آثار و پیامدهای منفی تحریمهای غرب علیه ایران در بخش اقتصادی کشور، در تمامی این سالها غیر قابل انکار است.
غربیها در سالهای گذشته تلاش کردند تا با اعمال محدودیتها و آسیب رساندن به بخشهای مهم و اثرگذار اقتصاد از جمله نظام بانکی و بخش نفت، مانع از رشد اقتصادی کشور شوند و عملکرد این بخشها را دچار اختلال کنند. اما اینک که شرایط اقتصاد کشور تاحدی متفاوت از گذشته شده و محدودیتهای شدید گذشته رفع شده است، باید از این فرصت بهره برد و تلاش کرد تا اقتصاد ایران به جایگاهی که شایسته آن است برسد. به هر حال در شرایطی که دشمن از هر فرصتی برای ضربه زدن به اقتصاد کشور استفاده میکند، در این مسیر مقاوم کردن اقتصاد کشور در مقابله با تهدیدهای خارجی و مسیر دستیابی به اهداف رشد و توسعه اقتصادی باید مشخص شود تا به دنبال هر اتفاقی نظیر تحریمهای دوباره وضعیت اقتصاد کشور برهم نریزد؛ موضوعی که به عناوین مختلف در سایر کشورها نیز به آن توجه میشود. بدون تردید در این راستا باید تلاش کنیم تا مقاومت اقتصاد افزایش یابد و این نیازمند انجام برخی اقدامات و فراهم کردن برخی شرایط و زیرساختهاست. گرهها و موانع موجود در اقتصاد خنثی شود اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیسجمهوری که بهتازگی در جلسه ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی سخن میگفت، در حالی که بر شناسایی موانع و گرههای اقتصادی به منظور مقاومسازی اقتصاد در برابر تکانههای خارجی تاکید کرد، یادآور شد: اگر به دنبال ایجاد اشتغال و تولید و مقاومسازی اقتصاد در برابر تکانههای خارجی هستیم، باید به دنبال شرایطی باشیم که در صورت هر اتفاقی نظیر تحریمهای دوباره، وضعیت اقتصاد کشور نسبت به قبل از تحریمها بهتر باشد و مقاومت اقتصاد افزایش یافته باشد. وی با اشاره به اینکه نظام بانکی و بخش نفت اصلیترین گرانیگاه دشمن برای ضربه زدن به اقتصاد کشور بود، گفت: باید با رصد دقیق ببینیم در این حوزهها چقدر در برابر تحریمها مقاوم شدهایم. معاون اول رئیسجمهور افزایش بهرهوری، حفظ امنیت سرمایهگذاری و رقابتی کردن اقتصاد در جهت حفظ توان داخلی را از اولویتها و سیاستهای اقتصاد مقاومتی دانست و گفت: باید با شناسایی گرههای موجود در قوانین، موانع و گرهها را به پشتوانه ظرفیت اقتصاد مقاومتی بیاثر کنیم. وی تصریح کرد: بخش خصوصی باید احساس کند سرمایهگذاری در ایران امنیت دارد. خوشبختانه بانی و حامی اقتصاد مقاومتی رهبر معظم انقلاب هستند و باید با اتکا به این پشتوانه بدون رودربایستی مشکلات را برطرف کنیم تا اقتصاد کشور مقاومتر از پیش شود و با یک فشار آسیب نبیند. جهانگیری با تاکید بر اینکه باید گزارشی درباره موانع و دلایل پیشرفت نکردن طرحها در اقتصاد مقاومتی تهیه شود، گفت: باید دغدغههای موجود برای دستیابی به اهدافی نظیر امنیت سرمایهگذاری، حمایت از تولید داخلی و صادرات و... احصاء دقیق شود و در قالب یک گزارش با ذکر موانع و وظایف قوای مختلف تهیه و به استحضار رهبر معظم انقلاب برسد تا از حمایتها و رهنمودهای ایشان برخوردار شویم. حمایت بیشتر از تولید و صادرات غلامحسین دوانی، کارشناسمسائل اقتصادی نیز در گفتوگو با «گسترشتجارت» با بیان اینکه برای مقاومسازی اقتصاد کشور، دولت باید همه تواناییاش را در جهت حمایت از تولید و عرضه خدمات با هدف توسعه صادرات بهکار گیرد، افزود: در این راستا یکی از اقداماتی که باید انجام شود، این است که جلوی واردات کالاهای بیکیفیت خارجی گرفته و از تولید و صادرات کشور حمایت بیشتری شود. ضمن اینکه نباید منابع ارزی را معطوف به کالاهای خارجی لوکس کرد. وی با بیان اینکه اقتصاد ایران میتواند به یکی از قدرتهای جهانی تبدیل شود و راه