مولوی شاعری ایرانی است که شاهکار جهانی خود را به نام مثنوی به فارسی نگاشته است.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه گسترش تجارت نوشت:شاهکاری که برخی آن را به معدنی طلا تشبیه کردهاند، دورههای آموزشی، سمینارها و همایشهای بسیاری در توصیف این کتاب برگزار شده و سالها مثنوی پرفروشترین کتاب بسیاری از کشورها از جمله امریکا بوده است. با اینهمه مقبره این شاعر گرانقدر ایرانی در قونیه واقع شده و ترکیه به اندازهای در بزرگداشت و همایشهای مولوی تلاش کرده، برنامهریزی انجام داده و تبلیغات کرده که در نهایت مدعی شده این شاعر ترکیهای بوده و حتی اشعار زیبای خود را به زبان ترکی استانبولی نگاشته است. اگرچه چنین ادعاهای دروغینی شأن و منزلت هر کشوری را پایین میآورد، اما به نظر میرسد دولت ترکیه قدر و ارزش مشاهیر ایرانی را بیش از کشورمان شناخته است، به طوری که امروزه هزاران گردشگر از سراسر دنیا به قونیه سفر میکنند تا در مراسم بزرگداشت مولانا و مشاهده رقص سماع حضور داشته باشند. اقداماتی همچون تولید مجسمهها، پوشاکی با عکس مولانا و تمثیلهای رقص سماع به عنوان سوغاتی در تبلیغات هرچه موثرتر مراسم بزرگداشت مولانا کمک کرده است. چهارمین همایش بینالمللی مولانا جلالالدین محمد بلخی به مناسبت سالگرد وفات این شاعر و عارف نامدار با حضور مقامات، اندیشمندان و پژوهشگران از کشورهای مختلف جهان در دانشگاه سلجوق شهر قونیه ترکیه برگزار شد. این همایش با عنوان «حضرت مولانا و برادری در جهان اسلام» با حضور مقامات، اندیشمندان و دانشجویان در سالن کنفرانس دانشکده اقتصاد و علوم اداری دانشگاه سلجوق شهر قونیه ترکیه اجرا شد. مصطفی شاهین، رئیس دانشگاه سلجوق در این همایش گفت: برای برپایی باشکوه هفتصد و چهل و چهارمین سالگرد وفات یا به قول خود حضرت مولانا روز وصلت وی، امسال بیش از هزار و ۳۰۰ برنامه تدارک دیده شده که در ۶ موضوع اصلی برگزار میشود. این همایش شامل ۹ نشست متنوع با عنوانهایی همچون جنگ و صلح در جهان اسلام، تاریخچه زبانهای شرقی، غربی و ترکی، تاریخ، عرفان، فلسفه، موسیقی و هنرهای زیبا بوده و پژوهشگران حاضر در این نشستها با ارائه مقالات خود، درباره شیوههای بهرهگیری از افکار و آثار مولانا در راستای ایجاد وحدت و همبستگی بیشتر در جهان اسلام، به ارائه دیدگاه خود پرداختند. این همایش ۱۸ و ۱۹ آذر برگزار شد، همایشی است که گردشگران بسیاری در آن شرکت میکنند. مولانا جلالالدین محمد بلخی در پنجم جمادیالاخر سال ۶۷۲ وفات یافت و این روز را به سبب درگذشت او روز عرس نامیدهاند و به همین خاطر ۲۷ آذر (۱۷ دسامبر) به مناسبت سالروز درگذشت مولوی «روز عرس» نامیده شده است. مراسم روز عرس هر سال از اول تا هفدهم دسامبر (۱۰ تا ۲۷ آذر) در شهر قونیه و در بارگاه مولانا برگزار میشود و هزاران علاقهمند از سراسر جهان به این شهر سفر میکنند. شهر ۷۰۰ هزار نفری قونیه به واسطه مقبره مولانا از شهرت خاصی در جهان برخوردار است و با برگزاری مراسم