صندوق سرمایهگذاری کالایی قابل معامله نوعی از صندوقهای سرمایهگذاری است که به پشتوانه دارایی پایه مشخصی تاسیس شده و فعالیت میکند.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: تاریخچه تاسیس نخستین صندوق از این نوع در دنیا، به سال ۱۳۸۳ (۲۰۰۸) در بورس لندن برمیگردد که صندوقی با کالای پایه طلا در این بورس راهاندازی شد. درحالحاضر نیز صندوق گلد اسپایدر بزرگترین صندوق طلا در دنیا است که ارزش دارایی آن نزدیک به ۳۶ میلیارد دلار و ارزش هر سهم آن بیش از ۱۲۷ دلار امریکا است. در ایران نیز نخستین صندوق کالایی بازار سرمایه کشور با دارایی پایه سکه طلا در بهار ۱۳۹۶ در بورس کالای ایران راهاندازی و به بازار معرفی شد و در شروع فعالیت خود توانست ۱۷ میلیارد تومان سرمایه جذب کند. به گفته کارشناسان بازارسرمایه، بررسی بازدهی سکه نسبت به سایر داراییها در۱۰سال گذشته نشان از بازده مناسب این نوع سرمایهگذاری دارد. این کارشناسان پیشنهاد میکنند سکه طلا گزینه مناسبی برای سرمایهگذاری است. مهمترین پسانداز در مواقع خطر از آنجا که همواره سرمایهگذاری در کالاها بهعنوان جایگزینی برای سرمایهگذاریهای دیگر شناخته میشود و بهطور معمول زمانی که سرمایهگذاری در سایر داراییها به دلایل مختلف اقتصادی یا سیاسی خطرناک باشد، سرمایهگذاران به سمت سرمایهگذاری در کالاهای با ارزش به ویژه فلزات گرانبها و ازجمله طلا حرکت میکنند. ستاره شهریاری کارشناس و فعال بازارسرمایه با بیان این مطلب گفت: آمار رشد صندوقهای کالایی در دنیا چشمگیر است و این آمارها نشان از مسیر در حال توسعه این ابزار و جذابیت و اهمیت آن برای سرمایهگذاران دارد. وی افزود: درحالحاضر براساس مقررات، بورس کالای ایران دارایی پایه همه صندوقهای کالایی که در این بورس پذیرش میشوند، اوراق بهادار مبتنی بر کالا خواهد بود و به این ترتیب صندوق کالایی فقط برای کالاهایی قابل تأسیس است که پیش از این، اوراق بهادار مبتنی بر آن کالا شامل گواهی سپرده کالایی، قرارداد آتی کالا، اختیار معامله کالا و سلف موازی استاندارد کالا در بورس کالای ایران پذیرش شده باشند. به همین دلیل نخستین صندوق کالایی بازار سرمایه کشور با دارایی پایه سکه طلا موفق به گرفتن پذیرش از بورس کالا شد چراکه پیش از آن اوراق بهادار مبتنی بر طلا در بورس کالای ایران پذیرش و معامله شده بود.
شهریاری با بیان اینکه فلز طلا بهعنوان پشتوانه مالی کشورها و یکی از مهمترین پساندازها در مواقع خطر و بحران است، تاکید کرد: در سالهای گذشته نیز به دلایلی چون بروز نوسان در اقتصاد جهانی و اقتصاد ملی، سرمایهگذاری در طلا بسیار مورد توجه قرار گرفته است. این کارشناس بازارسرمایه در ادامه گفت: از آنجا که طلا در کنار نفت بهعنوان بزرگترین کالایی است که در دنیا بر روی آنها سرمایهگذاری میشود و با توجه به اینکه ۹۰ درصد معاملات کالاها در دنیا به صورت کاغذی است و تنها ۱۰ درصد معاملات، به شکل فیزیکی انجام میشود، بنابراین لزوم ایجاد ابزارهای سرمایهگذاری به صورت اوراق بهادار و صندوقهای کالایی در کشور ضرورتی است که مبنای تأسیس نخستین صندوق کالایی در بازار سرمایه کشور شد. وی با بیان اینکه صندوق طلا، ابزاری جدید برای سرمایهگذاری با کارکردها و مزایای جدید نسبت به ابزارهای سرمایهگذاری موجود و سرمایهگذاری مستقیم در فلز طلاست، افزود: سرمایهگذاری در صندوق طلا در مقایسه با سرمایهگذاری مستقیم و خرید فیزیکی طلا مزایایی دارد که در صورت آگاهی جامعه از آن، میتواند سرمایهگذاران زیادی را به خود جذب کند. پوشش تورمی این کارشناس تامین سرمایه تاکید کرد: به طور معمول طلا همبستگی بالایی با تورم و نرخ ارز دارد و سرمایهگذاری در آن برای سرمایهگذاران، پوشش تورمی ایجاد میکند. در کشور ما به دلیل تأثیرات تورمی و تأثیرات نوسانی نرخ ارز، سرمایهگذاری در این دارایی بهمنظور پوشش ریسک اهمیت زیادی دارد. شهریاری، حذف فرآیند خرید و فروش، انتقال ریسک و هزینه نگهداری فیزیکی طلا به مدیر صندوق و نقدشوندگی بالای واحدهای صندوق سرمایهگذاری با توجه به حضور بازارگردان را ازجمله مزایای سرمایهگذاری در این صندوقها برشمرد و افزود: امکان سرمایهگذاری با مبالغ کمتر از نیاز در بازار فیزیکی، سهولت دسترسی و معامله آنلاین، برخورداری از معافیت مالیاتی و شفافیت عملکرد از مزایایی است که میتوان برای این نوع صندوق در مقایسه با سرمایهگذاری مستقیم در طلا نام برد. براساس این گزارش، در سالهای گذشته و پس از تصویب قانون بازار سرمایه و قانون توسعه ابزارهای نوین، تلاش فعالان این بازار ایجاد ابزارهای جدید سرمایهگذاری و آشنا کردن هرچه بیشتر افراد با بازار سرمایه بوده است و تأسیس صندوقهای کالایی نیز نمونهای از این تلاشهاست. با توجه به کارکردهای بازار سرمایه متشکل، هرچه مشارکت عمومی در این بازار افزایش یابد به بهبود سازوکار اقتصادی کشور کمک میکند. با توجه به اینکه طلا یکی از دارائهایی است که افراد همواره علاقهمند به سرمایهگذاری در آن هستند، راهاندازی این صندوق باعث معرفی هرچه بیشتر بازار سرمایه به آنها خواهد شد. اما هنوز تا جلب حداکثری مشارکت عمومی در ابزارهای نوین سرمایهگذاری، راه درازی برای فرهنگسازی و اعتمادآفرینی پیشرو است. بازدهی بیشتر نسبت به سایر بازارها صندوق طلا، صندوق سرمایهگذاری قابل معامله کالایی از انواع صندوقهای سرمایهگذاری است که طراحی و تاسیس آن سالها در بازار سرمایه مورد پیگیری نهادهای مالی و سازمان بورس و اوراق بهادار بوده است.به گزارش «پایگاه خبری بورس کالای ایران»، مقررات این ابزار مالی ۱۰ شهریور ازسوی سازمان بورس و اوراق بهادار تصویب شده و قابل اجرا است. اساسنامه و امیدنامه صندوق فعلی براساس سرمایهگذاری در اوراق بهادار مبتنی بر سکه طلا طراحی شده است. براساس این گزارش، از سال ۱۳۸۶ تاکنون شاهد اجراییشدن صندوقهای با درآمد ثابت و سهام مختلط در بازار سرمایه ایران بودهایم. اجراییشدن صندوق طلا میتواند ابزارهای سرمایهگذاری بازار را برای تامین سلایق انواع مختلفی از سرمایهگذاران از ریسکپذیر تا ریسکگریز تکمیل کند. با توجه به ابزارهای مطرحشده، مقایسه بازدهی سرمایهگذاری در سکه طلا بهعنوان یک ابزار سرمایهگذاری در سالهای گذشته با سایر انواع داراییها مانند سود سپرده بانکی، زمین، دلار و بورس نشاندهنده اهمیت این بازار برای سرمایهگذاری، هم از نظر ارتقای بازدهی و هم تنوعبخشی پرتفوی سرمایهگذاری است. بازدهی سکه به نسبت سایر داراییهای بررسیشده در ۱۰ سال گذشته بازده مناسبی بوده است. این مسئله پس از بررسی ریسک این گزینه نشان میدهد سکه طلا گزینه سرمایهگذاری مناسبی است. تکرار بازدهی منفی در سالهای گذشته درباره سرمایهگذاری در طلا حتی کمتر از سرمایهگذاری در مسکن بوده است.
مقایسه ابزارهای سرمایهگذاری در این مدت نشان میدهد سرمایهگذاری بر روی سکه طلا علاوه بر بازدهی مناسب نسبت به برخی از گزینههای سرمایهگذاری مطرحشده دارای روند همواری بوده است. شبیهسازی از یک پرتفوی (سبد سهام) سرمایهگذاری با در نظر گرفتن ۵۰ درصد سرمایهگذاری بر روی سکه طلا و ۵۰ درصد سرمایهگذاری در سپرده بانکی نشان میدهد در این حالت سرمایهگذار میتواند از سبد تشکیلشده بازدهی بیش از سپرده بانکی بهدست آورد و از افزایش نرخ سکه طلا نیز بهرهمند شود. در بررسی وضعیت «انایوی» یا خالص ارزش دارایی واحدهای صندوق، با توجه به اینکه نرخ طلا عامل اصلی تعیین نرخ واحدهای سرمایهگذاری این صندوق است و نرخ طلا بهطور معمول، تحتتاثیر نرخ اونس و دلار است، بهنظر میرسد تضعیف شاخص دلار در گذشته و تاثیر آن بر نرخ محصولات کالایی بهویژه فلزات گرانبها بسیار موثر خواهد بود.
