روسیه با بازاری ۱۴۰میلیون نفری و تقاضای سرمایهگذاری در زیرساختهای این کشور، یکی از بازارهای بسیار خوش آتیه برای سرمایهگذاری خواهد بود.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه گسترش تجارت نوشت:این کشور یازدهمین اقتصاد بزرگ جهان و دارای درآمد سرانه بیش از ۱۱هزار دلار در میان کشورهای عضو «بریکس» است. این کشور پس از بحران مالی سال ۱۳۸۸ (۲۰۰۸ میلادی) بازسازی اقتصادی خود را شروع کرد و بازار آن دارای ظرفیتهای رشد بسیار خوبی در بخشهای خودرو و قطعات آن، هواپیما، ساختوساز، ماشینآلات سنگین و کشاورزی، آرایشی و بهداشتی، تولید برق و تجهیزات انتقال، تجهیزات پزشکی، نفت و گاز، پالایشگاه، تجهیزات ایمنی و تجهیزات امنیتی، مسافرتی و گردشگری است. روسیه در سال ۱۳۹۵-۱۳۹۴ (۲۰۱۶ م)، حجم سرمایهگذاری مستقیم خارجی ۶/۴میلیارد دلاری و درآمد جهانگردی ۲۸ میلیارد دلاری را ثبت کرد. این کشور در چندین سازمان بینالمللی و منطقهای مانند سازمان ملل، صندوق بینالمللی پول، کشورهای مشترکالمنافع، شانگهای، سازمان همکاری و توسعه اقتصادی، بانک جهانی، سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اپک)، بانک بینالمللی بازسازی و توسعه اتحادیه اقتصادی اوراسیا و سازمان جهانی تجارت عضو است که نشان از اهمیت آن در اقتصادی جهانی دارد. ایران نیز پس از تحریمهای علیه روسیه از سوی امریکا و اروپا، فرصتی یافت تا روابط تجاری با این کشور را ارتقا دهد زیرا هم خواست خود این کشور بود و هم ظرفیتهای لازم را داشت. ازهمین رو به تازگی پروژهای با نگاهی متفاوت به این بازار در سازمان توسعهتجارت تعریف شده تا با اجرای آن بتوان سهم صادراتی کشور را در بازار روسیه افزایش داد. در ۹سال مورد بررسی تجارت روسیه یعنی بین سالهای ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۵ (۲۰۰۸ تا ۲۰۱۶میلادی)، بیشترین حجم تجارت روسیه ۸۴۲ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۳میلادی(۱۳۹۲) و کمترین حجم تجارت نیز ۴۶۷میلیارد دلار در سال ۲۰۱۶میلادی(۱۳۹۵) بود. نکته مهم اینکه هرچند روسیه بزرگترین واردکننده است اما همچنان تراز تجاری آن مثبت است و صادرات بالایی هم دارد. لزوم افزایش تنوع کالاهای صادراتی سرپرست دفتر اروپا و امریکا سازمان توسعهتجارت با بیان اینکه از نیمه دوم سال گذشته قرار شد ساختار سازمان توسعهتجارت تغییر کند و مبتنی بر میزهای بازار و کالا باشد، اظهار کرد: در بخش میزهای بازار که کشور تلقی میشوند، برای برخی کشورهای هدف تجاری مهم ایران میز تعریف شد که یکی از اینها میز روسیه بود. بهروز حسن الفت در گفتوگو با «گسترشتجارت» تصریح کرد: در نهایت مقرر شد برای برخی کشورهای مهم پروژهای با رویکرد افزایش صادرات تعریف کنیم که البته فقط صادرات ملاک نیست، بلکه در برخی موارد واردات هدفمند نیز تاثیرگذاری بالایی در تجارت کشور خواهد داشت. وی با اشاره به پروژه طرح توسعه بازار صادرات به روسیه، تاکید کرد: اجرای این پروژه یک پیشنویس و تلنگر است، اما به معنای این نیست که تاکنون در این حوزه اقدامی انجام نشده؛ بلکه نگاه و رویکرد جدید در توسعه فعالیتهای ایران با روسیه است. سرپرست دفتر اروپا و امریکا سازمان توسعهتجارت معتقد است: اجرای این پروژه نیازمند همکاری اجزای مختلف بخش دولتی و خصوصی است که البته در نهایت مدل تحلیل ما به چندین راهبرد تبدیل میشود. بهعنوان نمونه بسیار مهم است که در راستای افزایش تنوع کالاهای صادراتی در بازار روسیه اقدامات جدی انجام