماهه اول امسال ۸۹ هزار تن بوده و ۲۷ هزار تن لاشه گوسفند و بره نیز در همین زمان به کشور وارد شده است.
سود ۱۷ هزار تومانی در هر کیلو واردات گوشت گوسفندی
نکتهای که در این بین وجود دارد تخصیص ارز دولتی به واردات گوشت برای تنظیم بازار است که نتوانسته قیمتها را پایین بیاورد. درحالحاضر نرخ هر کیلو گرم گوشت گرم در آسیای میانه ۲۶ هزار و ۵۰۰ تومان قیمتگذاری میشود که با در نظر گرفتن هزینه حملونقل و حقوق و عوارض گمرکی با نرخ تمام شده ۳۲ هزار تومان به بازار ایران میرسد.
هر کیلو گوشت منجمد برزیلی نیز ۱۹ هزار تومان نرخ میخورد که با هزینههای مختلف هر کیلیو ۲۳ هزار و ۵۰۰ تومان وارد ایران میشود.
با این حال هر کیلو گوشت گرم گوسفندی در میادین میوه و تره بار و یا فروشگاههای زنجیرهای ۴۹ هزار ۵۰۰ تومان نرخ میخورد که به معنای سود ۱۷ هزار تومانی واردکنندگان در هر کیلو گرم گوشت است. اما ماجرا به همینجا نیز ختم نمیشود و سودای سود بیشتر بازهم بر قدرت بازار پیروز است.
در واقع با توجه به این اختلاف نرخ بین گوشت وارداتی و گوشت عرضه شده در بازار سوال اصلی این است که چرا واردات گوشت نتوانسته تعادل را ایجاد کند.
بازار گوشت؛ توبره و آخور محتکرین
جواب این سوال را میتوان در صحبتهای رئیس پلیس امنیت عمومی تهران بزرگ پیدا کرد.
وی هفته گذشته خبر کشف یک محموله گوشت احتکار شده برزیلی که با ارز دولتی وارد کشور شده بودند را در محدوده ستارخان اعلام کرد.
علی ذوالقدری افزود: ۷ تن گوشت کشف شده از این انبار با ارز دولتی خریداری شدهاند. بخشی از این گوشت با ارز دولتی از برزیل وارد شده و مابقی با نرخ دولتی برای تنظیم بازار از داخل خریداری شده بود.
اما این گوشتها به جای آنکه در بازار توزیع شود در انباری در دل پایتخت با تغییر برچسبهای دولتی، با نرخ آزاد به رستورانها به فروش میرسید و این در حالی است که مردم با کارت ملی در صفهای طولانی خرید گوشت صف میکشند. برخی واردکنندگان به جای آنکه به سود بالای دریافت ارز دولتی برای واردات راضی باشند، با فروش آزاد این گوشت ها، سهم بیشتری طلب میکنند.
در این میان جای خالی نظارت از زمان ثبت سفارش و دریافت ارز تا مرحله پایانی فروش به نرخ دولتی بیش از پیش احساس میشود.
