شب یلدا طولانیترین شب سال، یکی از جشنهای باستانی ایرانیان و سنتی است که همچنان در میان مردم کشورمان حفظ شده است.
البته این شب داستانی دیگر نیز دارد، «آناهیتا» ایزدبانوی آب در شب یلدا با ایزد تاریکی مبارزه میکند و صبح هنگام «میترا» یا «مهر» ایزد خورشید، پسر وی در حالی چشم به جهان میگشاید که «آناهیتا» از دنیا چشم فرو بسته است. ایزد خورشید صبح اول دی به دنیا میآید. به او ایزد راستی نیز گفته میشود. شب یلدا با آیینهای متنوعی همراه است؛ فال حافظ، آجیل و انار و هنداونه از ویژگیهای بارز این شب هستند. اگرچه از دیرباز در شب یلدا خانوادهها دور هم جمع میشدند و این شب را در کنار یکدیگر جشن میگرفتند، اما بهتدریج تورها و برنامههای دورهمی از سوی آژانسهای مختلف گردشگری در این شب برگزار میشوند. در امسال برخلاف سالهای پیشین، مجریان تورهای گردشگری به برنامههای دورهمی در کافهها و رستورانها بسنده نکرده و تورهای ۲ روزه و ۳ روزه را برای این شب عرضه کردهاند؛ تورهایی که با استقبال بینظیر مردم نیز روبهرو شدهاند. این تورها به دلیل اینکه ۳۰ آذر با پنجشنبه مصادف شده، مورد استقبال قرار گرفتهاند و از سوی دیگر به دلیل علاقه مردم به کویرنوردی در پاییز، بسیاری از تورهای شب یلدا به مقصد کویرهای کشور برگزار میشوند. در این میان تعداد اندکی برنامههای تهرانگردی و یا شبنشینی در کافههای شهر نیز به چشم میخورند. به جز پایتخت در برخی از استانهای کشور مراسمی به مناسبت شب یلدا از سوی فعالان گردشگری برگزار میشوند. خبرنگار «گسترشتجارت» به سراغ عدهای آژانسهای گردشگری رفته و از آنها درباره تورهای شب یلدا پرسیده است. گزارش میدانی شب یلدا را در ادامه میخوانید. کویرنوردی در شب یلدا بسیاری از آژانسهای گردشگری برنامهها و تورهای شب یلدا را به مقصد کویرهای کشور برگزار میکنند که این تورها نیز با استقبال بسیار خوبی از سوی مردم همراه بودهاند. خانم حسینی، مدیر اجرایی یکی از آژانسهای گردشگری در گفتوگو با خبرنگار «گسترشتجارت» اظهار کرد: بیش از ۷ تور برای شب یلدا برگزار میکنیم که همگی آنها ۲ روزه و یا ۲ روز و نیمه هستند. بیشتر این تورها به مقصد کویرهای کشور بوده و کویرنوردی هستند و بسیاری از آنها یک هفته پیش از شب یلدا تکمیل شدهاند، بهویژه تورهای کاشان، اصفهان، کویر مصر و کویر مرنجاب. او افزود: برنامههایی که تا یک هفته به آخرین روز پاییز ظرفیت دارند، کویر ورزنه، ریگ زرین و آبشار آهکی هستند. این برنامهها ۳۰ نفره هستند، اما تور ریگ زرین و آبشار آهکی ۲۵ نفره است. هزینه این تورها نیز ۳۹۰۰۰۰ هزار تومان است. حسینی درباره برنامههایی که برای شب یلدا برگزار میشوند، بیان کرد: موسیقی زنده، پذیرایی شب یلدا و روال عادی برنامهها و بازدید از اماکن تاریخی و فرهنگی مختلف است. خانم باقری، مدیر فنی یکی دیگر از دفاتر مسافرتی به خبرنگار «گسترشتجارت» گفت: برای شب یلدا یک تور به مقصد کویر مصر در نظر گرفتهایم که هزینه آن ۲۱۰۰۰۰ تومان است. این تور ۲ روزه است و برای شب یلدا شبنشینی دور آتش به همراه فال حافظ را در نظر گرفتهایم. او افزود: سافاری، آفرود، استفاده از موتور ۴ چرخ، شتر سواری، گردش در روستای گرمه، بازدید از نخلهای سوخته و چشمه دکتر فیش از جمله برنامههای این تور است و گردشگران نیز در یک کاروانسرای قدیمی اسکان خواهند یافت. این تور از چهارشنبه ۲۹ آذر تا جمعه اول دی برگزار میشود. دورهمیهای انجمنها بسیاری از انجمنهای فرهنگی و سمنهای کشور نیز مراسمی را به مناسبت شب یلدا برگزار میکنند. البته بسیاری از این انجمنها مراسم خود را یک تا چند روز پیش از شب یلدا برگزار میکنند تا شرکتکنندگان بتوانند بلندترین شب سال را در کنار خانواده خود سپری کنند. خانم موسیزاده، برگزارکننده تور شب یلدا در انجمن فرهنگی افراز در گفتوگو با خبرنگار «گسترشتجارت» گفت: این انجمن یک مراسم دورهمی را به مناسبت شب یلدا در یکی از کافههای غرب تهران برگزار میکند، اما به