نادر جلالت /عضو شورای ملی زیتون
سال گذشته به دنبال تغییرات جوی و سرما، باغهای زیتون برخی از استانها از جمله استان گلستان، مرکزی و سمنان با آسیب جدی روبهرو شدند. اما از آنجایی که امسال «سال آور» زیتون بود- سال آوری یک اصطلاح مورد استفاده در علم میوهشناسی است که به باردهی نامنظم درختان میوه، از سالی به سال دیگر گفته میشود- سرمازدگی در محصول باغهای استان فارس، قزوین و زنجان نمود چندانی پیدا نکرد و حتی میزان تولید این استانها به مراتب بیشتر از سال ۹۵ شد. هرچند که هنوز برای ارائه آمار تولید زیتون زود است و باید منتظر ارائه آمار دقیق تولید زیتون در سال ۹۶ از سوی وزارت جهاد کشاورزی بود. اما مطابق با اطلاعات بیش از ۱۰۰ هزار تن از زیتون تولیدشده در کشور قابلیت کنسرو شدن دارند و نمیتوان از آنها روغنکشی کرد. مهمترین دلیل اینکه محصولات ما بیشتر برای کنسرو شدن استفاده میشود، این است که باغداران ۲ ماه زودتر از موعد مقرر محصول را برداشت میکنند زیرا برداشت زود محصول این امکان را به آنها میدهد که در هزینههای خود صرفهجویی کنند. در مجموع ۳ رقم زیتون در کشور کاشت میشود که این ارقام عبارتند از زیتون کنسروی، زیتون روغنی و زیتون دو منظوره. این در حالی است که متاسفانه ارقام زیتون روغنی کمتر در ایران کشت میشود، زیرا کاشت آن برای باغداران توجیه اقتصادی ندارد. باید به باغداران حق داد که منافع اقتصادی خود را دنبال کنند. اینجا نقش دولت و وزارت جهاد کشاورزی در حمایت از باغداران بیشتر نمود پیدا میکند.دولت باید انگیزه کشاورزان را با در نظر گرفتن مشوقهای کاشت ارقام روغنی افزایش بدهد. برای کاشت زیتون روغنی باید آب فراوانی مصرف شود و از آنجایی که کشور با مشکل کمآبی روبهرو است، باید کارشناسانه اقدام به کاشت این ارقام کنیم. علاوه بر این لازم است ارقامی که قد آنها کوتاه است، در کشور زیر کشت برود، زیرا درختان کوتاه از یک سو زیتونهای پرروغن میدهند و از سوی دیگر محصولشان به آسانی برداشت میشود. باید با جدیت بیشتری اقدام به تولید زیتونهای روعنی کنیم، زیرا فقر آهن بدن با مصرف روغن زیتون جبران میشود و در زیتونهای کنسروی روغن به میزان نیاز بدن موجود نیست. اگر یک فرد بخواهد نیاز بدن خود را با مصرف زیتون کنسروی جبران کند، باید روزانه دستکم ۱۵ حبه زیتون همراه وعدههای غذایی خود مصرف کند. با در نظر گرفتن مشوق برای کاشت زیتونهای روغنی علاوه بر تامین نیاز داخلی، خواهیم توانست بخشی از بازارهای کشورهای همسایه را از آن خود کنیم. درحالحاضر بیش از ۹۲ درصد نیاز روغن داخلی اعم از روغن سویا، آفتابگردان و... از خارج تامین میشود، پس برای تامین نیاز داخل باید از باغداران حمایت کنیم. باید باغداران به کاشت ارقام روغنی ترغیب شوند. من بر این باورم که علاوه بر تشویق مردم به مصرف روغن زیتون لازم است به آنها آموزش بدهیم که چگونه روغن زیتون خوب را تشخیص بدهند. به راحتی میتوان از طریق حس چشایی، خالصی یا ناخالصی روغن زیتون را تشخیص داد؛ اگر بعد از مصرف روغن زیتون مزه تندی و تلخی در دهان احساس شد، آن روغن خالص است. بنابراین میتوان گفت؛ فرهنگسازی برای شناخت روغن زیتون به اندازه فرهنگسازی برای مصرف آن اهمیت دارد. در همه جای دنیا تقلب در تولید روغن زیتون رایج است، پس مصرفکنندگان باید با آگاهی بیشتری اقدام به خرید این روغن کنند، زیرا از آنجایی که نرخ این روغن نسبت به دیگر روغنها بالاست، اگر یک جنس تقلبی خریداری کنند، علاوه بر اینکه پول آنها به هدر میرود، ممکن است به بدن آنها نیز آسیب وارد شود. از اینرو لازم است مصرفکنندگان هنگام خرید بیشتر دقت کنند.
