هند و چین برای به تثبیت موضع خود به عنوان تامینکننده امنیت اقیانوس هند که تاثیر فراوانی بر نقش بینالمللی آنها خواهد داشت برای بهدست آوردن یک فرودگاه خالی در سریلانکا رقابت میکنند.
به گزارش پایگاه خبری گسترش ، به نقل از ایرنا، این دو کشور که برای بهدست آوردن نقش رهبری در شرق آسیا به شدت در حال رقابت هستند اکنون به دنبال بهدست گرفتن کنترل یک فرودگاه متعلق به سریلانکا هستند که تقریبا خالی و بلااستفاده است اما در موقعیت راهبردی بسیار ممتازی قرار دارد. اخیرا چین یک بندر متعلق به سریلانکا به نام همبانتوتا را به مدت ۹۹ سال از این کشور اجاره و کنترل تجاری آن را بهدست گرفت. این بندر دسترسی بینظیر برای چین نسبت به اقیانوس هند ایجاد میکند. این فرودگاه نیز در نزدیکی همین بندر قرار دارد. در فرودگاه 'ماتالا' که با هزینه ۲۵۰ میلیون دلار توسط چین ساخته شده است روزانه یک پرواز از مبداء دوبی انجام میشود که عملا آن را به خالیترین فرودگاه جهان تبدیل کرده است. اما هند که از کنترل بندر همبانتوتا توسط چین در یکی از نزدیکترین کشورهای همسایه خود نگران شده است به دنبال مقابله با نفوذ چین در سریلانکا است. در همین حال، چین هم پیشنهاد اداره فرودگاه 'ماتالا' که در ۴۰ کیلومتری بندر همبانتوتا قرار دارد را به سریلانکا ارائه کرده است. سریلانکا همواره در سالهای گذشته تحت نفوذ هند به عنوان برادر بزرگتر بوده است اما خودداری هند از ارائه کمک نظامی به سریلانکا برای سرکوب شورشیان تامیل که به علت ترس دهلی نو از واکنش تامیلیهای ساکن هند صورت گرفت، باعث رنجش و چرخش سریلانکا به سوی چین شد. چین با استفاده از این فرصت با تجهیز دولت سریلانکا به سلاحهای پیشرفته، زمینه پیروزی و سرکوب ببرهای تامیل را درسال ۲۰۰۹ فراهم کرد. سرمایهگذاری چین در حوزههای زیرساختی سریلانکا، کمک چهار میلیارد و ۸۰۰ میلیون دلاری آن به این کشور در بین سالهای ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۵ و تقبل ۸۵ درصد از هزینه توسعه فاز نخست بندر 'همبانتوتا'، توسعه شهر بندری کلمبو، فروش سالانه ۱۰۰ میلیون دلار تسلیحات نظامی و پیوستن سریلانکا به جاده ابریشم دریایی(یک جاده یک کمربند) به عنوان یکی از پروژههای راهبردی چین، از مهمترین مسائلی بود که روابط چین و سریلانکا را به سطح راهبردی ارتقاء داد. هند که از پیوستن به طرح یک جاده - یک کمربند چین خودداری کرده است نگران است که اجرایی شدن آن، به افزایش حضور نظامی چین در منطقه بیانجامد. اجاره بندر سریلانکا از سوی چین برای دولت نارندا مودی نخست وزیر هند بسیار نگرانکننده است. تحلیلگران معتقدند دلیل اصلی نگرانی هند، تأثیر طولانی مدت شرکتهای دولتی چینی در اقتصاد سریلانکا و میزان تأثیر چینیها بر توانایی کلمبو جهت تصمیم گیری مستقل در سیاست خارجی خود است. روابط هند و چین در سال ۲۰۱۷ شاهد جدیترین تنش خود بود. تنش مرزی میان چین، هند و بوتان که از حدود سه ماه پیش، پس از آغاز ساخت جاده مرزی توسط ارتش چین در خاک بوتان و ورود نیروهای هندی به خاک چین افزایش یافته بود پس از عقب نشینی نیروهای دو کشور از دوکلم پایان یافت. تحلیل گران سیاسی سرمایهگذاری گسترده چین در سریلانکا را بخشی از استراتژی `رشته مروارید` پکن برای افزایش نفوذ در کشورهای اطراف هند میدانند. اگرچه نخست وزیر فعلی سریلانکا پیش از انتخابات در سال ۲۰۱۵ از پروژه بندر `هامبانتوتا` انتقاد میکرد ولی پس از مدتی خواستار ادامه این طرح از سوی چین شد. هند نگران مقاصد نظامی چین در منطقه است به طوری که دهلی نو نسبت به پهلو گرفتن ۲ زیر دریایی چینی در سال گذشته در سریلانکا به شدت اعتراض کرده بود. در طول ۲ سال گذشته، زیردریاییهای جنگی چینی بارها در اقیانوس هند دیده شدهاند. هرچند مقامات نظامی پکن مقابله با دزدان دریایی درخلیج عدن را از دلایل حضور این زیردریاییها اعلام کردهاند ولی به گفته کارشناسان نظامی برای مقابله با قایقهای کوچک دزدان دریایی، نیازی به اعزام زیردریایی هستهای نیست. نیروی دریایی هند نیز درحال افزایش توانمندی خود برای بهدست گرفتن دوباره کنترل اقیانوس هند است. در همین راستا، این کشور بودجه نظامی خود را به ۴۰ میلیارد دلار افزایش داده و ساخت شش زیردریایی هستهای و هفت ناوچه جدید را در دستور کار خود قرار داده است. دهلی نو منطقه اقیانوس هند را به عنوان حیاط خلوت خود میداند و میخواهد تنها تامینکننده امنیت این منطقه به رسمیت شناخته شود.