دلیل اینکه در شب یلدا بیشتر مردم علاقهمند هستند در کنار خانواده باشند، این مراسم را ۲۹ آذر از ساعت ۱۸ تا ۲۰ برگزار میکنیم. شب یلدا در اقامتگاههای بومگردی خانم تبریزی، کارشناس فروش یکی از آژانسهای گردشگری به خبرنگار «گسترشتجارت» گفت: تورهای شب یلدا به مقصد کویر مصر و همدان برگزار میشوند و ۲ روزه هستند. تور همدان در روزهای پنجشنبه و جمعه (۳۰ آذر و اول دی) برگزار میشود، اما کویر مصر از ۹ شب چهارشنبه ۲۸ آذر آغاز شده و تا جمعه اول دی ادامه دارد. نرخ هر تور نیز ۴۷۵۰۰۰ تومان است و صبحانه، ناهار، شام، پذیرایی بین روز و پذیرایی شب یلدا از جمله خدمات این تورها است. به گفته او در تور کویر مصر اقامت مسافران در اقامتگاه بومگردی مازیار آل داوود در روستای گرمه است و شب یلدا نیز با نواختن ساز محلی، شب یلدا را برای مسافران خود برگزار میکند. تبریزی افزود: پذیرایی شب یلدا نیز شامل میوههای مخصوص این شب بوده و مراسم ویژه شب یلدا نیز در این شب برگزار میشوند. او در ادامه بیان کرد: تور همدان ۳۸۰۰۰۰ هزار تومان و شامل یک شب اقامت است. این تور صبح زود پنجشنبه ۳۰ آذر از تهران به مقصد هگمتانه آغاز شده و جمعه اول دی با حرکت بهسوی تهران به پایان میرسد. ۲ وعده صبحانه، یک وعده ناهار و یک وعده شام بر عهده برگزارکنندگان تور بوده، اما ناهار روز دوم بر عهده مسافران است. گشتی در همدان و بازدید از غار علیصدر، اقامت شب در ورکانه، موسیقی زنده و پذیرایی شب یلدا، گشت ورکانه، گنجنامه و آبشار از جمله برنامههای این تور است. لالهزارگردی در شب یلدا آقای حمیدیان، مسئول فروش تورهای مسافرتی به خبرنگار «گسترشتجارت» گفت: ۲ برنامه برای شب یلدا در نظر گرفتهایم که یکی از آنها تهرانگردی است. برنامه تهرانگردی از متروی امام خمینی به مقصد لالهزار و شبنشینی در کافهای در همان نزدیکی برگزار میشود. او افزود: در این برنامه که از ۷: ۳۰ تا ۱۰ شب برگزار میشود، گردشگران میتوانند از خانههای تاریخی مانند خانه مشیرالدوله، خانه صادق هدایت و خانه دایی جان ناپلئون دیدن کنند. البته نمیتوانند از داخل این اماکن بازدید کنند، چراکه این برنامه در شب هنگام برگزار شده و در روز نیز این اماکن به روی گردشگران بسته هستند. همچنین راهنمای سفر در بازدید از خیابان لالهزار توضیحات لازم را درباره بناهای این خیابان ارائه میدهد و سینماهای نوستالژیک این خیابان را که نخستین سینماهای کشور بودهاند، سالنهای تئاتری که اکنون بسته شدهاند و سالنهای کنسرت قدیمی را که اکنون تغییر کاربری داده و یا تعطیل شدهاند، به گردشگران معرفی خواهد کرد. حمیدیان درباره تور دوم اظهار کرد: تور دوم شب یلدا یک سفر ۲ روزه به مقصد گیلان است که مسافران شب هنگام را در اقامتگاه گیلهبوم اقامت خواهند داشت. هزینه این سفر ۳۰۰۰۰۰ تومان است. صبحانه، ناهار، شام و گشتوگذار در استان گیلان به همراه پذیرایی و مراسم مخصوص شب یلدا از جمله برنامههای این سفر است. به گفته او تورها با ۲۰ - ۳۰ نفر ظرفیت برگزار میشوند. جشن و شادی ویژه شب یلدا آقای عجمی، مدیر فنی یکی از دفاتر مسافرتی به خبرنگار «گسترشتجارت» گفت: دفتر ما تورهای شب یلدا را به مقصد گیلک، سیاهکل، آفرود فرو برد و عقدا برگزار میکند. ظرفیت هریک از این تورها ۳۰ نفره است، اما اگر تعداد مسافران افزایش یابد، تورها با ۲ اتوبوس برگزار میشوند. او افزود: تور شب یلدای عقدا ۴۰۰۰۰۰ تومان، تور شب یلدا در گیلک و سیاهکل ۴۲۰۰۰۰ تومان و تور شب یلدای آفرود کویر ۴۶۵۰۰۰ تومان است. در برنامه این تورها موسیقی زنده و جشن و شادی برای شب یلدا در نظر گرفته شده است. سخن آخر مناسبتهایی مانند شب یلدا بهانههای خوبی برای رونق گردشگری داخلی و البته دعوت از گردشگران خارجی برای شرکت در جشنهای باستانی کشور هستند. بهتدریج تورهای شب یلدا و جشنهای باستانی کشور رونق گرفته و با استقبال همراه شدهاند. این امر بیانگر گرایش مردم کشورمان به تورهای مرتبط با مناسبتهای ملی کشور است.