دستیابی به این هدف، حمایت از بخش مولد در کشور است، افزود: در این راستا باید دولتمردان و سیاستگذاران اقتصادی کشور تلاش کنند تا کشور را به سمت آرامش و ثبات هدایت و امنیت سرمایهگذاری را در کشور برقرار کنند. باید بخش تولید را از طریق کاهش واردات کالاهای مصرفی حمایت کنند. نظام مالیاتی کشور باید نسبت به حمایت از بخش تولید کشور اقدام کند و تمامی این اقدامات در نهایت میتواند این زمینه را ایجاد کند که نظام بانکی ما بهعنوان یکی از بخشهای اثرگذار بر اقتصاد، مشکلاتش رفع و قدرتمندتر در اقتصاد ظاهر شود. وی تصریح کرد: یکی از مشکلاتی که درحالحاضر بانکها با آن روبهرو هستند، برگشت نداشتن منابعی است که به بخشهای مختلف تسهیلات دادهاند. به طور حتم اگر اوضاع بخشهای اقتصادی مطلوب شود، بازپرداخت تسهیلات به بانکها در زمان خودش انجام میشود و این مشکلات بانکها را نیز رفع خواهد کرد. در چنین شرایطی، بخشهای مولد اقتصاد هم دسترسیشان به منابع بهتر خواهد شد. به گفته دوانی، البته در این بین بانکها نیز باید از بحث دلالی و بنگاهداری خارج شوند و منابعشان را صرف بخشهای اثرگذار در اقتصاد کنند؛ این امر باعث میشود که اشتغالزایی در کشور افزایش یابد و اقتصاد ایران بهتدریج قدرت گیرد. این کارشناس بر این باور است که اقتصاد ایران درحالحاضر وضعیت نابسامانی دارد که باید بهبود یابد. نقش بخشخصوصی پررنگ شود نارسیس امینرشتی، از کارشناسان اقتصادی و استاد دانشگاه نیز در این باره در گفتوگو با «گسترشتجارت» با بیان اینکه نهتنها اقتصاد ما بلکه هر اقتصادی که بر پایه رقابت پیش برود و کارایی در اقتصاد افزایش یابد و بخش خصوصی توان حضور در عرصه اقتصادی را پیدا کند، میتواند یک اقتصاد موفق باشد، افزود: این فاکتورها به ما نشان خواهد داد که اقتصاد از کارآمدی لازم برخوردار است یا نه. ما باید تلاش کنیم تا اقتصاد را از اقتصاد دولتی خارج و نقش بخش خصوصی را در اقتصاد پررنگ کنیم. به گفته وی دولت اگر قرار است در اقتصاد ورود کند، باید نقش پشتیبان داشته باشد و زیرساختها را برای فعالیت بخش خصوصی فراهم کند، نه اینکه خودش بهعنوان یک بنگاه اقتصادی و به صورت مستقیم وارد شود. این امر سبب میشود که کارایی از اقتصاد دور شود و دیگر مقاوم نباشد. این کارشناس بر این باور است که باید جایگاه بخش خصوصی را در اقتصاد پررنگ کنیم و به این بخش میدان دهیم. باید از اقتصاد دولتی دور شویم تا بتوانیم رقابت را در اقتصاد افزایش دهیم. در این شرایط است که میتوان انتظار داشت اقتصاد کارآمد و از قدرت و توانایی بالایی برخوردار شود، به طوری که در برابر مشکلات و تکانههای داخلی و بیرونی مقاومتش افزایش یابد. او با تاکید بر اینکه در این مسیر باید تلاش کنیم تا اتکای اقتصاد به نفت کاهش یابد و بر صادرات غیرنفتی تمرکز بیشتری شود، افزود: مبارزه با رانت و فساد، حذف معافیتهای مالیاتی، شفافتر کردن اقتصاد و مواردی از این دست، از دیگر اقداماتی است که میتواند ما را به سمت مقاومتر کردن اقتصاد سوق دهد. ما باید بخشهایی که کارآمدتر هستند را تشویق کنیم و محدودیتهایی را برای بخشیهای غیرکارآمد ایجاد کنیم، چون این موضوعات میتواند به اقتصاد آسیب بزند. به گفته این استاد دانشگاه، در این بین باید نظام بانکی کشور نیز تقویت شود تا بتواند در حوزه اقتصادی نیز اثرگذار ظاهر شود. شرایط نظام بانکی کشور درحالحاضر درست نیست و نیاز به اصلاح دارد و در این راستا باید گام برداریم. او بر این باور است که اگر این اقدامات انجام نشود، زمانی که بحران یا محدودیتی ایجاد شود، این امر میتواند شرایط اقتصادی کشور را سخت کند. ما باید تلاش کنیم تا اقتصاد را به سمتی سوق دهیم که تولید در کشور کارآمدتر باشد.
