ورنی از زیرمجموعه صنایعدستی، زیراندازی ویژه استان آذربایجانشرقی است که به گفته تولیدکنندگان و فعالان بازار یکی از بهترین زیراندازها به شمار میرود.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه «گسترش تجارت» نوشت: اما این روزها ورنی فروش چندانی ندارد و نه تنها سهم این محصول در بازارهای صادراتی به شکل چشمگیری کاهشیافته بلکه در بازار داخل نیز بسیاری از محصولات روی دست تولیدکنندگان مانده و در انبارها خاک میخورند. این درحالی است که تولید و بازار این محصول به اقتصاد بومی و محلی عشایر استان آذربایجان گره خورده و بسیاری از عشایر این استان از طریق بافت و فروش ورنی روزگار میگذرانند و حمایت از آن موجب تقویت اقتصاد بومی عشایرنشینان میشود.
زادگاه اصلی ورنی منطقه «قرهباغ» آذربایجان، شوروی سابق بوده که بر اثر روابط، علقههای فرهنگی و عشیرهای همچنین ترددهایی که در دو کناره رودخانه ارس انجام شده، بهتدریج تولید آن به منطقه ارسباران و سپس در بین ایلات و عشایر دشت مغان رایج شده است. هر چند بافت «گلیمیکرو» یا «ورنی» ویژه ایران نیست و در جمهوری آذربایجان و شمالشرق ترکیه نیز رواج دارد و به نام «سوماک» یا «سومه» مشهور است؛ هنر صنعتی که به گفته فعالان، بازار آن در این کشورهای همسایه بهتر از ایران است.
تولیدکنندگان ورنی معتقدند فروش ورنی در بازارهای داخلی به مرور زمان با افت چشمگیری همراه شده و معاونت صنایعدستی سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری باید از این هنر- صنعت بیشتر حمایت کند. همچنین صادرات این محصول نیز نیاز به آسیبشناسی و یافتن راهکار مناسب دارد.
عظیم مرادی، تولیدکننده ورنی در گفتوگو با «گسترشتجارت» گفت: ورنی نوعی کفپوش دستباف است که همچنان زیرنظر صنایعدستی باقی مانده و از نظارت سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری خارج نشده است. این نوع کفپوش ویژه استان آذربایجانشرقی بوده و از دیرباز یکی از بهترین زیراندازها در این استان به شمار میرود. این تولیدکننده تبریزی درباره نرخ این زیرانداز و میزان فروش آن میگوید: من « ورنی » را متری ۱۱۱ هزار تومان به فروش میرسانم که البته این محصول نخست بهدست واسطه یا فروشنده میرسد و سپس مشتری آن را خریداری میکند.
او درباره بازار فروش این محصول گفت: فروش این محصول در بازارهای داخلی نسبت به سالهای گذشته کاهش چشمگیری داشته و نسبت به سال گذشته از نصف هم کمتر شده است. در سالهای گذشته ورنی را به کشورهای اماراتمتحدهعربی، آذربایجان و ترکیه صادر میکردیم اما اکنون صادرات ورنی بهطور تقریبی به صفر رسیده است. مرادی که سفارش خود را به بافندگانی که در منازل فعالیت میکنند ارائه میکند، بیان کرد: حدود ۱۵۰ بافنده با من همکاری میکنند و من به آنها سفارش کار داده و محصولاتی که تولید میکنند را از آنها خریداری میکنم.
محصولی کاربردی برای خانههای مدرن
فروش ورنی به اندازهای کاهش داشته که مدیران تولید این محصول هرسال به ناچار ۶۰ درصد از محصولات خود را دپو میکنند به امید آنکه در سال آینده بتوانند آن را به فروش بگذارند. این محصول در حالی از کمبود تقاضا و رکود بازار رنج میبرد که برای زندگی مدرن محصولی کاربردی بوده و روی سرامیک سر نمیخورد و در خانههای مدرن کاربردی بیشتر از گلیم دارد. نرخ آن نیز از فرشهای دستباف مناسبتر است.
مرجان محمدحسینی، تولیدکننده ورنی در استان آذربایجانشرقی در توضیح ورنی در گفتوگو با «گسترشتجارت» گفت: ورنی نوعی گلیم است که با استفاده از پشم و ابریشم و به شیوهای متفاوت با دیگر انواع گلیمهای کشور بافته میشود. بهطور کلی به دلیل سبک خاصی که در بافت، طراحی و تولید ورنی به کار میرود میتوان این محصول را حوزهای جداگانه از انواع دیگر گلیم دانست. شیوه بافت ورنی با گلیمهای استانهای کردستان تفاوت دارد.
او درباره تفاوت این زیرانداز با دیگر انواع گلیم بیان کرد: گلیمهایی که به سبک استان کردستان و به ویژه در سنندج بافته میشوند به گونهای بافته میشوند که گرههای آنها روی گلیم میافتد اما در ورنی تار و پود در پشت محصول گره میخورند و حسن این کار آن است که ورنی مانند گلیم روی سرامیک سر نمیخورد.
محمدحسینی که با ۵نفر بافنده بهطور مستقیم همکاری میکند، اظهار کرد: بیشتر بافندگان ورنی عشایر هستند که در منازل به بافتن ورنی میپردازند و با توجه به تقاضای بازار و سفارش محصولات انواع مختلف طرحها را میبافند. او با اشاره به اینکه صادرات ورنی در پیش از تحریمها مناسب بوده، گفت: اکنون تنها با مشکل رکود در صادرات روبهرو نیستیم، بلکه در بازارهای داخلی نیز فروش رضایت بخشی نداریم.بهطوی که سالانه ۶۰ درصد از محصولات به فروش نرفته و در انبارها باقی میمانند. بهطور کلی محصولات ورنی را در مغازههای تبریز و نمایشگاههای فرش به معرض فروش میگذاریم. محمدحسینی با اشاره به تولید سالانه ۱۰۰ تخته ورنی در فعالیت شخصی خود بیان کرد: ورنی محصولی است که مشتریان خاصی دارد و بسیاری از مردم کشورمان حتی با این محصول آشنایی کاملی ندارند.
به گفته فعالان این بازار محصول ورنی به ۲ صورت قوارهای و متری به فروش میرسد و حسینی با بیان اینکه ورنی را قوارهای قیمتگذاری کرده و به فروش میگذارد، اظهار کرد: به عنوان نمونه قوارههای ۳ متری تمام پشمی که بیشترین طرفدار را در بازار به خود اختصاص دادهاند، ۶۵۰ تا ۸۵۰ هزار تومان به فروش میرسند.
