هفته فیلم «فیلمسازان زن ایران و فرانسه» در حالی در تهران آغاز شد که در آیین گشایش آن مطرح شد هر دو کشور ایران و فرانسه از عشق به سینما برخوردارند، اگرچه این تنها نقطه مشترک فرهنگی دو کشور نیست.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: آیین گشایش هفته فیلم فیلمسازان زن ایران و فرانسه دوشنبه ۶ آذر در تالار استاد ناصری خانه هنرمندان ایران برگزار شد. فرانسوا سنمو سفیر فرانسه در ایران، مجید رجبی معمار، رخشان بنیاعتماد، ماریا تاردیون، جمال اوبشو رایزن فرهنگی سفارت فرانسه در ایران و امل مورل وابسته فرهنگی سفارت فرانسه در ایران از چهرههای حاضر در این آیین بودند. در ابتدای این آیین مجید رجبی معمار در صحبتهای خود با اشاره به اشتراکهای فرهنگی دو کشور گفت: ایران و فرانسه از روزگاران کهن با یکدیگر تعاملهای فرهنگی داشتهاند. فرانسویها زودتر از ملتهای دیگر به دیدار ایران آمده و آوازه ایران را به اروپا و دیگر مملکتهای غربی بردهاند. سفرنامههای آنها، اطلاعات خوبی را از گذشته ایران در اختیار علاقهمندان قرار میدهد. ایرانیان نیز ابتدا از طریق سفرهای سفیران، محصلان و پزشکان ایرانی و سپس از طریق فیلمها، کتابها و دیگر محصولات فرهنگی با فرهنگ فرانسه آشنا شدهاند. این اشتراکهای فرهنگی سبب شده، فیلمهای ایرانی در فرانسه و فیلمهای فرانسوی در ایران، طرفداران بسیاری داشته باشند. بیراه نیست اگر بگوییم نمایش فیلمهای ایرانی در رویدادهای فرهنگی فرانسه بیشترین تاثیر را در معرفی سینمای ایران به جهان داشته است. مدیرعامل خانه هنرمندان ایران افزود: در ۳۰ سال گذشته، فیلمسازان زن در ایران بیشتر مجال فیلم ساختن پیدا کرده و توانستهاند در زمینه کاری خود رشد کنند. نگاه زنانه به زندگی و جامعه در کارهای آنها قابلملاحظه است. پرداختن به مسائل و عواطف زنانه، جایگاه زنان در اجتماع و خانواده، آسیبشناسی نقش و موقعیت زن در جامعه کلان ایرانی و خردهفرهنگهای آن و... نکاتی است که میتوان در فیلمهای آنها دید. وی در پایان صحبتهایش گفت: در رویدادی که پیش رو داریم، به تماشای فیلمهای فیلمسازان زن ایرانی و فرانسوی مینشینیم. امید است این رویداد زمینههای فرهنگی مشترک بین ایران و فرانسه را تقویت کرده و این دو ملت را به یکدیگر آشناتر و نزدیکتر کند.دیگر سخنران این آیین فرانسوا سنمو بود که با ابراز خوشحالی از حضور تماشاگران گفت: از خانه هنرمندان ایران و مجید رجبی معمار برای برگزاری این آیین تشکر میکنم. خانه هنرمندان ایران مکانی یگانه در تهران است که همواره پذیرای هنرمندان و نسل جوان ایرانی بوده است. هر دو کشور ایران و فرانسه از عشق به سینما برخوردارند، اگرچه این تنها نقطه مشترک فرهنگی دو کشور نیست. سینماگران ایران و فرانسه روزبهروز همکاری بیشتری با یکدیگر دارند و نامگذاری این هفته فیلم به اسم فیلمسازان زن دو کشور و پرداختن به هنرمندان زن مایه خرسندی است. سفیر فرانسه در ایران ادامه داد: یکی از دلایل اهمیت این هفته فیلم برای ما، کار مشترک سینماگران ایران و فرانسه است. در این هفته فیلم هر روز یک فیلم از ایران و یک فیلم از فرانسه به نمایش درمیآید. علاوه بر نمایش فیلم، مسترکلاسهایی نیز با حضور ۲۰ دانشجو برگزار خواهد شد. اهمیت دیگر این هفته فیلم، پرداختن به کار سینماگران زن است؛ آیین امروز(روز گذشته) نیز با نمایش فیلم «قصهها» از رخشان بنیاعتماد آغاز میشود که از حضور او در اینجا متشکرم و سپس فیلم «گوش به زنگ» از ماریان تاردیو را شاهد خواهیم بود. همه ما از غنا و ثروت هنر سینما و سینمای دو کشور ایران و فرانسه که حاصل دسترنج سینماگران زن آنهاست، آگاهیم. برگزاری این هفتههای فیلم باعث برقراری گفتوگو میان دو فرهنگ و نزدیکی دو ملت به یکدیگر میشود. این گفتوگوها و تعاملات فرهنگی نسبت به دیگر کارها و همکاریها از اهمیت بیشتری برخوردار است. پس از آن سید عماد حسینی، معاون پژوهشی خانه هنرمندان ایران، با اشاره به قدرت سینما و روند شکلگیری آن در