شعاری که شعار ماند

حمیدرضا یعقوبی آوینی / کارشناس ارشد کسب‌وکار

همیشه اصل بر این بوده است تا از تولید داخلی حمایت شود و با تبیین سیاست‌های اقتصادی، آن را تقویت کنیم. چراکه همگان خواهان عزت و سربلندی کشورشان هستند.از این رو با آغاز جهاد اقتصادی از سال ۱۳۹۰ و حضور در دوران اقتصاد مقاومتی و حمایت از تولید داخلی و اشتغال جوانان این مرز و بوم، شاهد آن هستیم که شعار «ایرانی، ایرانی بخر» در حد یک شعار باقی مانده و به یک فرهنگ غالب تبدیل نشده است. در صورتی که این شعار یک قضیه ملی (دولت) و داستان یک ملت (مردم) است. اگر بخواهیم موانع حمایت از تولید ملی را فهرست کنیم، در صدر همه موانع، یک مانع عجیب و غریب وجود دارد که فکر می‌کنیم کیفیت محصول غربی (هر محصولی)، بهتر از کیفیت جنس داخلی است. چراکه این باور غلط در ذهن جامعه ما نزدیک به صد سال است که فرهنگ‌سازی شده و در نتیجه به خودمان القا کرده‌ایم که ما توان رقابت با محصولات تولیدی خارجی را نداریم و نشان(برند)های خارجی یکه‌تاز بازارهای داخلی ما شدند. همچنین تولیدکنندگانی هستند که محصولات تولیدی خود را با بسته‌بندی و آرم کشورهای دیگر وارد بازار می‌کنند تا بتوانند فروش بیشتری داشته باشند و از این راه به رشد این باور غلط دامن می‌زنند. از سویی دیگر ایران هم به لحاظ جمعیتی و هم به لحاظ موقعیت ممتاز جغرافیایی، جایی است که بنگاه‌های اقتصادی جهان آن را به چشم بازاری پررونق نگاه می‌کنند و شرکت‌های چندملیتی، غربی‌ها، چینی‌ها، ژاپنی‌ها و... چنان از بازار ایران سود برده‌اند که به راحتی کنار نمی‌روند. همین امر باعث شده تا تولید ملی با مانع دیگری به نام مانع سیاسی بر سر راهش برخورد کند و اینک آسان نیست تا بتوانیم این مانع را کنار گذاشته و بازار را به‌دست خودمان بگیریم. و از سویی دیگر افراد سودجو که از گذشته دست در منافع کلان واردات و به‌ویژه قاچاق کالا دارند، دست روی دست نخواهند گذاشت و به هزار کار قانونی و غیرقانونی اقدام می‌کنند تا با چنگ و دندان این بازار را برای خود و سایرین (دیگر کشورها) حفظ کنند. در همین زمینه ورود انواع کالاهای خارجی با کیفیت و نرخ مناسب به کشور نیز باعث شده تا بسیاری از فرصت‌ها از صاحبان صنایع کشور گرفته شود و بسیاری از کارخانه‌ها با ظرفیت پایین‌تری به تولید خود ادامه دهند که پیامدهای آن کاهش اشتغال و افزایش هزینه تولید و خارج شدن برخی از صنایع از دور رقابت است. از طرفی بالا بودن نرخ محصولات داخلی و پایین بودن قدرت خرید نیز سبب شده تا مردم هنگام خرید گاهی به‌جای توجه به کیفیت کالا به نرخ آن توجه داشته باشند که در چنین فضایی ورود کالاهای ارزان‌قیمت کشورهایی نظیر چین که به طور معمول از نوع نامرغوبش است، باعث شده تا تاثیرات منفی روی اقتصاد خرد و کلان کشور بگذارد و پس از مدت کوتاهی خریدار ایرانی مجبور است جنس نامرغوب خارجی را دور بریزد. در این میان برخی از افراد جامعه با راه‌اندازی پویش‌های حمایتی از کالاهای تولید داخلی، گام‌های قابل قبولی را در راستای فرهنگ‌سازی جامعه برداشته‌اند. اما این پویش‌های حمایتی زمانی میسر است که فرهنگ نشان(برند)گرایی و استفاده غیرمعقول از کالای خارجی جای خود را به استفاده از محصولات داخلی بدهد و خرید کالاهای ایرانی از سوی مردم افزایش یابد. زیرا ذائقه مصرف‌کننده ایرانی با ایجاد مزیت‌هایی در نرخ و کیفیت به سمت تولید داخل سوق پیدا می‌کند. از این رو حمایت‌های دولتی از تولیدکنندگان محصولات باکیفیت داخلی و معرفی و نشان(برند)سازی این دسته از محصولات از طریق اتحادیه‌ها، می‌تواند آینده اقتصادی کشور را تضمین کند. چراکه در وضعیت رکود اقتصادی در چند سال گذشته؛ ارائه تسهیلات خرید، ارائه تخفیفات ویژه برای تحریک تقاضا برای خرید اجناس داخلی و حمایت‌های تسهیلات بانکی دولتی از واحدهای تولیدی می‌تواند تا حدی راهگشای تحقق شعار «ایرانی، ایرانی بخر» باشد.