همایش «فرهنگ صلح و تنوع فرهنگی» دوشنبه ۴ دی در سالن همایش پژوهشکده میراثفرهنگی با حضور جمعی از فعالان میراثفرهنگی کشور برگزار شد.
در این همایش از فعالان میراثفرهنگی و عکاسان نیز قدردانی شد.به گزارش گسترشتجارت، در این همایش سخنرانان و شرکتکنندگان از مزیتهای تنوع فرهنگی در کشور سخن به میان آورده و از ایران بهعنوان کشوری که مردم آن با وجود فرهنگها، زبانها و مذهبها مختلف در صلح و آرامش با یکدیگر زندگی میکنند، تجلیل کردند. به گفته سیدمحمد بهشتی، رئیس پژوهشگاه میراثفرهنگی کشورمان، صلح در ایران با کشورهای غربی متفاوت است؛ در اروپا صلح مانند میزی است که تمامی اجزای آن براساس قوانین و قواعد در کنار یکدیگر قرار گرفته، اما در ایران مانند باغی است با گلها و گیاهان متنوع و همین تنوع است که در باغمان، صلح و آرامش را ایجاد کرده است. علیرضا حسنزاده، رئیس پژوهشکده مردمشناسی در این همایش به نکته جالبی اشاره کرد؛ او با تاکید بر اینکه اقتصاد فیروزهای مبتنی بر ثروت فرهنگی در کشور باید مدنظر قرار گیرد، تصریح کرد: در کشور باید در کنار اقتصاد سبز که به محیطزیست توجه دارد به اقتصاد فیروزهای ( ترکیب آبی و سبز)؛ یعنی اقتصادی که مبتنی بر ثروت فرهنگی و میراث پایدار است نیز توجه شود. کارشناسان میراثفرهنگی معتقدند، ایران مظهر صلح و نوعدوستی است و ایرانیان همواره در طول تاریخ با انعطاف و انتقادپذیری، تفاوتها را پذیرفتهاند. در همایش «فرهنگ، صلح و تنوع فرهنگی» بر ضرورت ایجاد صلح و وفاق در اقتصاد و افزایش کیفیت تولید تاکید و شیوه پیشبرد اقتصاد مقاومتی در احترام به حقوق مشتری و رعایت عدالت در تولید عنوان شد. همچنین به گفته کارشناسان میراثفرهنگی، محیطزیست و میراثفرهنگی دو رکن اصلی توسعه هستند.
صلح و دوستی در فرهنگ ایرانی سیدمحمد بهشتی، رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی با اشاره به دعای معروف داریوش در بیستون مبنی بر اینکه «خداوندا سرزمین مرا از دروغ، دشمن و خشکسالی حفظ کن»؛ این دعا را بسیار مرتبط با مبحث صلح دانست و گفت: ما دروغ را تنها در گفتهها میدانیم، اما دروغ در رفتار، کردار و تمامی اعمال میتواند نمود داشته باشد. دروغ نقطه مقابل «اشه» به معنای راستی، درستی و قائل بودن به نظم در کل هستی است. او افزود: به همین دلیل ما آشو زرتشت داریم، یعنی زرتشتی که در راه راست و صراط مستقیم و پیرو نظم حاکم بر هستی است. هر اقدامی خلاف نظم هستی باشد، دروغ است. پس از اسلام نیز همین معانی را در واژههای عدل و ظلم داریم؛ هرچه بر خلاف نظم هستی و برهم زننده نظم باشد، ظلم است و زمانی که همه چیز سر جای خود قرار دارد، عدل حاکم است. بهشتی بیان کرد: وقتی ما میگوییم هرچیزی در جای خود قرار دارد، گویی میگوییم البرز، دماوند، زایندهرود و... در جای خود هستند. در واقع ما معتقدیم عدل خارج از وجود ما موجود است و ما باید پیرو آن شده و ساز خود را با عدلی که خارج از وجودمان است، کوک کنیم تا در مسیر عدل و صراط مستقیم قرار بگیریم. رئیس پژوهشگاه میراثفرهنگی افزود: بسیاری بر این باورند اروپا دارای منابع طبیعی و جنگلهای بهتر و زیباتری است و حتی معتقدند خدا در حق آنها لطف بیشتری روا داشته است. این در حالی است که در طول تاریخ اروپا محل مطبوعی برای زیست نبوده است؛ اروپاییها به ویژه در مناطق شمالی همه درختها را بهعنوان یک عمل مقدس بریدند تا بتوانند شهرها و روستاهای خود را گسترش دهند. بهشتی گفت: فقط ۲ تا ۳ درصد از جنگلهای اروپا طبیعی بوده و مابقی جنگلهایی که در این قاره مشاهده میشود در قرن ۱۹میلادی به طور مصنوعی کاشته شده است. او افزود: به طور مثال وقتی از یک نجار میخواهیم صلح را در رشته کاریش تعریف کند، صلح را قرار داشتن پایه، کف و اجزای میز سرجای خود و در راستای ایجاد موجود واحدی به نام میز تعریف خواهد کرد. فاعل این صلح نجار است که همه چیز را به هم چفت و بست کرده و عامل پیوند دهنده آن قانون است، قانونی که هر کس از آن پیروی کند در صلح به سر خواهد برد. او ادامه داد: تمام مردم با تنوع فرهنگی زیادی که در کشور بود در جنگ تحمیلی و دفاع ۸ ساله، به نوعی نقشی ویژه ایفا کردند و اگر چنین نبود ما نمیتوانستیم طولانیترین و ارزانترین جنگ قرن بیستم را در حالی که همه دنیا مقابل ما بودند، اداره کنیم.
