آرامش پرندگان مهاجر در تالابهای فریدونکنار این روزها به دغدغه دسته جمعی تبدیل شده و بهرغم تلاشها از سوی انجمنهای محیط زیستی، مردم و مسولان، بهانه معیشت و درآمد باعث شده تا کشتار این مهمانان مهاجر خاتمه نیابد.
به گزارش پایگاه خبری گسترش به نقل از ایرنا، به دنبال نشر خبرهای رسانههای داخلی و خارجی، تصاویر و فیلم هایی از صحنههای کشتار دسته جمعی پرندگان به روشهای غیرمجاز در تالابهای فریدونکنار، حساسیت موضوع دوچندان شد و گروههای مختلف محیط زیستی در یک هفته گذشته با تشکیل کمپینهای مختلف و حضور در محل در تلاش برای قطع این کشتارها برآمدند.
تشکیل فوری شورای تامین استان در فریدونکنار با موضوع ممانعت از کشتار پرندگان مهاجر با حضور مسئولان استانداری و مصوباتی چون ضرب الاجل یک هفتهای برای تعطیلی بازار پرنده فروشان و نیز جمع آوری دامهای هوایی و غیر مجاز و تکاپو و فعالیتهای تشکلهای مردم نهاد از نامه نگاری به مسئولان سازمان محیطزیست تا استفتاء از مراجع تقلید با تشکیل کمپین نه به این کشتار به عنوان پویشی جهت برچیدن بساط نسل کشی پرندگان در این شهرستان تکمیل شد.
تشکلهای مردم نهاد مازندران در آخرین روز ضرب الاجل یک هفتهای مسئولان شنبه گذشته راهی فریدونکنار شدند تا در محل با گفتوگو با مردم محلی و صیادان راهی را برای آرامش پرندگان مهاجر در تالابهای فریدونکنار و نیز قطع کشتار و فروش این پرندگان پیدا کنند.
اما صیادان محلی نیز بیکار ننشستند، آنها که در سالهای تازه گذشته به شدت با اعتراض مردم و انجمنهای زیستمحیطی مواجه و تحت فشار افکار عمومی هستند تا حدی نیز روشهای برخورد را یاد گرفتند با تجمع اعتراض آمیز در مقابل فرمانداری فریدونکنار و بهانههای چون بیکاری و معیشت همچنان بر شکار اصرار دارند.
فریدونکنار شهر پرندگان است و امروز در آسمان زیبای حاشیه جاده ورودی به شهر به جای رقص گروهی پرندگان، تورهای وسیع و تالابهای آبگیرشده بدون نشانی از فصل کشاورزی نگاهها را متوجه خود میکند.
وسعت تورهای هوایی که به وضوح در آسمان دو سوی جاده چیده شده گاهی به وسعت پهنه خود تالاب هاست و گاهی نیز صدای جمعی از پرندگان به گوش میرسد که البته خود غایب از نظرند.
جاذبهای برای گردشگری یا سیاه چالهای مخوف برای پرندگان
تالاب بینالمللی فریدونکنار با ۵ دامگاه طبیعی و دشت هایی در وسط برای استراحت و غذاخوردن پرندگان با پنج هزار و ۴۲۷ هکتار وسعت بیست و دومین تالاب ثبت شده در کنوانسیون رامسر (کنوانسیونی با حضور کشورهای دارای زیستگاههای طبیعی به منظور حمایت از گونههای در معرض خطر)، یکی از جاذبههای گردشگری مازندران است.
تالاب فریدونکنار تنها محل گردشگرپذیر مازندران در زمستان است و برخی روزها تا ۱۰ هزار گردشگر از این تالاب و پرندگان دیدن میکنند.
سالانه بیش از یک و نیم میلیون بال انواع پرندگان مهاجر به این تالاب سفر میکنند، وجود شرایط دیدن پرندگان از فاصله ۵ متری یکی از مزیتهای این تالاب و مورد توجه گردشگران داخلی و خارجی است.
این تالاب از سال ۸۶ به دلیل بحث امنیت و غذای موجود و مناسب برای قوهای مهاجر نیز مورد توجه زیستی قرار گرفت.
در میان پرندگان مهاجر این تالاب انواع نادری چون تک درنای سیبری و یا قوی فریادکش هست که از سال ۸۶ فقط ۳ بال از این قو به تالاب آمدهاند و این نوع گونههای در حال انقراضند.
مسئول انجمن قوهای مهاجر مازندران میگوید: در برخی کشورهای اروپایی با وجود قابلیت دیدن پرندهها از فاصله دور درآمدی که از اکوتوریسم پرندهای جذب میکنند دوبرابر درآمد نفتی است، ما چنین ظرفیتی داریم که از فاصله کمتر از ۵ متر قابلیت دیدن پرندهها هست و از این فرصت استفاده نمیشود.
سلمان نیکپور ادامه داد: متاسفانه امروز کشتار پرندگان و منافع اقتصادی شخصی جای پرداختن به ظرفیتهای عظیم گردشگری در این منطقه را گرفته و روز بروز با روشهای کشتار جمعی و شکار پرندگان آنها را از آسمان تالاب و این شهر فراری میدهیم.
