بحران صندوقهای بازنشستگی تا جایی نگرانکننده شده که از آن به عنوان یکی از ابرچالشهای اقتصاد کشور یاد میشود.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: امروز به صندوق همچون بیماری نگریسته میشود که حال خوشی ندارد و به بستری شدن نیاز دارد. چیزی که مطرح است ورشکستگی ناگهانی این صندوقهاست که با خود میتواند بحرانهای دیگری را به بار آورد. بیان میشود اگر دولت در بودجه ۹۷ به صندوقها توجه جدی نکند ما به زودی با یک بحران جدی و غیرقابل کنترل روبهرو خواهیم شد. بنابراین دولت باید در ردیفهای بودجهای که میآورد بخش عمدهای از پرداخت بدهی صندوق را درنظر بگیرد تا صندوق شروع به جان گرفتن کند در غیر این صورت صندوق بازنشستگی زمین خورده و متلاشی میشود. موضوع صندوقهای بازنشستگی از آن دست مسائلی است که در چند سال گذشته همواره با آسیبها و چالشهای جدی روبهرو بوده است، از یک طرف بدهی بیش از ۱۰۰ هزار میلیارد تومانی دولت به صندوق تامین اجتماعی و ازسوی دیگر خدماتدهی محدود این سازمان به بیمه شدگان به دلیل بودجه ناکافی شرایط دشواری را برای بازنشستگان و بیمهشدگان رقم زده است. در حالی که در کشورهای دیگر صندوقهای بازنشستگی چیزی بیشتر از مستمری و حقوق ماهانه به بازنشستگان خدمات میدهند که از جهانگردی گرفته تا مسائل درمانی همه را شامل میشود ولی در ایران ما اندر خم پرداخت حقوق هم ماندهایم. درباره چند و چون این مسئله با کارشناسان گفتوگو کردیم. همیشه مورد تعرض بودهاند عزتالله یوسفیانملا عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه صندوق بازنشستگی در کشور به طور کلی همیشه مورد تعرض هر دولتی در زمان خودش بوده است به صمت گفت: دولت هر موقع در جاهای مختلف کسری میآورده تنها جایی که بدون مدعی میدیده صندوق بازنشستگی بوده از این رو، این وابستگی باعث شده که همیشه به صندوق بازنشستگی بدهکار شود. در این بین گاهی بدهکاریها به مرزی رسیده که صندوق در پرداختهای ماهانه و امور جاری خود زمینگیر شده و دیگر هیچ قدرتی برایش باقی نمانده است. او در ادامه از فرسودگی صندوقها سخن گفت و اظهار کرد: گاهی ماه به پایان رسیده و دیدیم که در سوم ماه بعد حقوقها پرداخت میشود که این نشانهای است که صندوقها دیگر شادابی لازم را برای پاسخگویی ندارند و متاسفانه هر روز با مشکل روبهرو میشوند. از طرفی هم دولت موظف است حقوق بازنشستگان را براساس نرخ تورم افزایش دهد ولی این مقرراتی که خود دولت در برنامه ۵ ساله آورده به دلیل اینکه صندوقها توان لازم را ندارند هیچ وقت اتفاق نیفتاده است. این نماینده مجلس شورای اسلامی با اشاره به اقدامات مثبت محمدباقر نوبخت برای حل مشکل صندوقها آن را کافی ندانسته و گفت: دولت و مجلس باید به میدان بیایند تا تمام مشکلات صندوقها حل شود. صندوق همچون بیماری است که هم به درمان اورژانسی و هم به درمان طولانی و بستری شدن نیاز دارد. اگر دولت در بودجه ۹۷ به صندوقها توجه جدی نکند ما به زودی با بحران جدی و غیرقابل کنترل روبهرو خواهیم شد. دولت باید در ردیفهای بودجهای که میآورد بخش عمدهای از بدهی صندوق را از جاهای مختلف