تنوع فرهنگی، سرمایه اصلی ایران رئیس پژوهشکده مردمشناسی دیگر سخنران این نشست، با اشاره به همکاری پژوهشکده مردمشناسی و دانشگاه مازندران برای برگزاری این همایش تصریح کرد: چه نگاه جوهری و ذاتی و چه نگاه کارکردی و کاربردی نسبت به مقوله تنوع فرهنگی داشته باشیم، بیشک دو رکن توسعه پایدار شامل محیطزیست و میراث فرهنگی و محیطزیست و میراث طبیعی را باید در نظر داشت که هر دوی اینها جان سرشار خویش را مدیون تنوع فرهنگی هستند. علیرضا حسنزاده افزود: این تنوع فرهنگی در منظر میراثفرهنگی، ما را به وحدت اقوام ایرانی میرساند که خود یک سرمایه اجتماعی بزرگ را به وجود میآورد، زیرا این اقوام توانستهاند در طول تاریخ شکیبایی، بردباری، همراهی و همدلی با هم داشته باشند و در ارتباط با محیطزیست جهان خویش را ترسیم کنند. وی با تاکید بر اینکه اقتصاد فیروزهای مبتنی بر ثروت فرهنگی در کشور باید مورد توجه قرار گیرد، تصریح کرد: در کشور باید در کنار اقتصاد سبز که به محیطزیست توجه دارد به اقتصاد فیروزهای ( ترکیب آبی و سبز )؛ یعنی اقتصادی که مبتنی بر ثروت فرهنگی و میراث پایدار است نیز توجه کرد. رئیس پژوهشکده مردمشناسی افزود: اقتصاد سبز یکی از راهکارهای دستیابی به توسعه پایدار منهای خطرات زیستمحیطی است که نخستین بار در سال ۲۰۰۸ میلادی(۱۳۸۷ شمسی) از سوی سازمان ملل متحد مطرح شد. به گفته حسنزاده، اقتصاد فیروزهای به نوعی از اقتصاد گفته میشود که علاوه بر محیطزیست به میراثهای فرهنگی پایدار بشری نیز توجه میکند. وی گفت: از نظر برنامه محیطزیست سازمان ملل متحد، اقتصاد سبز میتواند بهعنوان اقتصادی که منجر به بهبود سلامت انسانها و افزایش برابری اجتماعی در عین کاهش مخاطرات زیست محیطی و تنگناهای اکولوژیکی میشود، تعریف شود. کمرنگ شدن زیست آیین ما از حافظه فرهنگی و تاریخیمان به دلیل اهمیت مطلق به نوسازی و مدرنیته، بدون توجه به پیشینه سرزمینی، برای ما مخاطراتی به همراه داشته و به همین دلیل در برابر خشکسالی و زلزله دچار ضعف و هراس میشویم.