به گفته وی هیچکدام از گونههای پرندگان حتی درنای سیبری، قوی کوچک، غاز پیشانی سفید، اردک بلوطی، اردک سرسبز، قویهای فریادکش و خودکا نیز که از جمله گونههای درمعرض انقراض زمستان گذران این تالابند، از شکار بیرحمانه در امان نیستند.
نیکپور مسئول انجمن قوهای مهاجر مازندران میگوید: در سال ۸۶ برای نخستین بار ۵۰۰ بال قو به این تالاب رسیدند و شرایط مناسب محیطی باعث شده تا در سالهای گذشته تعداد بیشتری از این قوها به این منطقه سفر کنند ولی امسال به علت تغییرات اب و هوایی و گرم شدن محل مبدا سفر این پرندگان باعث شده تا تنها ۴۰۰ بال از این نوع پرنده به تالاب کوچ کنند، هر چند این کوچ تا ۱۵ دی ادامه دارد.
روشهای ابداعی صید بلای جان پرندگان
صید و شکار به روشهای عمده صورت میگیرد، اسلحه، دام در میان درختان با نام گذر و دامهای شکار در شب در دشت و روش دوما یا دوما چال که صید سنتی با قدمت ۳۰۰ تا ۴۰۰ سال است.
روشهای نامتعارف و غیر قانونی صید پرندگان ازجمله دام هوایی، گذر و کرس، غیر قابل قبول بوده و صرفا صید سنتی با روش دوما مورد تایید کارشناسان محیطزیست میباشد
به گفته کارشناسان زیستمحیطی این روش برداشت ضرری ندارد و به گونههای در معرض انقراض لطمه نمیزند، این روش منحصر بفرد است و حتی تلاش برای ترویج این روش به عنوان سنت وجود دارد اما سایر روشها بدون توجه به گونه و نوع پرنده انجام میشود.
بسیاری از سودجویان با توجیه ملک شخصی و تامین غذا با ایجاد تالابهای مصنوعی و آب بستن به زمینهای شالیزاری و با استفاده از صدای پرندگان مهاجر و پخش آن، پرندگان را به تله میاندازند.
برخی برای خوراک و برخی برای تاکسیدرمی که به روش وحشیانه، پرندگان در یک کیسه پلاستیکی بزرگ نگهداری میشوند و با پیف پافهای مخصوص پرنده کشته میشود.
به گفته مسئول انجمن قوهای مهاجر مازندران با روشهای غیرمجاز صید گاهی روزانه تا ۳ هزار بال پرنده شکار میشود که در میان آنها گونه هایی در پرتگاه انقراض مثل غاز پیشانی سفید و عروس غاز نیز وجود دارند.
نبود اراده جدی برای اجرای قانون
دبیر علمی سازمانهای مردم نهاد زیستمحیطی مازندران گفت: با تشکیل کمپینهای حمایت از پرندگان در شهر خودمان سفیران نه به شکار باشیم، ممانعت از این کشتار بحث حیثیت ملی است.
داریوش عبادی افزود: رسانههای بینالملل از فریدونکنار به عنوان سیاهچاله پرندگان مهاجر یاد میکنند، شکار پرندگان با روشهای غیرسنتی غیرمجاز که محدودیتی در تعداد و گونه پرنده ندارد وجهه مردم مازندران را خدشه دار کرده و نیز بیتوجهی به چنین مسئله مهمی باعث شده صدها هزار پرنده را در سالهای اخیر از دست دادیم.
وی ادامه داد: برخی از گونههای این پرندگان در معرض انقراض هستند و در روشهای شکار و کشتار جمعی این مسئله نادیده گرفته میشود.
عبادی گفت: طبق بررسی؛ شکارچیان حرفهای در این منطقه که از راه شکار امرار معاش میکنند حدود ۳۰۰ نفر بیشتر نیستند و مابقی برای درآمد اقتصادی و یا تفریح مبادرت به این کار میکنند.
دبیر علمی سازمانهای مردم نهاد زیستمحیطی مازندران ادامه داد: مسئولان هم برغم وجود قانون عملا نتوانستهاند در برابر این شکارچیان اقدام مناسبی داشته باشند.
به گفته وی افراد سودجو و غیرشکارچی تالابهای مصنوعی میسازند و غذا پهن میکنند و با تورجمعی و روشهای ناجوانمردانه و ابداعی کشتار جمعی پرندگان صورت میدهند.
عبادی قدیمی بودن و ریشه دار بودن شکار در سنتها و منع ادامه آن را تفکری غلط دانست و گفت: پرندگان یکی از عناصر اصلی اکوسیستم در چرخه طبیعتند که اگر از این چرخه خارج شوند مسلما به انسان هم لطمه وارد میشود و در ادامه حیات خود دچار مشکل میشود.
وی گفت: با شکارچیان بسیار آگاه در این منطقه طرفیم که چون چرخهای از منافع کاذب برای آنها ایجاد شده برغم شغل دوم بودن نمیتوانند از این درآمد کاذب چشم پوشی کنند.