عرس، گردشگران بسیاری از کشورهای مختلف جهان به این شهر میآیند و علاوه بر حضور در مراسم ویژه و زیارت آرامگاه مولانا، به تماشای رقص سماع نیز میپردازند. مراسم شب عرس هر سال به مدت ۱۰ شب در مجتمع فرهنگی مولویه از ۱۰ تا ۱۷ دسامبر (۲۰ تا ۲۷ آذر) مصادف با سالگرد درگذشت مولانا در قونیه برگزار میشود. مقبره مولانا عبادتگاهی است که در آن قبور بسیاری از نزدیکان مولانا و مریدان او قرار گرفته و حجرات درویشان و مطبخ مولانا و کتابخانه نیز ملحق به این بناست و مجموع آن به چند رواق تقسیم میشود که سبک همه رواقها گنبدی و شبیه یکدیگر است. بارگاه مولانا را در اصطلاح محلی «درگاه» میگویند که این بنا به مساحت ۶ هزار و ۵۰۰ متر مربع در سال ۱۹۲۶ میلادی (۱۳۰۵ شمسی) به صورت موزه اشیای عتیقه قونیه درآمد و در سال ۱۹۴۵ میلادی (۱۳۲۴ شمسی) موزه مولانا نام گرفت. مقبره مولانا پوشیده از اطلس سیاهی است که توسط سلطان عبدالحمید دوم در سال ۱۸۹۴ میلادی (۱۲۷۳ شمسی) هدیه شده و بر این اطلس، آیاتی از قرآن با مهر پادشاهی نقش بسته و خطاط آن حسن سری بوده است. ضریح اصلی مولانا از چوب بود و در قرن شانزدهم آن را از آنجا برداشته و بر قبر پدرش بهاءالدین ولد قرار دادند. ضریح بلند مولانا شاهکاری از منبتکاری دوران سلجوقیان روم است و آن توسط دو هنرمند یکی به نام سلیم پسر عبدالواحد و دیگری به نام حسامالدین محمد پسر کنک کندهکاری شده و در پیشانی و پهلو و عقب ضریح آیاتی قرآنی و اشعاری عرفانی از مولانا آمده است. در شب درگذشت مولانا مراسم سماع نیز با «نعت شریف» که شعری از مولانا و مدیحهای بر اشرف کائنات حضرت محمد(ص) است، برگزار میشود که این سماع از ۴ بخش تشکیل شده و هر کدامش «سلام» نامیده میشود. مراسم سماع که در ۲۷ آذر (۱۷ دسامبر) برگزار میشود، پایانبخش آیینهای ویژه سالگرد درگذشت مولوی است. توسعه گردشگری در قونیه یکشبه رخ نداد به عقیده فعالان گردشگری، جذب هزاران گردشگر از سراسر کشور در بزرگداشت مولوی به دلیل برنامهریزی، تبلیغات و بازاریابی چندین ساله است و اقدامی نیست که یکشبه رخ داده باشد. اشکان بروج، فعال گردشگری در گفتوگو با «گسترشتجارت» اظهار کرد: برگزاری همایشها و مراسم مرتبط با مولوی در قونیه رویدادی است که سالها برای برگزاری آن برنامهریزی، تبلیغات و بازاریابی شده است و اینگونه نبوده که این رویداد ناگهانی و یکشبه موفق به جذب گردشگران خارجی شود. او افزود: سیاستهای کلان بسیاری پشت این رویداد و همایشهای مولانا در قونیه وجود دارد. رویدادهای مشابه بسیاری در سطح کشور برگزار میشوند، اما نه تبلیغاتی درباره آنها انجام میشود، نه برنامهریزی برای این رویدادها حتی در سطح ملی وجود دارد. نمیتوان توقع داشت که چند هزار دلار یا چند میلیون دلار درآمدزایی از این رویدادها، مراسم و همایشها در ایران داشته باشیم. بروج با تاکید بر اینکه سالها روی همایش و بزرگداشت مولانا در قونیه برنامهریزی و تبلیغات شده بیان کرد: دولت ترکیه سالها به دلیل وجود آرامگاه مولانا در قونیه تلاش میکند، برنامهریزی میکند و زیرساختهای اقامتی، زیرساختهای خرید، زیرساختهای حملونقل و بسیاری از اقدامات بهسازی و استانداردسازی امکانات و خدماترسانی را در پیش گرفته است تا بیشترین گردشگر را در بزرگداشت مولوی به قونیه جذب کند. او با اشاره به اینکه بسیاری از روستاها و شهرهای کشورمان علاقهمند هستند که چنین بزرگداشتهایی را برای مشاهیر و بزرگان خود برگزار کنند، اظهار کرد: این مراسم در صورتی موفق و مستمر خواهند بود که سیاست کلانی پشت آنها باشد. نیاز به زیرساخت مناسب این کارشناس گردشگری درباره راهکارهای درآمدزایی از مشاهیر کشورمان گفت: نخست باید بستر زیرساختی مناسبی را برای برگزاری چنین رویدادهایی در مناطق مختلف کشورمان فراهم کنیم و سپس به تبلیغات کلان و البته استمرار در برگزاری بزرگداشتها و همایشهای مرتبط با مشاهیر کشورمان بپردازیم. سالهاست که ترکیه در حال برگزاری بزرگداشت مولوی است و علامت رقصهای سماع یکی از سوغاتیهای این کشور است و هزاران اقدام دیگر. استراتژی کلان برای این مشاهیر و بزرگداشتهای آنها از برنامههایی است که باید برای ایران نیز در نظر گرفته شود. او با اشاره به اینکه در برگزاری مراسم و همایشهای مرتبط با مشاهیر و بزرگان کشورمان کوتاهی کردهایم، بیان کرد: اکنون عنوان میشود که آرامگاه فردوسی در شأن فردوسی نیست. پرسش اینجاست که برای فردوسی چه کار کردهایم؟ چند برنامه و رویداد در کل کشور برای بزرگداشت فردوسی برگزار شده است؟ چند نفر از گردشگران خارجی که به ایران سفر میکنند، این شاعر بزرگ ایرانزمین را میشناسند؟ چند عدد از تندیس و شمایل فردوسی روی لباسها و محصولات مختلف حکاکی شده است؟ بروج درباره مراسم و مناسبتهای ملی کشورمان که قابلیت برگزاری در سطح کلان و ملی را دارند، گفت: جشنهای ملی کشور در سیاستهای کلان کشور وجود ندارند و حضور گردشگران خارجی و حتی داخلی در این مناسبتها در برنامههای کلان دولت قرار نگرفته است. او با اشاره به اینکه دولتمردان و مسئولان گردشگری کشور حتی برای مشاهیری که آنها را ستایش میکنند و در سطح جهانی نیز معروف هستند، هیچ برنامهای در نظر نگرفتهاند، بیان کرد: برای حافظ نیز هیچ تمثیل و محصولی تولید نشده است. مجسمههای حافظ یا پوشاکی با عکس حافظ در کشور تولید نشده، در صورتی که دیوان حافظ در کشورمان از مهمترین کتابها به شمار میرود و ارزش بالایی دارد. اشعار حافظ در فرهنگ مردم نهادینه شده، اما برای چنین شاعر باارزشی نیز هیچ بزرگداشت و مراسمی برگزار نمیشود. فقط یک مراسم کوچک در روز حافظ در شیراز برگزار میشود و حتی در داخل کشور اطلاعرسانی مناسبی درباره آن نمیشود. در حالی که برای بزرگداشت مولانا در قونیه دولت ترکیه بسیاری از برنامههای بازاریابی خود را بر این بزرگداشت متمرکز میکند و به حدی برگزاری همایش و بزرگداشت مولوی را تکرار میکند که در ذهن گردشگران خارجی این مراسم و بزرگداشت حک میشود. بروج در پاسخ به این پرسش که شهرت جهانی مولوی و