پس از حادثه پلاسکو، و حالا هم زلزله کرمانشاه انتظار میرفت تصمیماتی فوری برای ساختمانهای بلندی که به علت فرسودگی شرایط ناایمنی دارند گرفته شود اما به نظر میرسد سرعت اتخاذ تصمیمات و اجرای قوانین مطابق روند پیش از این حادثه است.
به گزارش پایگاه خبری گسترش ، اگرچه افکار عمومی در اثر این حوادث به طور عمیقی جریحهدار شد اما آمار قابل توجهی از رشد بیمه آتشسوزی و افزایش ایمنسازی ساختمانها بهدست نیامد اما اقدام مردم و مسئولان برای رفع خطر ریزش ساختمانهای بلندمرتبه ناایمن امری بدیهی است که متاسفانه مورد فراموشی و غفلت قرار گرفته است. برخی از ساختمانهای ناایمن را میتوان تعمیر و بهسازی کرد اما در نهایت ساختمانهای زیادی وجود دارند که دیگر نمیتوان با تعمیرات جزئی آنها را ایمن کرد و به عبارت دیگر باید حکم اعدام این ساختمانها را صادر و آنها را تخریب کرد. بازسازیها باید به طور موردی و اقتضایی انجام شود علاوه بر ساختمانهای تجاری بلند مرتبه، بازارهای سنتی کل کشور نیز در خطر ویرانی در اثر زلزله قرار دارند. اما از آنجا که رضایت بازاریان به تخلیه این اماکن و کوچ آنها به منطقهای دیگر دور از ذهن و پر هزینه است، به نظر میرسد باید به بازسازیهای موردی و اقتضایی پرداخت. عضو هیات رییسه اتاق اصناف ایران در خصوص نوسازی بازار گفت: اکنون زمان آن نیست که نهادها این مسئولیت را به یکدیگر واگذار کنند و باید کمیتهای برای نجات بازار از بافت فرسوده تشکیل شود. محمد علی صدیقی در گفتوگو با خبرنگار پایگاه خبری گسترش اظهار کرد: بازارهای سنتی تهران و کلان شهرها دچار فرسودگی شدهاند که این امر ایمنی کسبه و خریداران را تهدید میکند. خزانه دار اتاق اصناف ایران گفت: با توجه به مشکلات مالی که جامعه با آن دست به گریبان است و تحریم و پیش از آن جنگ تحمیلی، نتوانستهایم نسبت به نوسازی بازار اقدام کنیم. وی افزود: شکل ظاهری اکنون تهران را مدیون دولت سازندگی هستیم. در دوران سازندگی، مرحوم آیت الله هاشمی رفسنجانی و شهردار وقت، غلامحسین کرباسچی اقداماتی برای احیا، ترمیم و نوسازی بازار آغاز شد اما در دولتهای بعدی عقیم ماند. فرسودگی امروز بافت بازار از حد مشکل گذشته و به مرز معضل رسیده است. اگر هرچه سریع تر بازارها و مراکز تجاری فرسوده نوسازی نشوند پلاسکوهای زیادی را تجربه خواهیم کرد. صدیقی همکاری نکردن بازاریها را از جمله علتهای نوسازی نشدن واحدهای صنفی و بازار دانست و بیان کرد: با توجه به مشکلات رکود اقتصادی بازاریان ترجیح میدهند در بافت فرسوده کار کنند و برای چندین ماه یا یک تا دو سال محل فعالیت خود را به امید بازسازی و نوسازی تخلیه نکنند. در خصوص پلاسکو مدتها قبل این پیشنهاد ارائه شده بود که برای مدتی ساختمان مذکور را تخلیه و به مرکز تجاری دیگری که از نظر امکانات ایده آل بود مشغول به کار شوند اما در آن منطقه مورد پیشنهاد رکود بیشتری واقع بود از این رو امروز را به فردا موکول کردند و آن فاجعه به بار آمد. امروز دهها مرکز تجاری در تهران شرایط مشابه پلاسکو را دارند و هرچند هر لحظه منتظر واقعهای هستیم اما جا بجا نمیشوند. وی ادامه داد: به هیچ عنوان این امکان وجود ندارد که به برای باز سازی، کل