شود؛ کاری که تا کنون انجام نشده و همیشه اقلام محدودی را در صادرات به روسیه داشتیم. الفت افزود: چند گروه کالایی شاخص و مزیت مطلق ما در بازار روسیه به شمار میرود؛ مانند میوههای خوراکی و سبزیجات و مواد غذایی که در این بخشها مزیت ویژهای داریم زیرا بنابر اعلام خود روسها، کیفیت محصولات ما نسبت به رقبای دیگر و کشورهای منطقه بسیار بالاتر است، اما در بخش فرآوری، بستهبندی و حملونقل نسبت به دیگر کشورها ضعیفتر هستیم. وی با بیان اینکه در این پروژه و میز روسیه نگاه جدیدی به بازار روسیه داریم، تصریح کرد: هرچند شهرهای مسکو و سنپترزبورگ در روسیه مهم هستند و باید توجه بیشتری به آنها داشت اما نکته مهم اینجاست که روسیه کشور پهناوری با ۸۹ ایالت است که در بسیاری از این استانها، نزدیکیهای بسیاری با ایران وجود دارد اما نتوانستیم از آنها بهره ببریم. سرپرست دفتر اروپا و امریکا سازمان توسعهتجارت گفت: بهعنوان نمونه طرف روسیه به ما میگوید شما چندین سال از ترکیه و چین عقب هستید و بهعنوان نمونه کیفیت سنگ شما عالی است اما چرا در بازار ما نبودید؟ این نشان میدهد در رویدادهای تجاریمان خارج از مسکو، برنامهریزی و فکر مشخصی نداشتیم، بلکه میتوانستیم هر ماه در یکی از استانهای دارای فرصت روسیه کار کنیم. الفت با اشاره به برقراری تعرفه ترجیحی با روسیه تصریح کرد: با اتحادیه گمرکی اوراسیا مذاکرات خوبی انجام شد که امیدواریم به زودی نتیجه نهایی آن مشخص شود. روسیه، ارمنستان، بلاروس، قزاقستان و قرقیزستان اعضای این اتحادیه هستند که ایران از دو سال پیش درخواست برقراری موافقتنامه با آن را مطرح کرد و امسال نیز مذاکرات فشردهتر شد. برهمین اساس در بخش صنعت و معدن موفق شدیم درباره حدود ۴۰ قلم کالا به توافق برسیم و در بخش کشاورزی هنوز به توافق نهایی نرسیدهایم. وی از نشست هفته آینده سران ۵کشور اتحادیه اوراسیا خبر داد و اظهار امیدواری کرد در این جلسه موافقتنامه با ایران را نهایی کنند تا بتوانیم از ابتدای ۲۰۱۸ میلادی(۹۷-۱۳۹۶) این موضوع را اجرایی کنیم. به گفته سرپرست دفتر اروپا و امریکا سازمان توسعهتجارت، این اقدام، وظیفه دولت بود که انجام شد و علاوه بر آن تسهیلات گمرکی بین دو کشور نیز در دستور کار قرار گرفت که کریدور سبز گمرکی را تعریف و اجرا کردیم. با توجه به اینکه ظرفیت گمرکی ایران با روسیه متفاوت است، سعی کردیم همسطحی و همسنگی گمرکی طرفین برقرار شود. الفت تاکید کرد: بازیگران اصلی تجاری روسیه مشخص است؛ بهعنوان نمونه روسیه ۱۲برند(نشان تجاری) فروشگاه زنجیرهای دارد که شبکه توزیع کل روسیه را مدیریت میکنند و در هر شهر شعبههای این ۱۲ برند وجود دارد؛ برخلاف ایران که دارای واحدهای خرد بسیار زیادی است. به گفته وی، ساختار روسیه مبتنی بر اعداد و ارقام بزرگ است که شاید هیچ شرکت ایرانی درحالحاضر نتواند این مقدار را تامین کند؛ بنابراین نیاز به شرکتهای بزرگ صادراتی در کشور داریم در حالی که باید برای ارتباط برقرار کردن با این بخش، خود را تجهیز کنیم. ظرفیت تولید و صادرات ایران جوابگوی حدود ۱۰ درصد بازار روسیه نباشد؛ برهمین اساس جلسات مختلفی برگزار شد تا مدل آزمایشی اجرا شود تا ببینیم چگونه میتوان کار بزرگی در این بازار انجام داد. به این جمعبندی رسیدیم که مجموعهای در قالب یک شرکت تعاونی تعریف شود تا اقدامات زیرساختی را انجام دهد. سرپرست دفتر اروپا و امریکا سازمان توسعهتجارت تصریح کرد: شرکت تعاونی ماموریت دارد در حوزه زیرساختهای تجاری در بازار