ایران به تشریح دلایل برگزاری این هفته فیلم پرداخت و گفت: اگرچه سیر تحولات سینمایی ایران و فرانسه از آغاز تاکنون یکسان نیست و هرکدام فرازوفرودهای خاص خود را داشتهاند اما اشتراکهای زیادی را میتوان در تکنیک و مضمون آثار فیلمسازان ایرانی و فرانسوی ردیابی کرد. این اشتراکها سبب توجه ویژه صاحبنظران سینمایی فرانسه به سینمای ایران بوده، تا جاییکه میتوان گفت فیلمهای ایرانی در نمایش فرانسوی خود بیش از همیشه جهانی شدهاند. وی اضافه کرد: در ایران و حتی در جهان، مردان بیش از زنان فرصت فیلمسازی یافتهاند؛ چنانکه این موضوع، در رویدادهای فرهنگی گوناگونی در جهان، مورد اعتراض واقع شده است. در دهه گذشته این جنبه مردسالارانه سینما تا حدودی تعدیل شده و زنان توانستهاند با تکیه بر تواناییهای خود، فیلمهایی را بسازند که مورد تحسین بسیاری قرار گرفته است. حسینی در پایان گفت: مطالعات فیلم نیز اکنون از پس فراز و فرودهای بسیار، با اعتقاد به رهیافت «چند فرهنگگراییِ چندکانونی» راه جدیدی را آغاز کرده و بیش از پیش میکوشد تا با گریز از مدلهای دوگانه غرب و شرق، زن و مرد و امثال اینها، فضایی را برای وقوع نظریهپردازی اصیل و برآمده از درون و در عرض انواع گوناگونی از فرهنگهای فیلمشناختی ملی و منطقهای بگشاید. هفتههای فیلمی مانند هفته فیلم فیلمسازان زن ایران و فرانسه، با تکیه بر همین رویکرد بنا دارند زمینه تعاملات فرهنگی بین ملتها را تقویت کنند. کار غیر قانونی نمیکنم در نخستین روز از هفته فیلم «فیلمسازان زن ایران و فرانسه» فیلمهای «قصهها» به کارگردانی رخشان بنی اعتماد و «گوش به زنگ» ساخته ماریان تاردیو در تالار استاد ناصری خانه هنرمندان ایران بهنمایش درآمد. در ادامه نشست نقد و بررسی این دو فیلم با حضور رخشان بنیاعتماد، ماریان تاردیو، سعید نوری و سعیده مرادی برگزار شد. رخشان بنیاعتماد با اشاره به ساخت این فیلم گفت: قصههای فراوانی پشت ساخت «قصهها» وجود دارد؛ «قصهها» فقط یک فیلم نیست بلکه حاصل یک دوران و شرایط دشوار و تاثیر آن شرایط بر من بود. اگرچه گرفتن اجازه برای ساخت فیلم در هیچ دورانی را متوجه نمیشوم، اما در آن دوره خاص نمیخواستم از دولت درخواست مجوز کنم. از سوی دیگر قصد انجام کار غیرقانونی نداشتم. ساخت فیلم کوتاه نیازی به اجازه ساخت ندارد؛ بنابراین ۷ فیلم کوتاه ساختم و از ابتدا هم میدانستم اینها قصههای مرتبط یک فیلم بلند است. هیچ جای قانون نیز نوشته نشده فیلمساز نمیتواند فیلمهای کوتاهش را کنار هم بگذارد. شخصیتهای فیلمهای من فقط روی پرده وجود ندارند، آنها جان دارند، نفس میکشند و در جامعه حضور دارند. در «قصهها» دلم میخواست به آنها برگردم و دیداری با آنها داشته باشم. این قصه «قصهها» بود. وی ادامه داد: در دورانی که نوع سینمای اجتماعی به حاشیه رانده شد از سینمای داستانی فاصله گرفته بودم اما باز هم کار میکردم و بهطورمثال فیلم مستند ساختهام. هنوز هم پرکارم و به تازگی از مستند «توران خانم» نیز رونمایی شده است. امیدوارم زمانی برسد که فیلمهای مستند هم به اندازه فیلمهای داستانی دیده شوند. بنی اعتماد در ادامه در پاسخ به پرسشی درباره زن بودن شخصیتهای اول در فیلمهای کارگردانان زن ایرانی گفت: درباره سهم شخصیتهای زن باید آمار گرفت اما در فیلمهای خودم نقش مردان کم نیست. من به چنین نگاهی باور ندارم، به همین دلیل با جشنواره فیلمسازان زن همکاری نمیکنم. فیلمهایی درباره زنان را میفهمم اما جشنواره فیلمسازان زن را نمیفهمم زیرا تمام اندیشه من که جنسیت من نیست. طبیعی است که فیلمسازان زن مسائل و مشکلات زنان را بیشتر و بهتر بشناسند. معضلات زنان مطرح نشده و فیلمسازان زن هم بهدلیل شناخت بیشتر سراغ آنها میروند، اما این فقط به جنسیت آنها مربوط نمیشود. نظر من چیزی از اهمیت این جشنواره کم نمیکند و این اتفاق هم تنها در ایران رخ نمیدهد. در تمام کشورهای اروپایی و امریکا جشنواره خاص فیلمسازان زن وجود دارد که من تمایلی به شرکت در آنها ندارم.