بازار را به یک باره تخلیه کنیم. بلکه باید کارگروهی قدرتمند به طور موردی و اقتضایی در این خصوص تصمیم گیری کند. نمیتوان نسخهای قطعی و کلی برای همه این بازارها و مراکز تجاری نوشت و باید به طور موردی بررسی شوند. عضو هیات رییسه اتاق اصناف ایران اظهار کرد: شهرداری عوارض واحدهای صنفی را دریافت میکند که این امر میتواند در نوسازی بازار نقش موثری داشته باشد. شهرداریها باید در کنار مالکان، اتاق اصناف ایران و اتحادیه صنفی و نهاد هایی که میتوانند کمک کنند از جمله بنیاد مسکن و شهرسازی، سپاه که -تجربه خوبی در ساختوساز و ایمنسازی دارد و امکانات و تجهیزات به روزی در اختیار دارند- قرار بگیرند و به سرعت به ایمنسازی شهرها ورود پیدا کنند. بر اساس گزارش پایگاه خبری گسترش ، پیش از این، مسئول هیاتامنای مرکزی بازار تهران همچنین گفته بود: بیش از ۲۰ صنف اتاق اصناف در بازار فعالیت دارند و در مجموع میتوان گفت که حدود ۶۰ تا ۷۰ هزار کاسب دارای پروانه کسب در این محدوده مشغول به کار هستند.
کاسبان در بازارهای سنتی ناایمن گرگان مشغول کارند رییس اتاق اصناف گلستان نیز در گفتوگو با خبرنگار پایگاه خبری گسترش گفت: ایمنی بازارهای سنتی گرگان کافی نیست و همکاریای بین اتاق اصناف، شهرداری و سازمان آتش نشانی استان برای افزایش ایمنی این بازارهای تاریخی وجود ندارد. حسین خلیلی اظهار کرد: بازار نعلبندان و عباسعلی دو بازار سنتی گرگان هستند که از قدمت بالایی برخوردارند. در حال حاضر حدود ۴۰۰ واحد صنفی در این بازار مشغول کسب و کار هستند. وی افزود: مغازههای این بازارها بهدست کسبه نوسازی میشوند اما تغییری در بافت کلی بازار ایجاد نمیشود. طبیعی است که کسبه نمیتوانند عرض و طول بازار را تغییری دهند از این رو تنها به بازسازی مغازه شخصی خود میپردازند. خلیلی اظهار کرد: در خصوص نوسازی بازارهای سنتی رایزنی هایی با شهرداری و آتش نشانی نداشتهایم. انتظار ما از شهرداری و دیگر مسئولان این است که این واحدهای صنفی مجهز به کپسولهای آتش نشانی شوند. لوله کشی آب اضطراری فشار قوی ایجاد شود و سیم کشیهای برق نو شوند. اما به نظر میرسد تا زمانی که حادثهای اتفاق نیفتد، کاری انجام نمیشود. وی درباره همکاری با آتش نشانی نیز گفت: تا به حال آتش نشانی اخطاریهای در خصوص ایمنی این بازارها نداده است و اگر هم چنین کرده، بنده به عنوان رییس اتاق اصناف گلستان در جریان قرار نگرفته ام. واحدهای صنفی سمنان آموزش اجباری HSE میبینند بر اساس این گزارش، با وجود تمامی اشکالات به نظر میرسد اصناف دست به کار شدهاند و آموزشهای HSE را برای اعضای خود در نظر گرفتهاند که تا حدودی از این نگرانیها کاسته شود. رییس اتاق اصناف سمنان در گفتوگو با خبرنگار پایگاه خبری گسترش اظهار کرد: مشکلات ایمنی بازارهای سمنان رفع شده است و واحدهای صنفی آموزش اجباری HSE میبینند. علی اکبر صیادجو بیان کرد: سمنان دارای سه بازار سنتی است. بازار بزرگ سمنان بنایی متعلق به دوره قاجار دارد. بازار دوم منتسب به مسجد جامع است. مسجد جامع عمری بیش از هزار سال دارد. بازار سوم منتسب به بازار امام است. این بازار برای دوران تاتاریها است که حدود ۸۰۰سال از عمر آن میگذرد. این