هنوز هم نگاه لوکس به بیمه داریم

صنعت بیمه در ایران از قدمت طولانی برخوردار است، اما با توجه به این قدمت؛ این صنعت حامی در کشور ما آنطور که باید رشد مناسب نداشته و از توسعه لازم برخوردار نبوده است.

هنوز بخش‌ها و افرادی هستند که از بیمه به‌عنوان یک کالای لوکس یاد می‌کنند و در سبد هزینه‌شان جایگاه مناسبی برای آن قائل نیستند. این موضوع در رابطه با بیمه‌های عمر و زندگی نیز بیشتر مشهود است. پوشش بیمه‌ای ضمن ایجاد اطمینان از آینده، شرایطی را به وجود می‌آورد که افراد می‌توانند با خرید این نوع بیمه‌نامه، ارزشمندترین دارایی خود یعنی عمرشان را بیمه و از پوشش‌های بیمه‌ای مناسب در زمان بروز آن استفاده کنند. این بیمه‌نامه درحالی در ایران شرایط چندان مناسبی ندارد که در بسیاری از کشورها؛ اقبال برای خرید بیمه‌های عمر بالاست و مشتریان زیادی را به سمت خود جلب کرده است. در به وجود آمدن این شرایط و توسعه‌نیافتگی بیمه‌های عمر در ایران، دلایل متفاوتی را می‌توان دخیل دانست. علی کسراییان، یکی از فعالان و کارشناسان صنعت بیمه، خلأهای موجود در بحث فرهنگ‌سازی، وضعیت اقتصادی، قوانین و آیین‌نامه‌ها، و مواردی از این دست را از جمله دلایلی دانست که مانع از رشد بیمه‌های عمر در کشور و در نهایت صنعت بیمه شده است. وی در همین رابطه در گفت‌وگو با «گسترش تجارت» ضمن تاکید بر رفع این خلأها و مشکلات، بر توسعه شرکت‌های تخصصی بیمه عمر در کشور و فرهنگ‌سازی لازم در این زمینه تاکید کرد و این موضوع را راهکار مناسب برای رشد بیمه‌های عمرو زندگی در کشور دانست. مشروح این گفت‌وگو را در ادامه می‌خوانید: وضعیت توسعه بیمه‌نامه‌های عمر را در کشور درحال‌حاضر چگونه ارزیابی می‌کنید؟ خوشبختانه با توجه به آگاهی مردم نسبت به اهمیت بیمه‌های عمر در کشور در سال‌های اخیر و رویکردی که در بیمه مرکزی ایجاد شده است، توجه به گسترش بیمه‌نامه‌های زندگی نیز بیش از گذشته مورد تاکید قرار گرفته و سیاست‌هایی هم که در این حوزه اتخاذ می‌شود، این هدف را دنبال می‌کند. اما به هر حال ما در مقایسه با سایر کشورها هنوز از قافله رشد عقب هستیم و نیاز است که کار بیشتری در این زمینه انجام شود. درحال‌حاضر ما تعداد زیادی شرکت بیمه فعال در کشور داریم که در کنار سایر خدماتی که به مشتریان ارائه می‌دهند، اقدام به فروش بیمه عمر و زندگی نیز می‌کنند، اما از آنجایی که شرکت‌های بیمه جنرال تمام رشته فعالیت می‌کنند و چون بازار و پرتفوی دیگری در اختیارشان است، به همین دلیل اهمیت موضوع بیمه‌های زندگی و تلاش برای فروش آن، چندان قابل توجه نیست. درحال‌حاضر پوشش‌های بیمه که در حوزه رشته بیمه‌های زندگی انجام می‌شود، در یک چارچوب ثابت باقی مانده و هنوز نتوانسته‌ایم در محصولات‌مان تنوع لازم را ایجاد کنیم که بتواند جوابگوی نیاز بازار و متقاضیان این نوع بیمه‌ها باشد. باید به این موضوع