یک متخصص امور ترافیک گفت: بنده به عنوان یک کارشناس میدانم که طرح ترافیک جدید، طرح خوبی است اما نسبت به پذیرش مردمی، مشکوک هستم. نمیخواهم با این هشدار، مانع از اجرای طرح شوم اما حرف این است که شهرداری باید نشان دهد که قدرت قانع کردن مردم را دارد و حتی با چند تغییر کوچک میتواند ایرادات این طرح را رفع کند.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری گسترش ، مدتی است شهرداری و شورای شهر تهران همت گماردهاند تا طرح ترافیک را پس از سالها تغییر دهند. مخالفان این طرح دلیل مخالفت خود را کارشناسیهای ضعیف و فراهم نبودن زیرساختها عنوان میکنند. فعالان محیط زیستی هم معتقدند این طرح پر هزینه که ذاتاً قابلیت کاهش آلودگی هوا را دارد، طوری تدوین شده که ممکن است ریههای بیشتری را از کار اندازد و مرگ انسانها، گیاهان و حیوانات شهری بیشتری را رقم زند. همچنین اطلاعرسانیهای ناکافی شهرداری و شورای شهر و تکیه نکردن بر توان رسانهها، مقاومتهای شدیدی را از سوی شهروندان ایجاد کرده است و دلیل این مقاومتها نظر کارشناسان این است که مردم از طرح ترافیک انتظار کاهش ترافیک و آلودگی هوا را دارند اما شهرداری و شورای شهر تهران به این طرح نگاه درآمدی دارد. حال کارشناسان حوزه ترافیک و شهرداری تلاش دارند تا مردم تهران را از قوانینی که در کشورهای توسعه یافته وجود دارد آشنا سازند. آنها میگویند در بسیاری از کشورها، شهروندان در ازای استفاده از شهر هزینه آن را میپردازند. یکی از شهرهایی که توانسته در این زمینه موفق عمل کند شهر استکهلم است. شهابالدین کرمانشاهی که یک متخصص امور ترافیک و عضو هیات علمی دانشگاه تهران است در نشستی تخصصی در خصوص طرح ترافیک جدید به تشریح تجربه استکهلم پرداخت و اظهار کرد: این روشن است که برای توسعه خدمات شهری، باید هزینههای خارجی حملونقل را داخلی کرد. بنابراین بحثهای که در خصوص حذف قیمتگذاری مطرح لحاظ میشود که درست نیست اما برای این منظور بنا بر تجربه موفق استکهلم، باید مشارکت و پذیرش عمومی بهدست آید، مشوق و محرکهایی برای شهروندان در تبعیت از این قانون در نظر گرفته شود و برای ارتقای ادراک عمومی نسبت به قیمتگذاری برنامهریزی کرد. وی افزود: نمونههای موفق و ناموفق زیادی در قیمتگذاری خدمات شهری داریم و در این میان، تجربه شهر استکهلم (پایتخت سوئد) که مربوط به قیمتگذاری ازدحام است یکی از نمونههای موفق است. این تجربه میگوید، باوجوداینکه ۷۰ درصد از شهروندان بهمحض مطرحشدن این طرح با آن مخالفت کردند اما زمانی که طرح آزمایشی اجرا شد، میزان پذیرش عمومی افزایش یافت و بهاینترتیب، این طرح بهصورت ثابت اجرا شد. به گفته کرمانشاهی، معاون حملونقل این شهر اذعان کرده است که «در رأی شهروندان عدم ثبات دیده شده است. در واقع رأی شهروندان با مشاهده اثرات این طرح تغییر کرده است. » کرمانشاهی تأکید کرد: این بدان معنا نیست که رأی شهروندان ارزشی ندارد. بلکه به این معنا است که در مقابل هر تغییری، مقاومت وجود دارد. بنابراین اگر فرصتی کوتاه برای اجرای آزمایشی طرح ایجاد شود، افراد میتوانند شرایط تغییر کرده را لمس کنند. بهاینترتیب میزان موافقت آنها تغییر خواهد کرد. این متخصص امور ترافیک خاطرنشان کرد: تجربه استکهلم چند نکته دیگر داشته که از عوامل موفقیت آن شناخته میشوند. نخستین مورد، فناوری مناسب است. این طرحی است که در سال ۲۰۰۶ اجرا شده و نسبت آن زمان، فناوری پیشرفتهای داشته است. وی ادامه داد: در تجربه استکهلم اطلاعرسانی مناسبی دیده میشود. آنها با شهروندان جلساتی برگزار کردند. در این جلسات نظرات مردمی شنیده شد که نتیجه آن در افزایش پذیرش این طرح قابل مشاهده است. عضو هیات علمی دانشگاه تهران بیان کرد: باید توجه داشت که موفقیت این طرح در کاهش ازدحام بوده است و به همین علت مردم از کاهش ازدحام استقبال کردهاند. میزان رضایت از قیمتگذاری بر اساس ازدحام ۴۳ درصد کرمانشاهی گفت: سال ۹۵ تحقیقی داشتهایم که قیمتگذاری ساعت اوج را بررسی کردیم و افرادی که مورد مطالعه بودند افراد شاغل در محدوده مرکزی بودند. ۹۰ درصد این افراد وسیله نقلیه شخصی داشتهاند؛ نیمی از آنها از وسیله نقلیه شخصی برای تردد در این محدوده استفاده میکردند؛ بیش از نیمی از این افراد تا زمانی که مورد مطالعه قرار گرفته بودند عوارض ترافیک پرداخت نکرده بودند چراکه از وسیله شخصی در این محدوده استفاده نمیکردند؛ ۷۰ درصد از میزان جریمه مربوط به ورود به طرح مطلع نبودند که البته به نظر میرسد امروز هم بسیاری از مردم از اعداد و ارقام این جریمهها مطلع نباشند که این امر ضعف اطلاعرسانی ما را میرساند. وی ادامه داد: در این مطالعه از افراد پرسیده شد که آیا موافق افزایش عوارض ترافیک هستید؟ ۴۷ درصد از افراد مورد مطالعه این افزایش هزینه را ناعادلانه دانستهاند. نزدیک ۳۰ درصد افراد هم موافق این افزایش عوارض بودند و این امر مهم است که این گروه از افرادی بودند که از وسیله نقلیه شخصی استفاده نمیکردند. در نهایت اجرای طرح قیمتگذاری بر اساس ازدحام را به آنها پیشنهاد دادیم و ۴۳ درصد موافق این طرح بودند. بااینحال بیش از نیمی از افراد مخالف آن بودهاند. عضو هیات علمی دانشگاه تهران گفت: حدود ۶۳ درصد از این افراد با افزایش ساعت پایانی طرح ( از ۱۷ تا ۱۸: ۳۰) مخالف بودند. با حذف طرح ترافیک هم غالباً مخالف بودند. این آمار نشان میدهد که مردم با تغییر بهراحتی موافقت نمیکنند. بنابراین برای انجام تغییر باید مردم را توجیه کرد. وی بیان کرد: بیش از ۶۰ درصد پاسخدهندگان عقیده داشتهاند که عوارض طرح ترافیک تأثیری بر کاهش آلودگی هوا ندارد و بیش از ۷۰ درصد هم معتقد بودند که هیچ تأثیری بر شلوغی و ازدحام ندارد. این آمار تنها نگرش مردم را نشان میدهد و اینکه در واقعیت چگونه است، موضوع دیگری است. این مهم است که ما چه قدر قدرت اقناع داریم و نظر مردم درباره این طرح چیست.
