بدون شک اهمیت مناطق مرزی در کشورها برکسی پوشیده نیست زیرا این مناطق نقش حساس و راهبردی در امنیت و استقلال کشورها دارند. در این میان بازارچههای مرزی نقش مهمی در ایجاد اشتغال و درآمدزایی برای مرزنشینان دارند.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: همچنین این بازارچهها که دریچهای برای توسعه روابط تجاری با کشورهای همجوار هستند، میتوانند تاثیر چشمگیری در رونق فعالیتهای اقتصادی منطقه و کشور داشته باشند. اشتغال و تامین معیشت ساکنان مناطق مرزی، کنترل قاچاق کالا، افزایش امنیت مرزها، شکوفایی اقتصاد محلی و افزایش رونق مناطق شهری و روستایی محدودههای مرزی از مهمترین اهداف راهاندازی بازارچههای مرزی است. اقتصاد نواحی مرزی شاخص اصلی در برقراری ارتباط بین کشورهای همسایه و امرار معاش مردم مرزنشین است و از این طریق مردم ساکن در نواحی مرزی کشورهای همسایه میتوانند در کنار هم و با هم از فرصتها و منابع مشترک استفاده کنند که این امر میتواند منجر به دوستی و تفاهم دوطرف، امنیت، ایجاد فرصتهای شغلی، رونق اقتصادی و توسعه و شکلگیری یک نوع مزیت نسبی در مناطق مرزی شود. بهبود و ارتقای سطح کیفی راه ارتباطی و وضعیت فیزیکی بازارچه، راهاندازی تاسیسات و امکانات برای تسهیل در کار تاجران و پیلهوران، ساخت مسجد یا نمازخانه مناسب و استراحتگاه، ایجاد سرویسهای رفتوآمد، اعزام هیات بازاریابی این منطقه به بازارهای هدف، اختصاص اعتبارات بیشتر بهمنظور تجهیز و تقویت بازارچه، افزایش سقف ارزش دلاری باتوجه به فعالیت بازارچه و نظارت دقیق بر کالاهای صادراتی از نظر کیفی، کمی و نیز بهداشتی از جمله ضرورتهای فعالیت و رونق بازارچههای مرزی است. به گفته کارشناسان، آنچه مسلم است توسعه مبادلات مرزی در قالب مقررات و قوانین حقوقی میتواند محرک خوبی برای افزایش مبادلات کالا بهطوررسمی بهمنظور جهتدهی تجارت به سمت مزیتهای نسبی، گسترش همکاریهای همهجانبه بین مناطق آزاد، توسعه بازارچههای مرزی بین منطقهای، ایجاد سودهای تجاری، کاهش نرخ کالاها، همگرایی میان عرضه و تقاضا و ایجاد درآمد، اشتغال و امنیت برای مرزنشینان شود که این موارد بخشی از آثار مثبت مبادلات مرزی است. علاوه بر این توسعهیافتگی اقتصادی مناطق مرزی و رفاه نسبی در این مناطق میتواند سبب کاهش برخی مشکلات مرزی از قبیل قاچاق کالا و مواد مخدر و سرقت شود و از تخلیه جمعیتی مناطق مرزی جلوگیری کند. تثبیت اشتغال مرزنشینان در این باره رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان ایلام گفت: بازارچههای مرزی میتوانند به ارتقای وضعیت معیشت مردم منطقه کمک شایانی کنند. همچنین این بازارچهها نقش مهمی در دلگرمی و ارتقای وضعیت اقتصادی مردم شهرهای نزدیک مرز دارند. یاراله نصیری در گفتوگو با صمت اظهار کرد: بازارچههای مرزی میتوانند به رشد و رونق اقتصادی و بازار فروش تولیدات دو طرف مرز کمک کنند. این مراکز اقتصادی شرایط مرزنشینان را از لحاظ اشتغال تثبیت میکنند و باعث میشوند امنیت پایدار و بدون هزینه ایجاد شود. وی بااشاره به اینکه اکنون مرز بینالمللی مهران در استان ایلام وجود دارد، ادامه داد: در هیات دولت تصویب شده بازارچه مرزی مهران در ایام اربعین به مرز چنگوله (شهابی) انتقال پیدا کند. دلیل این جابهجایی این است که بتوانیم از حداکثر ظرفیت مرز بینالمللی مهران برای تجارت رسمی و تردد زائران استفاده کنیم و در مقاطعی که تراکم جمعیت و تردد زائران وجود دارد فعالیت اقتصادی مرز مهران تعطیل نشود و مرز جایگزینی به نام چنگوله داشته باشیم زیرا این مرزها کارکرد بازارچهای و اقتصادی دارند. این درحالی است که در طول سال جز ایام اربعین تردد رسمی در بازارچه مرزی مهران برقرار است. رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان ایلام تصریح کرد: مرز چنگوله میتواند در توسعه