توجه داشت که انتظاری که مردم از شرکت‌های بیمه دارند، این است که بیمه‌گران بتوانند به بهترین نحو ممکن نیازشان را برطرف کنند و خدمتی که ارائه می‌دهند منطبق با خواسته‌های‌شان باشد. اما درحال‌حاضر شرایط به این صورت است که شرکت‌هایی که به صورت تمام رشته و جنرال فعالیت می‌کنند، در رشته بیمه‌های عمر و زندگی به ارائه چند محصول بسنده می‌کنند و این محصولات هم تا زمانی که جوابگوی فروش‌شان باشد و رشد فروش آن کاهش نیابد، دنبال طرح‌های جدید بیمه‌ای نمی‌روند. اما این روند در رابطه با شرکت‌های بیمه‌های تخصصی بیمه عمر می‌تواند متفاوت باشد. توسعه بیمه‌های تخصصی در کشور تا چه اندازه می‌تواند در رشد بیمه‌های عمر و زندگی موثر واقع شود؟ در سال‌های گذشته تاکید بیمه مرکزی بر این بوده است که شرکت‌های تخصصی بیمه‌های عمر وارد عرصه بازار بیمه‌ای کشور شوند و رشد و توسعه یابند، چون این باور وجود دارد که توسعه شرکت‌های بیمه تخصصی عمر، می‌تواند راه‌گشای خوبی در زمینه توسعه بیمه‌های عمر و زندگی در کشور باشد. به طور حتم اگر شرکت‌های تخصصی بیمه عمر در کشور توسعه یابند، این امر می‌تواند بازارهای جدیدی را در این حوزه ایجاد کند. ضمن اینکه شرکت‌هایی که فقط در حوزه بیمه‌های عمر فعالیت می‌کنند، به‌طور قطع به دنبال افزایش راه‌کارهای مناسب برای فروش بیشتر خواهند بود. به عبارت دیگر زمانی که یک شرکت بیمه فقط به شکل تخصصی در حوزه بیمه‌های عمر فعالیت می‌کند و به پرتفوی دیگری وابسته نیست، مجبور خواهد بود برای افزایش درآمد و پرتفوی، تلاش بیشتری برای فروش داشته باشد و در حوزه بازاریابی قوی‌تر عمل کند. علاوه بر این در چنین شرایطی شرکت‌های بیمه تخصصی برای فروش بیشتر و جذب مشتری؛ به سمت شناسایی بازار و نیازهای مشتریان خواهند رفت، طرح‌های متنوع‌تری ارائه خواهند کرد و سطح آگاهی و دانش‌شان را در این رابطه افزایش خواهند داد تا بلکه در این فضا بتوانند سهم بیشتری از بازار را به‌دست آورند. ضمن اینکه این شرکت‌ها می‌تواند با همکاری شرکت‌های بیمه خارجی و بهره‌گیری از تجربه‌های آنان، نیازهای بازار را به درستی بسنجند و با توجه به نیازی که وجود دارد، محصولات جدید و مناسب‌تری را ارائه کنند تا به‌تدریج کار را پیش ببرند و زمینه رشد بیشتر بیمه‌های عمر را در کشور فراهم کنند. برای رشد بیمه‌های عمر در کشور در کنار توسعه بیمه‌های تخصصی؛ نظرتان در رابطه با اجباری شدن بیمه‌نامه‌های عمر چیست؟ به طور حتم هر اقدامی که در راستای توسعه بیمه‌های عمر انجام شود، اتفاق خوبی است و با توجه به اقداماتی هم در حال انجام است و با توسعه بیشتر بیمه‌های تخصصی عمر در کشور می‌توان امیدوار بود که تغییرات مناسبی در حوزه بازار بیمه‌ای کشور در این رابطه در آینده ایجاد شود. اما به طور حتم توسعه بیمه‌های عمر و زندگی فقط به این موضوعات ختم نمی‌شود و باید در این رابطه آیین‌نامه‌ها