قاره سیاه مقصد بعدی بانک‌های ایرانی

از نخستین ماه‌های پس از توافق برجام برقراری رابطه بانکی با بانک‌های کوچک و متوسط آغاز شد و در مسیری تداوم یافت که امروز بانک‌های بزرگ دنیا در پی برقراری ارتباط با شبکه بانکی ایران هستند.

به گزارش پایگاه خبری گسترش ، روزنامه گسترش تجارت نوشت: در این بین تمایل بانک‌های بزرگ اروپایی قابل ملاحظه است؛ بانک‌هایی چون KBC بلژیک و Oberbank اتریش از جمله بانک‌هایی هستند که در این زمینه پیشگام بوده و حتی دویچه بانک آلمان نیز اکنون حواله‌های مشتریان ایرانی را می‌پذیرد. به گفته صالح‌آبادی، رابطه کارگزاری بانک توسعه صادرات ایران با ۱۲۴ بانک خارجی برقرار شده است. بنابراین می‌توان گفت؛ بهبود روابط کارگزاری بانکی در دولت یازدهم از مهم‌ترین اقداماتی به‌شمار می‌رود که در سایه اجرای برجام و توافق با گروه ۱+۵ انجام شده است؛ روندی که در دولت دوازدهم نیز ادامه دارد و طبق مذاکرات انجام‌شده به‌زودی روابط کارگزاری ایران با بانک‌های افریقایی نیز برقرار خواهد شد. این در حالی است که تا کنون ایران روابط کارگزاری با بانک‌های قاره سیاه نداشته است. یکی از مهم‌ترین دستاوردهای برجام لغو تحریم‌های بین‌الملل علیه بانک‌های ایرانی بود، به‌گونه‌ای که تمامی مقرراتی که بانک‌های غیر امریکایی را مکلف به قطع روابط کارگزاری با بانک‌های ایرانی می‌کرد، لغو شده و به طور تقریبی هیچ بانکی به جز امریکایی‌ها به دلیل ارائه خدمات کارگزاری به طرف‌های ایرانی از دسترسی به نظام مالی امریکا محروم نمی‌شوند، به این معنی که ایرانی‌ها می‌توانند روابط کارگزاری خود با طرف‌های خارجی را برقرار و گسترش دهند. در حدود یک سال و نیمی که از اجرایی شدن برجام می‌گذرد، روابط کارگزاری بانک‌های ایرانی با طرف‌های خارجی در نقاط مختلف دنیا در حال توسعه بوده و به‌گونه‌ای که آخرین آمارها نشان می‌دهد از تاریخ اجرایی شدن برجام در دی ۱۳۹۴ تا پایان سال ۱۳۹۵ در مجموع شبکه بانکی توانسته بیش از ۷۰۰ رابطه کارگزاری با حدود ۲۵۰ بانک دنیا برقرار کند، در عین حال که در این مدت حدود ۱۸۰۰۰ گشایش اعتبار اسنادی، ۱۹۰۰ ثبت سفارش برات اسنادی و بیش از ۸۰ هزار حواله ارزی صادر شد. همچنین در رابطه با روابط کارگزاری بانک مرکزی نیز باید یادآور شد که این بانک پیش از سال ۱۳۸۷ دارای ۲۰۶ حساب و ۴۶ کارگزار بود و در سال‌های ۱۳۸۷ تا ۱۳۸۹ با افزودن ۳۵ کارگزار و ۷۵ حساب ارزی، در مجموع دارای ۲۸۱ حساب ارزی شد. در دوران تحریم‌های بین‌المللی و از ابتدای سال ۱۳۹۱ تا پایان سال ۱۳۹۳ بسیاری از بانک‌هایی که از قبل دارای روابط کارگزاری با بانک مرکزی بودند، از انجام مراودات بانکی سر باز زدند. به منظور مقابله با تحریم‌ها ۴۶ حساب نزد ۱۲ بانک که به طور عمده از وضعیت مالی و اعتباری بسیار ضعیفی برخوردار بودند، در کشورهای چین، روسیه و بلاروس افتتاح شد، اما در ادامه با افزایش فشار تحریم‌های بین‌المللی به پایین‌ترین حد آن در سال ۱۳۹۳ رسید. روند رو به رشد روابط کارگزاری پس از مذاکرات هسته‌ای و توافق برجام، روند رو به رشد روابط کارگزاری در سال ۱۳۹۴ آغاز شد و بر این اساس و از ابتدای بهمن ۱۳۹۴ افتتاح حساب‌های جدید بانک‌های مختلف از سوی بانک مرکزی در دستور کار قرار گرفت. طبق آماری که در ماه‌های نخست امسال منتشر شد، بانک مرکزی دارای ۸۵ حساب کارگزاری فعال نزد ۵۱ بانک مختلف شده که از این تعداد ۹ بانک که در زمان تحریم‌ها قطع همکاری کرده بودند، دوباره اقدام به برقراری ارتباطات بانکی با بانک مرکزی کرده‌اند. همچنین ۴۳ حساب جدید نزد ۲۳ کارگزار جدید به فهرست حساب‌های بانک مرکزی افزوده شده است. همچنین تعداد بانک‌های کارگزار شبکه بانکی کشور در ۱۰ سال گذشته تغییرات زیادی داشت و روند صعودی به خود گرفت. با این حال همان‌طور که مقامات ارشد بانکی بارها تایید کرده‌اند، گرچه اجرایی شدن برجام و لغو تحریم‌ها گشایش‌های قابل توجهی برای نظام بانکی در حوزه بین‌الملل داشته، اما همچنان تمامی انتظارات در این زمینه برآورده نشده که نیاز به گذر زمان و جلب اعتماد بانک‌های بزرگ دارد. به هر حال هراس از تهدیدهای امریکا از عواملی بوده که موجب تردید بانک‌های بزرگ برای مذاکره