رعایت عدالت در تولید محصولات کیفی سیدخلاق میرنیا، رئیس دانشگاه مازندران در ادامه این آیین به سخنرانی پرداخت و گفت: در برخی موارد تفاوتهای رفتاری موجب ایجاد نزاع میشود، در این موارد قانون و عرف برقراری صلح و نظم را در جامعه بر عهده دارد و موجب آن میشود. او با تاکید بر لزوم برقراری وفاق در جامعه، بیان کرد: وفاق در صورتی ایجاد میشود که به حقوق دیگران در جامعه احترام گذاشته شود. اگر برخی رفتارها بهعنوان تربیت بین مردم جامعه نهادینه شود جوامع توسعهیافته و پیشرفت میکنند. اگر صلح در رفتارها و وفاق بین مردم ایجاد شده و از دروغ و ظلم دوری شود، دیگر تولیدکنندگان کیفیت محصولات خود را کاهش نداده و در کشور کارآفرینی ایجاد میشود. در واقع برقراری عدل و صلح میتواند موجب اشتغالزایی و بهبود کیفیت تولیدات داخلی شود. میرنیا افزود: تنوع فرهنگی در بستر عشق، ایمان و ایثار موجب برقراری صلح میشود. شکلگیری داعش و امثال آن در بستر تنوع دینی و ترویج افراطیگری موجب شد مسلمانان بهدست یکدیگر کشته شوند و تنوع عقیدتی و دینی بین آنها پذیرفته نشود. رئیس دانشگاه مازندران با اشاره به قاچاق دارو در سال ۶۶ بیان کرد: آقای هاشمی رفسنجانی در سال ۶۶ همواره در سخنرانیهای خود بر لزوم مبارزه با قاچاق دارو تاکید میکرد و آنها را تروریستهای اقتصادی مینامید. اکنون قاچاق کالا در ابعاد گستردهتری در کشور مشاهده میشود و همچنان تداوم دارد. دیگر قاچاق کالا به دارو محدود نیست و بسیاری از اقلام را در بر میگیرد.
انتقادپذیری، پرسشگری و تغییر حمید تنکابنی، رئیس مرکز اسناد فرهنگی آسیا در ادامه این همایش اظهار کرد: اگر تنها به یک رنگ نگاه کنی تمام دنیا را به همان رنگ خواهی دید. تنوع فرهنگی در کشور میتواند مزیتهای بسیاری داشته باشد. او با تاکید بر لزوم انتقادپذیری و پذیرش آرای مخالف بیان کرد: همانگونه که ولتر گفته؛« من با آرای تو مخالفم، اما حاضرم جان خود را فدا کنم تا تو آرای خود را بیان کنی». زمانی که در کشوری تنوع ارزشها و فرهنگها وجود دارد تنها با پرهیز از تعصب و سختگیری میتوان به صلح دست یافت. صلح زمانی رخ میدهد که جوامع مختلف از دگماتیزم به تفکر انتقادی تغییر جهت دهند. تنکابنی با تاکید بر لزوم داشتن روحیه پرسشگری و تغییر اظهار کرد: بشر نیاز به پرسشگری دارد. همچنین مردم باید همواره آماده تغییر باشند تا بتوانند به پیشرفت و توسعه دست یابند.
احترام به اختلافات فرهنگی اسفندیار اختیاری، نماینده زرتشتیان در مجلس شورای اسلامی نیز با اشاره به تعاریف مختلف فرهنگ، صلح را بخشی از فرهنگ ایرانی دانست و تصریح کرد: به اعتقاد من صلح در فرهنگ ایران نهادینه شده و معنای مشخصی دارد. ایرانیها عادت دارند به تشابهات بین فرهنگ و آیینها افتخار کنند و به اختلافات آنها احترام بگذارند و این دو اصل جزو فرهنگ ایرانی است که سالها ازسوی ایرانیها رعایت شده است.
ارسال ۲۰۰مقاله به همایش سیدقاسم حسنی، دبیر علمی همایش با اشاره به دلایل مختلفی که صلح را باید در تنوع فرهنگی جستوجو کرد، گفت: یکی از این دلایل این است که ذات تنوع فرهنگی همه بودنها، آداب، رسوم، افکار، اندیشهها، رفتارها و دینها را ارج میگذارد، بیدلیل نیست که ادیان بزرگی مانند اسلام همه بودنها را ارج میگذارند و راه رستگاری را تنها در تقوا و پرهیزگاری میدانند. او با بیان اینکه، تنوع فرهنگی و تفاوت را بشر طی هزاران سال با خلاقیت بهدست آورده، تصریح کرد: بودنهای مختلف و رنگین کمان فرهنگهاست که روح انسانی را در خود به ذات خلق کرده است نه در جامعه تودهوار و ماشینزده و مادیگرای بشر در دنیای نوین. راهحل آن است که دوباره آن تنوع فرهنگی سنتی را به دیدهای دیگر با عقل مدرن احیا و زنده کنیم تا انسان هم با خود آشتی و صلح کند و هم با طبیعت و محیط زیست. حسنی در ادامه اظهار کرد: ۲۰۰مقاله به این همایش ارسال شد که با کارگروه داوری و شورای سیاستگذاری پژوهشکده و دانشگاه مازندران تعدادی برای چاپ انتخاب و ازسوی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری منتشر شد. در ادامه نشست از کتاب مجموعه مقالههای این همایش رونمایی و در پایان از عباس تحویلدار و علی گلشن عکاسان دو نمایشگاه همایش فرهنگ صلح و تنوع فرهنگی قدردانی شد.