بازارها همچنان رونق دارند. تمام مغازههای این سه بازار مشغول کسب و کار هستند و حتی یک مغازه خالی در این بازارها مشاهده نمیشود. وی افزود: تعداد واحدهای صنفی این سه بازار، در مجموع به حدود ۳۸۰ میرسد اما به این دلیل که در مرکز شهر واقع هستند، پر رونق هستند. صیادجو گفت: استقامت این بازارها به دلیل توجه سازمان میراث فرهنگی و شهرداری مطلوب است. بودجههای مناسبی برای این امر در نظر گرفته میشود. از سوی دیگر معابر این سه بازار برای ورود ماشینهای آتش نشانی در هنگام حوادث وجود دارد. به طوری که بازار بزرگ سمنان دارای ارتفاع ۸ متری و عرض بیش از ۴ متر است. دو بازار دیگر نیز در مجاورت خیابان امام قرار دارند و عبور و مرور به راحتی انجام میشود در صورت بروز حادثه ماشینهای آتش نشانی به راحتی امکان ورود خواهند داشت. رییس اتاق اصناف سمنان خاطرنشان کرد: بعد از حادثه پلاسکو که تجربه بسیار تلخی برای بازارهای ایران بود، به عنوان نخستین اتاق اصناف کشور توانستیم آموزش HSE را برای واحدهای صنفی اجباری کنیم. به طوری که هر واحد صنفی در هنگام دریافت مجوز و یا تمدید آن، باید دوره HSE را بگذراند. این آموزشها در سر فصلهای مختلفی ارائه میشود و به طور ویژه به امنیت بالابرها میپردازیم. اساتید دانشگاه درباره ایمنی واحدهای صنفی آموزش هایی به واحدهای صنفی ارائه میکنند و علاوه بر آن، آتش نشانان نیز آموزش هایی عملی در خصوص حریق به واحدهای صنفی ارائه میکنند. وی گفت: در استان سمنان کارگروهی مامور شناسایی اماکنی شده است که راههای دسترسی مناسبی ندارند. در این مناطق، شیرهای آتش نشانی نصب میشود تا در هنگام بروز حوادث مشکلی پیش نیاید. رییس اتاق اصناف سمنان گفت: ما برای حوادث آتشسوزی آماده هستیم اما وقوع زلزله بیش از ۵ ریشتر نگرانکننده است و ممکن است بناها در مقابل زلزلههای سنگین مقاومت نداشته باشند. بر اساس این گزارش، اگرچه تخلیه به یک باره ساختمانهای تجاری به نظر کارشناسان امری سخت و حتی غیر ممکن است اما راه کارهای خوبی برای این اقدام نجات بخش وجود دارد.
نوسازی ساختمان تجاری، تصمیمی با قابلیت اجرایی است به گزارش خبرنگار پایگاه خبری گسترش ، Panhandle Steel Buildings (PSB)، راه کارهایی برای نوسازی ساختمانهای تجاری فرسوده ارائه کرده است که ترجمه آن را میخوانید: نگاهی به ساختمانی که در آن مشغول به کار هستید بیاندازید! به خاطر بیاورید که از چه سالی در این ساختمان مشغول به کار شده اید. ساختمان آن فرسوده شده؟ تجهیزاتش قدیمی است؟ اگر این طور است شما مجبور به بازسازی و مدرن کردن مرکز تجاری خود هستید. اگر ارزشی برای جان خود و مشتریان و مراجعانتان قائل هستید، این موضوع را پشت گوش نیندازید! داشتن یک مرکز تجاری مدرن، بازسازی شده و شیک اهمیت ویژهای در رسیدگی به امور مشتریان دارد. اگر خرده فروش هستید یا رستوران، نمایشگاه اتومبیل، ورزشگاه و مراکزی از این دست را مدیریت میکنید و یا اگر مطبی برای طبابت در اختیار دارید، فرقی نمیکند! شما نباید در یک ساختمان فرسوده کار کنید. ضمن این که نوسازی ساختمان تجاری شما علاوه بر این که به امنیت جان شما کمک میکند، اشتیاق و انگیزه مشتریان قدیمی شما را به وفاداری