و برقراری ارتباط با طرف‌های ایرانی شده است. روابط کارگزاری با افریقا وجود روابط کارگزاری برای بانک‌ها پیش‌زمینه بسیاری از روابط در حوزه بین‌الملل بوده و برای تاجران و فعالان اقتصادی از اهمیت بالایی برخوردار است، در عین حال که امکان گشایش ال‌سی را فراهم، موجب تسهیل مبادلات ارزی و همچنین تامین مالی خارجی خواهد بود. بر این اساس در این مدت مذاکرات بسیاری از سوی بانک مرکزی و سایر بانک‌ها با طرف‌های مقابل برای توسعه روابط بانکی و به‌ویژه روابط کارگزاری انجام شد و بانک‌های زیادی از کشورهای مختلف مورد مذاکره قرار گرفتند، اما در این میان تاکنون رابطه کارگزاری با بانک‌های افریقایی برقرار نشده است. این در حالی است که چندی پیش مدیرعامل بانک توسعه صادرات در گفت‌وگو با ایسنا از انجام مذاکراتی خبر داد که حکایت از تغییرشکل روابط کارگزاری ایران با طرف‌های افریقایی داشت. زمینه‌های توسعه همکاری روابط کارگزاری بانک‌های ایران با قاره سیاه در سفر شهریور ظریف وزیر امور خارجه و هیات همراه به افریقای جنوبی، نیجر و اوگاندا ایجاد شد؛ سفری که با هدف توسعه روابط تجاری و اقتصادی با کشورهای افریقایی انجام شد و از آنجا که توسعه روابط بانکی یکی از زیرساخت‌های توسعه روابط اقتصادی است، مذاکرات روابط کارگزاری یکی از محورهای مذاکرات این سفر بود. دستاوردهای یک سفر به گفته مدیرعامل بانک توسعه صادرات، طی جلسات متعددی که در این سفر انجام شد، قرار بر این است که یکی از بانک‌ها مشخص شود تا با بانک توسعه صادرات همکاری داشته و روابط کارگزاری خود را آغاز کند. در سفر به اوگاندا نیز با یکی از بانک‌ها روابط کارگزاری برقرار و با دو بانک دیگر نیز مذاکراتی برای توسعه روابط کارگزاری انجام شده است. همچنین در سفر نیجر تنها بانک دولتی آنها که بانک معتبر این کشور به‌شمار می‌رود، برای ایجاد روابط کارگزاری با بانک توسعه صادرات توافقاتی داشته است. در ظاهر به‌منظور تامین مالی با بانک‌های افریقایی نیز جلساتی برگزار و قرارهایی گذاشته شده، به طوری که با ایجاد روابط کارگزاری خط اعتباری برای توسعه صادرات به این قاره نیز اختصاص پیدا خواهد کرد. کشورهای افریقایی در اولویت صالح‌آبادی در حاشیه حضور در نمایشگاه مطبوعات نیز با اشاره به برقراری روابط کارگزاری با بانک‌های قاره سیاه گفت: علاوه بر کشورهای مطرح اروپایی، آسیای شرقی و همسایگان برای توسعه روابط کارگزاری، کشورهای افریقایی در اولویت‌های برنامه‌های ما قرار دارند. وی یکی دیگر از اولویت‌های بانک توسعه صادرات را گشایش خطوط اعتباری عنوان کرد و گفت: در بحث خطوط اعتباری از بانک‌های خارجی شامل فاینانس و ریفایناس، قراردادهایی را با کره جنوبی، چین و اتریش امضا کردیم و به‌زودی با روسیه نیز به توافق خواهیم رسید و چین هم علاوه بر بانک‌های قبلی‌اش دو بانک دیگر به قرارداد خواهند رسید. مدیرعامل بانک توسعه صادرات افزود: البته به‌جز این خطوط اعتباری که داریم، در اروپا و کشورهای دیگر هم در حال مذاکره هستیم که در زمان خودش به امضا خواهد رسید و اعلام خواهد شد. تسهیلات پرداختی به صادرات صالح‌آبادی در بخش دیگری از صحبت‌ها از تسهیلات ارائه‌شده به صادرات از سوی بانک توسعه صادرات پرداخت و گفت: صندوق توسعه ملی، امسال ۷ هزار میلیارد ریال در اختیار بانک توسعه صادرات قرار داد که ما در ۶ ماه نخست امسال حدود ۳ هزار میلیارد تومان تسهیلات با نرخ مناسب برای بخش صادرات پرداخت کردیم. به گفته مدیرعامل بانک توسعه صادرات امسال ۷ هزار میلیارد ریال اعتبار از سوی صندوق توسعه ملی منابع در اختیار این بانک قرار گرفته است و چیزی حدود ۳ برابر این مبلغ را هم خود بانک برای بخش صادرات تخصیص داده است. وی درباره بسته‌های تشویق صادراتی و اعتبار برای صادرکنندگان و برنامه‌های این بانک برای اعطای تسهیلات نیز گفت: یکی از بحث‌های اصلی ما در امسال، ارائه بسته صادرات غیرنفتی سال ۹۶ است که در ستاد اقتصاد مقاومتی تصویب شد. وی افزود: تسهیلاتی که صندوق توسعه ملی با نرخ ۱۱ درصد در اختیار ما قرار می‌دهد، با منابع خود بانک، تلفیق می‌شود و با میانگین نرخ ۱۴ درصد در اختیار مشتری قرار می‌گیرد. 1000 کاراکتر باقیمانده است