محمد ربیعزاده / کارشناس حوزه پولی و بانکی
بهواسطه مشکلات اقتصادی و محدودیتهای ناشی از تحریمها، نظام بانکی ما شاهد خلأها و معضلاتی است که در چند سال گذشته بر دامنه این مشکلات افزوده شده است. از بخش ساختاری و مالی بانکها گرفته تا بحث نیروی انسانی و بهرهوری پایین و...، مشکلات و کمبودهایی هستند که در نظام بانکی کشور احساس میشود و باید هرچه سریعتر رفع شود. دلیل اهمیت این موضوع هم روشن است؛ در اقتصاد کشوری که بر پایه بانک محوری حرکت میکند، بدون تردید اگر بانکها دچار مشکل باشند و از محدودیت رنج ببرند، نمیتوانند آنطور که باید نقش مناسبی در اقتصاد ایفا کنند و اثرگذار باشند. این شرایط زمانی به یک بحران تبدیل میشود که مشکلاتی همچون کمبود منابع و پایین بودن نسبت کفایت سرمایه بانکها، افزایش مطالبات معوق بانکی و... نیز گریبان نظام بانکی کشور را گرفته باشد و این نهادهای مالی که باید خود حامی بخشهای اقتصادی باشد؛ نیازمند کمک شوند. در چنین شرایطی؛ اصلاحات در حوزه نظام بانکی، از جمله راهکارهای پیشنهادی است که مطرح میشود. اینکه در ساختار و قوانین نظام بانکی بازنگریها و اصلاحاتی انجام شود تا بلکه هم بانکها بتوانند بر مشکلاتشان فائق آیند و هم بخشهای اقتصادی از این بابت بهرهمند شوند. ضمن اینکه این اصلاحات میتواند شرایطی را ایجاد کند که بانکها نیز خودشان را با استانداردهای روز دنیا همگام کنند، موضوع مهمی که میتواند نظام بانکی کشور را در تعامل با بانکهای دنیا؛ یک گام به جلو ببرد. درحالحاضر شرایط به گونهای است که با توجه به خلأهای موجود در نظام بانکی کشور، بانکهای ما نمیتوانند با بانکهای دنیا رقابت کنند و تعاملاتشان را آنطور که باید گسترش دهند که این امر میتواند زمینه عقبماندگی ما دراین حوزه را سبب شود که با اصلاح هرچه سریعتر ساختار نظام بانکی کشور، میتوان به این ضعفها پایان داد. دراین مسیر ضروری است برخی از قوانین بانکی رفع شود تا از یک سو از حجم مطالبات معوق بانکها کاسته شود و از سوی دیگر بدهی دولت به نظام بانکی بازگردد، ضمن اینکه در این زمینه افزایش سرمایه بانکها نیز از دیگر اقداماتی است که باید در بحث افزایش توان اعتباردهی بانکها انجام شود. همچنین در مسیر اصلاحات باید افزایش کیفیت خدمات بانکی، توسعه بانکداری الکترونیک، رعایت استانداردهای بینالمللی، اصلاحات در نرخهای سود بانکی و مواردی از این دست، نیز مورد توجه قرار گیرد و از این بابت باعث ارتقا و کارآمدتر شدن نظام بانکی کشور شد.