صادرات غیرنفتی، رونق اقتصادی استان و همچنین تراکم تردد زائران تاثیرگذار باشد. علاوه بر این باتوجه به اینکه مرز چیلات نزدیک دهلران است، از سالهای گذشته پیشینه تجارت دارد و با تصویب هیات دولت بهعنوان بازارچه مرزی پذیرفته شده است. تامین زیرساخت «چنگوله» و «چیلات» نصیری تاکید کرد: بهطورجدی در زمینه تامین زیرساختهای دو بازارچه چنگوله و چیلات پیگیر هستیم تا زیرساختهای آنها بهسرعت فراهم شود. امیدواریم با اجرای این برنامه شاهد مراودات تجاری در این دو بازارچه رسمی باشیم. دو طرف مرز عراق و ایران در ایلام ظرفیتهای مناسبی دارند و با راهاندازی این بازارچهها و شروع به کار آنها، صادرات غیرنفتی و روابط تجاری و امنیت مرزهای دو طرف تقویت میشود. وی با اشاره به اینکه ایلام حدود ۴۳۰کیلومتر مرز مشترک با عراق دارد، اظهار کرد: درحالحاضر فقط مرز بینالمللی مهران در استان فعال است و با راهاندازی بازارچههای چنگوله و چیلات در مجموع ۳خروجی در استان فعال خواهند شد. رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان ایلام بیان کرد: دولت در راستای تقویت مناطق کمتر توسعهیافته و جلوگیری از مهاجرت و ایجاد امنیت پایدار در مرزها باید بهطور ویژه به مناطق مرزی توجه کند و برای ایجاد اشتغال و ارتقای وضعیت اقتصادی مرزنشینان استانها نیز باید برنامهای جدید درنظر گرفته شود. اهداف راهاندازی بازارچههای مرزی رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان کرمانشاه گفت: طرح ایجاد بازارچههای مرزی به ماده ۱۱ قانون صادرات و واردات در سال ۷۲ برمیگردد. براساس این قانون به دولت اجازه داده شده در هر یک از مناطق مرزی که ایجاد بازارچه را مفید تشخیص میدهد با رعایت اولویتهایی مانند استعداد محلی، ضرورتهای اشتغال و توسعه روابط تجاری با کشورهای همسایه بازارچه مرزی ایجاد کند. نعمتاله حقیقی در گفتوگو با صمت اظهار کرد: دولت در سال ۱۳۶۷ بهطور غیررسمی و در ۱۳۷۲ بهطور رسمی اقدام به راهاندازی بازارچههای مرزی کرد. واقعیتهای موجود نشان میدهد بازارچههای مرزی اگرچه در پارهای موارد نقش مثبت و موثری داشتهاند اما به نظر میرسد، ایجاد اشتغال و درآمد برای مردمان مستقر در نواحی مرزی، صادرات کالاها و محصولات تولید شده در مناطق مرزی به کشورهای همجوار و واردات و تامین کالاهای موردنیاز برای مرزنشین از کشورهای همسایه، ایجاد امنیت اجتماعی در مناطق مرزی، برقراری روابط حسنه و حسن همجواری با مردم مرزنشین کشورهای همجوار و ایجاد امنیت پایدار در مرزها و نشر و صدور ارزشها و فرهنگهای اسلامی و ملی به سایر کشورها از مهمترین اهداف راهاندازی بازارچههای مرزی است. وی ادامه داد: رونق تولید کالاهای صنعتی، معدنی، کشاورزی و صنایع دستی استانهای مرزی، توسعه صادرات و ایجاد تعادل در تراز بازرگانی خارجی، کسب درآمد ارزی، جلوگیری از گسترش پدیده قاچاق کالا، پیشگیری از مهاجرت مردم مرزنشین و کمک به توسعه روابط سیاسی، فرهنگی و اقتصادی با کشورهای همسایه از دیگر هدفهای مهم دایر شدن بازارچههای مرزی به شمار میروند. مراقب تجارت زیرزمینی باشیم از نگاه کارشناسان، بدون شک، بازارچههای مرزی بهدلیل موقعیتی که در استانها دارند، در کسب درآمد و بهبود معیشت خانوادهها و رونق اقتصادی و تجاری منطقه موثرند و نقش مهمی در حوزههای یادشده ایفا میکنند. کارشناسان معتقدند باتوجه به ظرفیتهای موجود در بازارچههای مرزی، اگر نظارت کافی بر فعالیتهای این مناطق انجام نشود زمینه ترویج تجارت زیرزمینی یا قاچاق کالا در آن مهیا میشود و درنهایت این بازارچهها نهتنها دیگر به عنوان یک مزیت و فرصت برای اقتصاد تلقی نخواهند شد، بلکه میتوانند آسیبهای جبرانناپذیری را بر پیکره اقتصاد کشور وارد کنند، از این رو نظارت و کنترل بر فعالیت این مراکز اقتصادی بسیار بااهمیت است و باید مورد توجه قرار گیرد.