پرفروش بودن مثنوی در سطح جهانی بر جذب گردشگران خارجی به قونیه موثر بوده، گفت: حافظ نیز یک شخصیت شناختهشده جهانی است. بهویژه ارادت گوته به این شاعر ایرانی وی را در سطح جهان بسیار معروف و محبوب کرده است. اما برای بزرگداشت این شخصیت و شهرت وی اتفاق خاصی نیفتاده و استراتژی کلان و خرد در سطح گردشگری در حوزه بزرگداشت برای مشاهیر و مناسبتهای ملی باید با هم هماهنگ باشند، اما متاسفانه ناهماهنگی بسیاری در این استراتژیها وجود دارد. این مدرس گردشگری تاکید کرد: در ایران جاذبه گردشگری بسیار اندکی داریم. آنچه وجود دارد، منابع گردشگری هستند که میتوانند به جاذبه تبدیل شوند، اما تا زمانی که مدیریت و برنامهریزی مناسبی وجود نداشته باشد، جاذبه به شمار نمیروند، حتی تخت جمشید که شهرت جهانی دارد. نیاز به عزم ملی در استفاده از ظرفیتهای گردشگری به عقیده کارشناسان گردشگری باید عزم ملی در توسعه گردشگری و استفاده از ظرفیتهای گردشگری در کشورمان وجود داشته باشد و زیرساختها و برنامههای گردشگری در ایران و ترکیه با یکدیگر قابل مقایسه نیستند. اسماعیل قادری، مدرس دانشگاه در گفتوگو با «گسترشتجارت» اظهار کرد: به عقیده من میان صنعت گردشگری ایران و ترکیه فاصله بسیار زیادی وجود دارد، به حدی که اصلا گردشگری این دو کشور با یکدیگر قابل مقایسه نیستند. دولت ترکیه از پدیدهها، مشاهیر و جاذبههای کشور خود برای جذب گردشگران خارجی استفاده میکند و اقدامات بسیاری را برای جذب گردشگران خارجی و توسعه این صنعت انجام داده است. او افزود: کشور ما هیچ برنامهای برای توسعه گردشگری خود ندارد و تفاوتی نمیکند چه تعداد مشاهیر و مناسبتهای ملی و جشنهای سنتی در کشور وجود داشته باشد، یا اینکه از نظر جاذبههای فرهنگی کشورمان غنی باشد، چراکه هیچ برنامه و استراتژی خاصی برای استفاده از این جاذبهها به منظور جذب گردشگران خارجی نداریم.قادری با اشاره به شهرت جهانی مولوی در جهان بیان کرد: مولوی شهرت جهانی دارد؛ افراد بسیاری پیرو وی هستند و در کشورهای بسیاری دورههای مولویشناسی برگزار میشود. در مقابل حافظ و سعدی نیز شهرت جهانی و طرفداران بسیاری در سراسر دنیا دارند، اما فقط شهرت جهانی و محبوبیت این مشاهیر کافی نیست، بلکه باید تکمیل زیرساختهای گردشگری و بهبود خدماترسانی نیز در دستور کار قرار بگیرند. همچنین باید برنامهریزی کلان و عزم ملی برای استفاده از جاذبههای فرهنگی مانند مشاهیر و مناسبتهای ملی در توسعه گردشگری ایجاد شود. دولت ترکیه از هر بهانهای برای جذب گردشگر و گسترش صنعت گردشگری استفاده میکند و در مقابل ایران نسبت به ظرفیتهای گردشگری موجود بیتوجه است. سخن آخر با وجود تمامی اقدامات، تبلیغات، بازاریابی و برنامهریزیهای ترکیه برای جذب گردشگران خارجی در مراسم بزرگداشت مولانا فراموش نکنیم که این شاعر بزرگ ایرانی است، همچون حافظ، سعدی، فردوسی و خیام. دولت ترکیه برای مولوی همایشها و بزرگداشتهای کلانی برگزار میکند. ما برای مشاهیر کشورمان چه کردهایم؟