روسیه به اعضای خود خدماترسانی کند و بهعنوان نمونه اگر قرار باشد شرکتهای فعال در بازار روسیه جداگانه انبار بگیرند و هزینه پرداخت کنند، این تعاونی انبار مشترک بگیرد و این شرکتها از آن استفاده کنند. الفت همچنین از برگزاری کارگروه مشترک صنعتی و تجاری ایران و روسیه در ۳ تا ۵ آبان در آستراخان خبر داد و گفت ریاست هیات ایران را آقای مجتبی خسروتاج برعهده دارند و از طرف روسی هم معاون وزیر تجارت روسیه حضور مییابد. وی ادامه داد: نکته مهم دیگر اینکه هنوز روسها توان حضور در پروژههای تولیدی و عمرانی و نفتی و گازی ما را دارند و باید این بخش بهطور جدی پیگیری شود. موضوع مهم بعدی اینکه هرچند روسیه در حوزه فناوریهای برتر جایگاه بالایی در جهان دارد که باید در این بخش نیز صادرات به روسیه را افزایش دهیم؛ مانند تجهیزات پزشکی و دارو. سرپرست دفتر اروپا و امریکا سازمان توسعهتجارت اظهار کرد: به گفته برخی کارشناسان و فعالان این بازار، نیاز به هاب تجاری در روسیه داریم که باید در برنامههای بلندمدت پیگیری و بررسی شود که دارای نقاط مثبت و منفی است و نیاز به بررسیهای بیشتر دارد. از سوی دیگر، حضور مستمر و هدفمند در مطبوعات و رسانههای روسیه بسیار مهم است تا ظرفیتهای ایران نیز اطلاعرسانی شود. این پروژه، مرحله صفر و مقدمات کار است که باید در مرحله اجرا با همکاری و مشارکت بخش خصوصی تکمیل شود و بیشتر بهانهای برای نگاه متفاوت به بازار روسیه است. جذب سرمایهگذاران بزرگ روسی دبیر میز روسیه و مجری پروژه طرح توسعه بازار صادرات به روسیه، اظهار کرد: پرسشی که برای تعریف این پروژه مطرح بود این است که «روند تجارت کشورمان با کشور روسیه، ظرفیتهای تجاری و نیز آخرین وضعیت همکاریها، مسائل و مشکلات، نقاط قوت و ضعف و فرصتها و تهدیدها در چند سال گذشته به چه صورت بوده است؟» و برهمین اساس بررسیهایی را انجام دادیم. سپیده اکبرپور به «گسترشتجارت» گفت: در این گزارش سعی بر این شده تا ضمن بررسی آخرین روند مبادلات تجاری با کشور روسیه، ظرفیتها و توانمندیهای تجاری با این کشور سنجیده شود. همچنین از آخرین وضعیت همکاریها و مسائل و مشکلات، نقاط قوت و ضعف، فرصتها و تهدیدها و راهبردهای آن بررسی شوند. وی ادامه داد: راهبردهایی نیز شامل همکاری دولت برای ایجاد مرکز تجاری و دائمی در مسکو با مشارکت بخش خصوصی کشورمان یا اتاق بازرگانی مشترک دو کشور، ایجاد شعبه سازمان توسعه تجارت و نیز مراکز حقوقی برای راهنمایی تاجران و بازرگانان ایرانی، برگزاری مرتب کارگروههای صنعتی، حملونقل، گمرک و بانک برای پیگیری مرتب موضوعها و حل مسائل و مشکلات پیش رو، همکاری دولت برای ایجاد کنسرسیوم صادراتی از سوی بخش خصوصی، جذب سرمایهگذاران بزرگ روسی برای سرمایهگذاری در پروژههای عمرانی کشورمان و نیز مشارکت شرکتهای ایرانی در انجام پروژههای خدمات فنی و مهندسی در مسکو و کشورهای ثالث، حمایت (اعطای یارانه) از بنگاههای ایرانی برای مشارکت فعال در رویدادهای تجاری و صنعتی در روسیه در قالب نمایشگاههای بینالمللی و تبادل هیاتهای تجاری، برگزاری جلسات در ستاد روابط اقتصاد خارجی برای حل مشکلات حملونقل ( دریایی، زمینی و ریلی)، انعقاد موافقتنامه موقت تجارت ترجیحی با اتحادیه اقتصادی اوراسیا، تهاتر نفت و گاز با روسیه، اعزام رایزن بازرگانی به استانهای مهم روسیه، تاسیس شعب بانکهای ایرانی در مسکو و آستراخان و نیز شعب بانکهای روسیه در ایران (در صورت امکان)، مساعدت روسیه برای استفاده از وامهای بانک