به شما ثابت نگاه میدارد و علاوه بر این، مشتریان جدیدی را به سوی شما راغب میکند. بهتر است واقع بین باشید. یک ساختمان تمیز و مدرن، به طور قابل توجهی ارزش محصولات و خدمات شما را افزایش میدهد و تجارت شما را بهبود میبخشد. مردم برای آنچه که میبینند و چشم هایشان راضی میکند، پول میدهند و این در جوانان بیشتر است. جوانها به مراکز تجاری شیشه شکسته نمیروند اگر خوب نگاه کنید میبینید که جوانان که همان مشتریانی که شما باید آنها را جذب کنید، هیچ وقت به یک مرکز تجاری با شیشههای شکسته که نیمی از سقف آن تخریب شده پای نمیگذارند. این طور نیست؟ خوشبختانه، شما به راحتی میتوانید تغییرات زیادی در ساختمان فرسوده خود دهید. کافی است، شیشهها را نو کرده، دیوارها را رنگ و لولهها و سقف را تعمیر کنید. این کارهایی معمولی برای حفاظت از ساختمان است که برای انجامشان به دردسرهای بزرگی نمیافتید. اما هرچه این اقدامات را به فردا و فرداها موکول کنید، عمر ساختمان خود را کاهش داده و علاوه بر از دست دادن مشتریان، برای خود و آنها خطر جانی ایجاد میکنید. بعد از این که این کارها را انجام دادید، اگر دیدید که ساختمان شما به جذابیت ساختمان رقبا نرسیده است، باید ببینید که آنها چه دارند که شما ندارید! شاید نور بیشتری به کار میبرند، یا سنگ فرش طبقات و ظاهر پنجره هایشان بهتر از شما است. تغییر دادن و اصلاح کردن این موارد اگرچه سخت تر از مرحله قبلی است اما میارزد که سختیاش را به جان بخرید. هرچند، از نظر ایمنی، اولویت ندارد. البته ممکن است با نگاهی به ساختمانهای هم جوار خود و رقبای خود میاندازید، در یابید که ساختمان شما فرسوده تر از این است که با چنین اقداماتی سر پا شود. اینجاست که زنگ خطر به صدا در آمده را میشنوید! درست است! شما باید به سرعت ساختمان خود را نوسازی کنید. اما چگونه؟! کسبهای که در مرکز تجاری شما فعالیت میکنند، به راحتی نخواهند پذیرفت که ساختمان فعلی را حتی برای مدتی ترک کنند و بعد از این که ساختمان جدیدی ساخته شد دوباره به اینجا باز گردند. اگر ساختمان شما فرسوده شده است، این به آن معنا است که احتمالا آن کسبه، سالها برای جذب مشتریان خود زحمت کشیدهاند. حال اگر برای چند ماه یا یکی دو سال آن محل را ترک کنند، متحمل ضربه جبران ناپذیری خواهند شد. با این حال چاره چیست؟ جان آنها و مشتریان در خطر است و هر لحظه ممکن است با زلزله یا آتشسوزی و بلایی از این دست مواجه شوید. بنابراین بهتر است مکانی را برای آنها در نظر بگیرید که به آن ساختمان نزدیک باشد و با نصب یک تابلو به مشتریان اطلاع دهید که به طور موقت جابهجا شدهاید و آدرس دقیق ساختمان جدید را که نزدیک است را بنویسید. ضمن این که باید بنویسید، کسبه از چه تاریخی دوباره به ساختمان جدیدی که در آن نقطه ساخته میشود، باز میگردند. بر اساس این گزارش، از آموزشهای HSE به کسبه گرفته تا بازسازیهای اقتضائی و موردی و نهایتا جایگزینی ساختمانهای تجاری فرسوده با ساختمانهای نو، همگی از جمله اقداماتی است که بخش خصوصی بدون تکیه بر دولت میتواند به آن اقدام کند. شاید بهتر باشد، سازمانهای مردم نهاد، تعاونیها و یا حتی شرکتهای عمرانی در این بخش فعال شوند.
