یک اقتصاددان رفتاری گفت: با افزایش نرخ ارز ۸۰ درصد افرادی که نتوانند امیال خود را کنترل کنند در این بازار تصمیمات آنی میگیرند و ارز بیشتری خریداری میکند زیرا احساس میکنند با خرید بیشتر امنیت آنها بالا می رود، در نهایت پشیمانی ناشی از خرید برای چنین افرادی باقی میماند.
حامد هدایی، در گفتوگو با خبرنگار پایگاه خبری گسترش ، در پاسخ به این پرسش که نوسانات نرخ ارز چه آسیبی بر کسبوکارها وارد میکند، بیان کرد: معمولاً رفتار مصرفکنندگان غیر عقلایی تنش بازار را افزایش میدهد. این اقتصاددان رفتاری افزود: بر اساس تحقیقی که طی سالهای گذشته در حیطه روانشناسی اجتماعی صورت گرفت، تعدادی کودک انتخاب و در محیط بسته به آنها شیرینی داده شد قرار براین شد که اگر تا ده دقیقه شیرینی را نخورند به آنها دو تا شیرینی دیگر بهعنوان پاداش داده شود، بعد از سالها محققان به این نتیجه رسیدند که کسانی که ازلحاظ شناختی خودداری بیشتری برای مصرف آنی خوراکی داشتند در کسبوکار و زندگی خود موفقتر شدند و کسانی که نتوانسته بودند خودداری کنند به موفقیت چندانی در زندگی نرسیده بودند. هدایی ادامه داد: این موضوع به تمایل افراد و کنترل درونی آنها برمیگردد، درواقع خودداری افراد به آنها کمک میکند تا بتوانند خریدهای خود را به تعویق اندازند و در زمینههای مختلف رفتارهای خارج از برنامه انجام ندهند. وی افزود: اگر بخواهیم این موضوع را به جامعه تعمیم دهیم بر اساس اقتصاد رفتاری انسانها اغلب عقلایی نیستند و رفتارهای غیرمنطقی، احساسی و خارج از برنامه از خود نشان میدهند و چون تسلط کافی به تصمیمات خود ندارند و در شرایط بحرانی و تنشزا نمیتوانند تصمیمات خود را کنترل کنند و دست به خریدهای خاصی میزنند. هدایی تصریح کرد: به فرض مثال با افزایش نرخ ارز افرادی که کنترل شناختی ندارند دست به خرید بیشتر ارز موجود میزنند زیرا اینگونه افراد به دنبال محیطهایی هستند که برای آنها امنیت روانی ایجاد کند. هدایی اظهار کرد: بهعنوان نمونه با افزایش نرخ ارز شرکتهایی که وابسته به واردات هستند و وارد بازار سرمایه شدند به علت اینکه افراد در تنش روانی قرارگرفتهاند دست به فروش سهامشان در شرکتهایی مانند نفت و پتروشیمی میزنند. در چنین شرایطی، کسانی که صبر میکنند نرخ ارز کاهش یابد، سود مازاد بیشتری را دریافت میکنند زیرا سهام بیشتری را خریداری میکنند و با تثبیت نرخ ارز و افزایش سهام معمولاً ازاینگونه بازارها سودهای خوبی را به دست میآورند. وی ادامه داد: موضوعی در اقتصاد رفتاری به نام تهنشینی شناختی وجودی دارد به این معنی که افراد در فشارهای روانی تصمیمات بیبرنامه ای میگیرند بهعنوان نمونه در چند سال گذشته قیمت سکه بالا رفت و برخی فکر میکردند قحطی سکه آمده و اقدام به خرید سکه کردند و متضرر شدند.