مورد بازنگری قرار گیرند، قوانین اصلاح شوند، ایرادات قانونی در این رابطه رفع شوند و مسائل اقتصادی رفع شوند تا بلکه تمایل به خرید بیمه‌نامه‌های عمر افزایش یابد؛ ما باید شرایطی را ایجاد کنیم که این‌گونه بیمه‌نامه‌ها وارد سبد هزینه‌ای شهروندان شود و تا زمانی هم که نتوانیم به درستی نیاز افراد را در این عرصه پاسخگو باشیم؛ نخواهیم توانست بیمه‌نامه‌های عمر و حتی سایر بیمه‌نامه‌ها را در کشور گسترش دهیم. بنابراین در چنین شرایطی اگر بیمه‌های عمر حتی حالت اجباری به خود بگیرند، رشدی که انتظار می، رود ایجاد نخواهد شد. رشد بیمه‌های عمر نیاز به فرهنگ‌سازی دارد؛ اینکه مردم این نیاز را احساس کنند که بیمه‌های عمر در زندگی‌شان حائز اهمیت است. به‌طور حتم اگر این احساس ایجاد نشود، هرچه بیمه‌نامه‌ها حالت اجباری هم داشته باشند، باز هم مردم از خرید آن امتناع خواهند کرد؛ اتفاقی که در رابطه با بیمه‌نامه‌های شخص ثالث نیز شاهد آن هستیم، به‌طوری که با وجود اجباری بودن بیمه‌نامه شخص ثالث اما درصد زیادی از خودروها و موتورسیکلت‌ها فاقد این پوشش بیمه هستند. نظر شما نسبت به ورود بیمه‌های خارجی به حوزه بیمه‌های عمر به‌ویژه در رابطه با بحث اتکایی چیست؟ چند وقتی است که برخی از شرکت‌های بیمه کشور، قراردادهایی را با بیمه‌گران اتکایی خارجی در بحث بیمه‌های عمر داشته‌اند؛ اگر این رویکرد ادامه یابد چه تاثیری بر رشد بیمه‌های عمر در کشور خواهد داشت؟ درحال‌حاضر تمامی شرکت‌های بیمه می‌توانند بدون نیاز به بیمه‌گر اتکایی، در زمان سررسید قرارداد، تعهدات‌شان را به بیمه‌گذاران پرداخت کنند و یا از عهده پرداخت غرامت و خسارت برآیند. اما موضوع مهم زمانی است که اتفاق بزرگی رخ دهد و باید خسارت بزرگی پرداخت شود که در این شرایط نیاز به بیمه‌گر اتکایی خارجی بیمه عمر ضروری به نظر می‌رسد. در همین رابطه نیز این موضوع مورد توجه شرکت‌های بیمه قرار گرفته و مذاکره با شرکت‌های بیمه‌گر اتکایی در این زمینه از سوی شرکت‌های بیمه‌ای آغاز شده است که در این زمینه برخی از شرکت‌های بیمه هم قراردادهایی را امضا کرده‌اند تا بتوانند از این طریق خسارت‌هایی که به صورت کلان رخ می‌دهد، تعهدات آن را به بیمه‌گران اتکایی واگذار کنند. به‌عنوان نمونه در شهری همچون تهران که چندین میلیون بیمه‌نامه عمر انفرادی توسط شرکت‌های بیمه فروخته شده، اگر زلزله‌ای رخ دهد، به‌طور حتم این امر می‌تواند خسارت زیادی را برای شرکت‌های بیمه ایجاد کند، ازاین رو شرکت‌های بیمه احتیاج دارند با بیمه‌گر خارجی مذاکره کنند تا بتوانند اینگونه خسارت‌ها را واگذار کنند. البته این فقط یک وجه همکاری با بیمه‌گران خارجی است، چون این همکاری‌ها می‌تواند باعث ورود نوآوری و انتقال تجربه در حوزه صنعت بیمه شود و شرایطی را ایجاد کند که شرکت‌های بیمه نیز به سمت منطبق شدن با استانداردهای روز دنیا حرکت کنند.