پرداخت کند چراکه در غیر این صورت صندوق زمین خورده و متلاشی میشود. به هر حال باید کسریهای صندوق جبران شود و مسیری را برای آنها پیشبینی کنند که صندوق شروع به جان گرفتن کند. دولت باید به صورت اورژانسی کمکهایی کند و بعد در طولانیمدت کاری کند که صندوق سر پا شود. البته این احساس خطری است که همه مدیران مالی کشور در بخشهای مختلف باید داشته باشند. او در آخر با بیان اینکه اولویت صندوق را بسیار بالا میداند، ادامه داد: رسیدگی به وضع بازنشستگان را بسیار لازم و ضروری میدانم. هرچند ما برای شاغلان کار ایدهآلی نکردیم اما به هر حال کارهای خوبی شده که قابل قبول است ولی برای بازنشستگان هیچ کاری نکردهایم زیرا وضع معیشتی بسیار بدی دارند که اینها همه به وضعیت صندوقها برمیگردد. در کشورهای دیگر صندوقهای بازنشستگی بالاتر از مستمری و حقوق ماهانه به بازنشستگان خدمات میدهند که از جهانگردی تا مسائل درمان همه را شامل میشود ولی در ایران ما فقط در حد پرداخت حقوق این مسئله را پیگیری میکنیم که آن هم با مشکلات زیادی روبهرو است. وضع خیلی پیچیده شده سیدحسین معروف، عضو هیاتنمایندگان اتاق ایران با بیان اینکه مسئله صندوقهای بازنشتسگی امروز خیلی پیچیده شده است به صمت گفت: بعید میدانم دولت با وضعیت فعلی که دارد بتواند دیون خود را به این صندوقها به صورت نقدی پرداخت کند چراکه مشکل صندوقهای بیمه بازنشستگی کشور بسیار گسترده است. با بررسی اقدامات دولت نهم و دهم میبینیم که این وضعیت از آن زمان نشأت میگیرد. این دولت با مدیریت ناکارآمد و سلیقهای خود به صندوقها آسیبهای زیادی را وارد کرد. با وجود اینکه ماهیت صندوقها فعالیت اقتصادی بود اما این مسئله در آن زمان چندان اتفاق نیفتاد و دولت با کنترل آنها با نفس طبیعیشان مقابله کرد. او با بیان اینکه صندوقها به جای مدیریت باید به سمت ورود به بازار سرمایه بروند، اظهار کرد: کسانی که در صندوقها فعالیت میکنند باید بلد باشند که چگونه سرمایهگذاری کنند ولی این مسئله در کشور ما زیاد اتفاق نمیافتد. از این جهت که صندوقها ضعف مدیریت در بنگاه داری نشان دادهاند باید سریع از بنگاهداری خارج شوند که البته این موضوع امروز هر چند در کلام آسان اما در عمل دشوار است. این عضو هیاتنمایندگان اتاق ایران ادامه داد: بهتدریج شرکتهایی به صندوقها واگذار شدند که زیانده بودند بنابراین باید این رویکردها را تغییر داد. در این بین دولت باید برای وضعیت صندوقها چارهاندیشی کند. در این بین باور دارم که تنها راهحلهایی که به ذهن ما میرسد همین مواردی است که اشاره شد حال اینکه چقدر شدنی باشد را باید دولتمردان، برنامهریزها و مجلسیها بگویند. دولت تنها بازیگر نیست بلکه مجلس و قوه قضاییه هم به همان اندازه سهم دارند. معروف در پاسخ به این سوال که صندوقها چقدر به اقتصاد ضربه میزنند، اظهار کرد: ما هنوز از صندوقها ضربهای نخوردهایم زیرا هنوز با سیل بیشمار بازنشستگان روبهرو نشدهایم و آن اتفاقی که باید، نیفتاده است. در این بین باید برای حل مشکل صندوقها به کارهای ساختاری اقدام کنیم و تدبیری در سطوح عالی مدیریتی را بیندیشیم.
