ظرفیت افزایش نرخ نفت و پیامدهای پنهان آن

سید سلمان نصیرزاده - کارشناس بازارسرمایه

در بازارهای جهانی افزایش غیرمنتظره در موجودی ذخایر تجاری نفت در امریکا، منجر به کاهش نرخ طلای سیاه در بازارهای جهانی شد. بنا به گزارش اداره اطلاعات انرژی امریکا (EIA)، مقدار نفت ذخیره‌شده در مخازن این کشور در هفته گذشته شاهد افزایش ۲/۲ میلیون بشکه‌ای بوده است، در حالی که پیش‌تر تحلیلگران انتظار کاهش ۲/۱میلیون بشکه‌ای این آمار را داشتند. میزان تولید نفت این کشور نیز با افزایش ۶۷ هزار بشکه‌ای به ۹/۶۲ میلیون بشکه در روز رسید.موجودی بنزین در این کشور نیز با ۳/۳میلیون بشکه کاهش، برابر با ۲۰۹/۵ میلیون بشکه است که کمترین میزان از نوامبر ۲۰۱۴ است. موجودی مشتقات نفتی نیز به کمترین حد از مارس ۲۰۱۵ میلادی رسیده است. این بخش از گزارش نشان‌دهنده تقاضای مناسب پالایشگاه‌ها برای این محصولات است، اما این آمار، برای جبران احساسات منفی بازار در قبال افزایش تولید و ذخایر نفتی کافی نبوده است.در واکنش به این گزارش، هر بشکه نفت برنت در بازار با ۴۳ سنت کاهش به ۶۳/۲۶ دلار در هر بشکه رسیده و نفت وست‌تگزاس نیز با ۵۷ سنت کاهش، ۵۶/۶۳ دلار در هر بشکه معامله می‌شود.بنا به یادداشت منتشرشده از دکتر فریدون فشارکی، مدیرعامل شرکت تحقیقاتی FGE که ازجمله شرکت‌های خوشنام حوزه انرژی است، تداوم تلاش مشترک اوپک و روسیه می‌تواند باعث افزایش نرخ نفت برنت در سال آینده به ۷۰ دلار و رشد نرخ نفت WTI به بیش از ۶۰ دلار شود. اما با شکست مرز ۶۰ دلاری برای WTI، تولیدکنندگان نفت شیل در امریکا تشویق به هِج (پوشش ریسک) کردن تولید خود با استفاده از ابزارهای پوششی در نرخ ۶۰ دلار می‌شوند تا حتی در صورت کاهش نرخ نفت به زیر این سطح، همچنان بتوانند بخشی از محصولات خود را به این نرخ به فروش برسانند.این امر باعث می‌شود تولیدکنندگان امریکایی بتوانند بیش از ۱/۵ میلیون بشکه نفت جدید به بازار عرضه کنند و مجموع تولید امریکا را به رکورد ۱۱ میلیون بشکه تا پایان سال ۲۰۱۸ میلادی برسانند که این امر منجر به آغاز سیکل نزولی دیگری برای نفت خواهد بود. درواقع افزایش نرخ به‌عنوان کاتالیزوری برای کاهش قیمت‌ها عمل خواهد کرد.رشد نرخ نفت همچنین منجر به تضعیف نظم و انضباط در اوپک خواهد شد. اوپک حداقل ۲ میلیون بشکه ظرفیت تولیدی غیرفعال دارد و روسیه نیز می‌تواند به سرعت تولید خود را به میزان ۵۰۰ هزار بشکه افزایش دهد. افزایش نرخ نفت، وسوسه بزرگی برای اوپک و روسیه خواهد بود تا برای استفاده بیشتر از رشد قیمت‌ها، تولید خود را بدون توجه به توافق، افزایش دهند که این امر نیز می‌تواند عامل تضعیف‌کننده دیگری برای بازار باشد.بنا به عقیده وی، بازه قیمتی ۵۰ تا ۵۵ دلار، به‌عنوان یک نرخ پایدار برای نفت برنت است اما در توانایی مقاومت اوپک و روسیه برای نگهداری نفت در این بازه، تردید وجود دارد.در پایان معاملات بازارهای سهام در شرق آسیا برخی شاخص‌ها با صعود و برخی با نزول همراه شدند. اعلام آمارهای اقتصادی جدید چین و سفر رئیس‌جمهور امریکا به این کشور، بر بازارهای این منطقه سایه افکنده بود. همچنین شاخص هنگ‌سنگ در بورس هنک‌کنگ با ۰/۳ درصد افت بیشترین نوسان را در میان بورس‌های مطرح آسیایی داشت.شاخص‌های بازارهای سهام در کشورهای مختلف اروپایی تحت‌تأثیر اعلام عملکرد مالی شرکت‌ها، با نوسان‌های گوناگون روبه‌رو شدند. در این جلسه معاملاتی شاخص MIB در بورس ایتالیا با ۰/۵۷ درصد افت یکی از بدترین عملکردها را در میان بورس‌های اروپایی داشت. پیشنهاد طرحی مبنی بر اعمال جرایم برای تولید خودروهای با سوخت‌های کربنی در جهت حرکت خودروسازان به‌سوی تولید خودروهای الکتریکی باعث شد این گروه با ۱/۳درصد افت، نزولی‌ترین عملکرد را درمیان گروه‌ها داشته باشد. باوجود صعود شاخص‌های بازار سهام در امریکا و ثبت حدنصاب‌های جدید، نرخ سهام بانک‌های مطرح با کاهش چشمگیری روبه‌رو شد. «بانک امریکا» با ۱/۲ درصد افت قیمت، بیشترین کاهش را در میان شرکت‌های این گروه داشت که شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات محلی دو ایالت نیوجرسی و ویرجینیا و تأثیر منفی آن بر طرح اصلاح نظام مالیاتی، مهم‌ترین دلیل این ریزش به‌شمار می‌رود. ازسوی دیگر، هیأت ۷۰ نفره‌ای از اتحادیه اروپا که ۲۵ نفر از آنها اعضای عالی‌رتبه اروپا هستند به همراه فعالان اقتصادی، امروز به تهران می‌آیند. این افراد با هدف بررسی ظرفیت‌های موجود در ایران برای افزایش سطح همکاری‌های تجاری به‌ویژه در بخش محصولات کشاورزی حضور می‌یابند که در صورت مثبت‌بودن نتیجه امکان تأسیس دفتر اتحادیه اروپا در ایران وجود دارد. هم‌اکنون برای صادرات محصولات کشاورزی به اروپا موانعی وجود دارد که در صورت تأسیس دفتر صادرات به این قاره تسهیل یافته و سرعت می‌گیرد. این هیأت عالی‌رتبه برگزاری جلسه‌ای در اتاق بازرگانی تهران و وزارت جهاد کشاورزی را در دستورکار خود دارد.