وی گفت: برای مقابله با شکار و این عده، قانون به اندازه کافی وجود دارد اما توانایی اجرای قانون در فریدونکنار در ۲۰ سال اخیر کمرنگ شده و اراده جدی برای جلوگیری از شکار وجود ندارد.
عبادی پیشگیری از ایجاد تنش اجتماعی را یکی از دلایل ضعف اجرای قانون در این زمینه عنوان کرد و گفت: این در حالی است که مخالفان شکار هم میتوانند تنش اجتماعی ایجاد کنند.
یک مغازه دار ۳۰ ساله و فروشنده پرندگان در فریدونکنار گفت: بیشتر جوانان همسن و سال من مخالف کشتارند چون نسل پرندگان منقرض میشود اما تغییر نگرش افراد قدیمی تر سخت است.
این جوان فریدونکناری در گفتوگو با ایرنا ادامه داد: شهر ما کارخانه، دانشگاه و صنایع ندارد و بیکاری جوانان خود معضلی است، امرار معاش مردمان این منطقه به تبعیت از فصل از راه کشاورزی، ماهیگیری و شکار است والبته شکار در بسیاری مواقع هم یک فعالیت خانوادگی محسوب میشود.
فرهنگسازی در بین مردم و اقناع عمومی
برخی فعالان زیستمحیطی و تشکلهای مردم نهاد معتقدند در میان مردم نیز باید فرهنگسازی در مورد نخریدن این پرندگان و نیز سود ده بودن حضور این پرندگان صورت گیرد، باید مردم قانع شوند تا این پرندگان را برای خوردن نخرند و عملا بازاری برای صیادان بهوجود نیاورند.
علی احمدی یکی از این فعالان میگوید: کشاورزان و مردم محلی باید از بودن این پرندگان و سوداوری ان اگاه شوند چرا که این پرندگان عملا با فضله خود برای شالیزارهای محلی به مثابه کود عمل میکنند و این امر برنج فریدونکنار را معروف به ارگانیک بودن کرده است که قیمتهای ان حدود هر کیلوگرم هزارتومان بیشتر از دیگر برنجهای مشابه محلی است.
وی افزود: فریدونکنار حدود ۶ هزارهکتار زمین شالیزاری دارد که از ان حدود ۱۵هزار تن برنج طارم برداشت میشود که تنها به خاطر ارگانیگ بودن ان حدود ۱۵ میلیارد تومان اختلاف قیمت ان با برنج مشابه است که نصیب کشاورزان این منطقه میشود.
وی بیان کرد: این در حالی است که از کشتار پرندگان در بهترین حالات که سالانه ۱۵۰ هزار بال فرض کنیم حدود ۵تا ۶ میلیارد تومان درامد حاصل میشود که ان هم همه به جیب صیادان نمیرود.
احمدی گفت: از سوی دیگر بودن پرندگان در سالهای اخیر گردشگری دیدن پرندگان را موجب شده و در این سالها حتی در پائیز و زمستان نیز این منطقه گردشگر دارد که باعث رونق هتلها، مسافرخانهها و نیز مراکز اقامتی خصوصی، مغازهها و دیگر مراکز خرید ورفاهی شده است که خود در امد بالایی را به اقتصاد منطقه تزریق میکند.
پویش نه به کشتار در آغاز راه
کمپین نه به کشتار پرندگان هر چند در اغاز راه به همه اهداف خود نرسیده اما با تلاش عمومی و همکاری مسولان و فشار افکار عمومی کار بر صیادان هر روز سخت تر میشود
شهرداری فریدونکنار به دنبال پایان فرصت یک هفتهای برای تعطیلی بازار اقدام کرد که با تجمع صیادان روبهروی فرمانداری و بازار مواجه و عملا این مصوبه شورای تامین اجرایی نشد.
شورای تامین استان مازندران که در خصوص ممانعت روشهای غیرمجاز شکار در آغاز هفته گذشته در فریدونکنار تشکیل شد، مصوباتی داشت که با توجه به عدم صدور مجوز از سوی محیطزیست برای شکار، کسانی که از این راه امرار معاش میکنند شناسایی و از طریق فرمانداران برای گذران زندگی این افراد ساز و کار مناسبی در نظر گرفته شود.
همچنین مصوب شد با پیگیری معاونت عمرانی و شهرداری فریدونکنار نسبت به جابهجایی عرضه شکار پرندگان از بازار اقدام شود و هرکس عمدا به این مصوبه عمل نکند به خودی خود جرم محسوب میشود و براساس ضوابط قضایی عمل شود.
اعلام اخطار به دامداران توسط محیطزیست در راستای عمل به برنامه پنج سالهای که تدوین شده مبنی بر جمع آوری تورها با هماهنگی حداکثر یک هفته که در صورت عدم تمکین اشخاص نسبت به طرح دعوا و انعکاس موضوع به مرجع مورد نظر قضایی اقدام شود و مرجع قضایی خارج از نوبت به موضوع رسیدگی کرده و با متخلفین برخورد قانونی شود.
