صبا رضایی / روزنامهنگار
یکی از دلایل شهرت پاریس کافههای این شهر است. شاید عجیب باشد زمانی که در تمامی شهرها کافههای ریز و درشت سبز شدهاند، چگونه همچنان کافههای پاریس شهرت خود را حفظ کردهاند و گردشگران خارجی را از سراسر دنیا به خود جذب میکنند؟ دلیل اصلی آن حضور ادیبان و هنرمندانی همچون ارنست همینگوی، اسکات فیتزجرالد، گرترود استاین پیکاسو و دالی در دوران جنگ جهانی دوم در کافههای این شهر است؛حضور این هنرمندان چنان شهرتی به کافههای پاریس داده که زیباترین کافههای دنیا نیز توان رقابت با آنها را ندارند. حال تصور کنید کافههایی که همینگوی در آن گپوگفت ادبی داشته و یا پیکاسو درباره تابلوهای خود سخن میگفته، تخریب شده و یا تغییر کاربری بدهند؛ به جای کافههای قدیمی رستورانهای مدرن ساخته شود و اثری از صندلیهایی که این هنرمندان در آنها با یکدیگر گفتوگو میکردند، باقی نماند، چه اتفاقی میافتد؟ به طور حتم نخستین واکنش گردشگران آن است که پاریس چه مدیران میراث فرهنگی بیفکری دارد که اجازه چنین اقداماتی را دادهاند. بهویژه اگر این اقدامات از سوی مدیران میراث فرهنگی پاریس حمایت شوند، دیگر برای کافههای پاریس شهرتی باقی نمیماند و میزان حضور گردشگران در این شهر نیز کاهش مییابد. در تهران فقط یک کافه به عنوان محفل ادبی کشور مطرح شده و آن هم کافه نادری است که پس از سالها نه تنها محل بازدید گردشگران خارجی است، بلکه همچنان به عنوان محفل ادبی به فعالیت خود ادامه میدهد. پس از تکذیب و یا جلوگیری از تخریب دیوار کافه نادری، مدیران میراث فرهنگی پایتخت قصد دارند به بهانه نامناسب بودن فضای حیاط این کافه، آن را به مزایده گذاشته و پیشنهاد میکنند که مالکان جدید این بنا باید در آن تغییر کاربری ایجاد کنند و دیگر اثری از محفل ادبی تاریخی در تهران باقی نمیماند. حتی اگر بهترین رستوران جهان نیز در این مکان ساخته شود، با کافه نادری که شاعران و نویسندگان بزرگ کشور در آن حضور داشتهاند، قابل مقایسه نخواهد بود. ارزش کافه نادری به خشت و دیوار آن نیست، بلکه در میزها و صندلیهایی است که زمانی جایگاه صادق هدایت، جلال آلاحمد، نیما یوشیج، سیمین دانشور، نادر نادرپور و احمد شاملو بوده است. زمانی که مدیر میراث فرهنگی یک استان ارزش معنوی و فرهنگی بناهای تاریخی کشور را درک نمیکند و پیشنهاد تغییر کاربری برای یک محفل ادبی میدهد، از مردم عادی سرزمینمان چه انتظاری داریم؟ کافه نادری نماد هویت فرهنگی و ادبی تهران و حتی ایران است و اگر این کافه به سفرهخانه یا باغ تغییر کاربری داده شود، دیگر اثری از این هویت نمیماند. همواره از سوی کارشناسان مرمت بناهای باستانی و میراث فرهنگی تاکید شده که تغییر کاربری بناهای باستانی در صورتی مجاز است که هویت این بناها دچار خدشه نشود.