توسعه اوراسیا برای اجرای پروژههای خدمات فنی و مهندسی در روسیه از سوی ایرانیان، اعطای یارانه به تاجران برتر برای تبلیغات هر چه بیشتر محصولات با کیفیت در روسیه و راهاندازی خط کشتیرانی برای حمل مسافر بین دو کشور در راستای توسعه صنعت گردشگری بین دو کشور نیز در این پروژه پیشنهاد شده است. اکبرپور تصریح کرد: صادرات روسیه از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۶ میلادی(۱۳۸۸ تا ۱۳۹۵) به ترتیب ۴۶۷ میلیارد دلار، ۳۰۱ میلیارد دلار، ۳۹۷ میلیارد دلار، ۵۱۶ میلیارد دلار، ۵۲۴ میلیارد دلار، ۵۲۷ میلیارد دلار، ۴۹۸ میلیارد دلار، ۳۴۴ میلیارد دلار و ۲۸۶ میلیارد دلار بود. دبیر میز روسیه ادامه داد: در همین مدت میزان واردات این کشور از جهان به ترتیب ۲۶۷ میلیارد دلار، ۱۷۰میلیارد دلار، ۲۲۸ میلیارد دلار، ۳۰۶ میلیارد دلار، ۳۱۵میلیارد دلار، ۳۱۵ میلیارد دلار، ۲۸۷ میلیارد دلار، ۱۸۳ میلیارد دلار و ۱۸۲ میلیارد دلار ثبت شد. به گفته وی، برگزاری نمایشگاه اختصاصی جمهوری اسلامی ایران در روسیه در سال۹۶، برگزاری همایش فرصتهای تجاری و سرمایهگذاری ایران و روسیه در استانهای مهم دو کشور و مشارکت در نمایشگاههای مهم در روسیه، پذیرش هیاتهای روسی بهمنظور بازدید از نمایشگاههای مهم کشور، برگزاری نشستهای مناسب و بررسی امکان ایجاد مرکز تجاری در روسیه و ایجاد کارگروه تجاری و اقتصادی مشترک از برنامههای پیشرو در بخش تجارت است. گشایش سرای تجاری ایرانیان در آستراخان نایبرئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و روسیه با اشاره به اینکه آستراخان ایالت مهمی در روسیه است، اظهار کرد: اگر دولت بهدنبال توسعه تجارت ایران و روسیه است باید زیرساختها را اصلاح کند و بهطور جدی پیگیر حل مشکلات موجود در این بخش باشد. هادی تیزهوشتابان در گفتوگو با «گسترشتجارت» تصریح کرد: گذرنامه و روادید نخستین اصل تجارت ایران و روسیه است؛ نمیشود یک تاجر با روادید گردشگری وارد روسیه شود و بگویند مشکل روادید وجود ندارد. تاجر باید با روادیدی تجاری سفر کند تا با مشکلی روبهرو نشود و بگویند با روادید گردشگری آمدی چرا کار تجاری انجام میدهی. وی ادامه داد: برقراری تعرفههای تجاری و تسهیل حملونقل بین دو کشور از دیگر مسائلی است که باید حل شود. نایب رئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و روسیه اظهار کرد: خودمان در بخش خصوصی و اتاق بازرگانی ایران دست به کار شدیم تا توان و حضور تاجران ایرانی در روسیه را ثابت کنیم و برهمین اساس ۲ آبان امسال، سرای تجاری ایرانیان در آستراخان روسیه را افتتاح میکنیم که چندین اتاق بازرگانی کشور نیز آنجا حضور خواهند داشت. تیزهوشتابان تاکید کرد: این اقدام، پیشزمینهای برای اقدامات بعدی است که میخواهیم بهطور واقعی توان بخش خصوصی را در تجارت با روسیه به نمایش بگذاریم و خودمان آن کاری که لازم است را انجام دهیم. از دولت هم میخواهیم دستکم پروازها را به این مناطق بیشتر کند و هزینه تردد ما را کاهش دهد. ضمن اینکه هنوز توافقنامه با اتحادیه اوراسیا و کمربند سبز گمرکی اجرا نشده و قرار است از سال جدید میلادی اجرا شود که امیدواریم این اتفاق رخ بدهد تا شاهد نتایج خوبی در تجارت با روسیه باشیم. ۲مشکل اصلی که هنوز رفع نشده است عضو هیات مدیره اتاق بازرگانی مشترک ایران و روسیه معتقد است؛ چند موضوع مهم وجود دارد که باید بهعنوان زیرساختهای اولیه بررسی شود و سپس به فکر چگونگی تصاحب بازارها باشیم. سیدهفاطمه مقیمی به «گسترشتجارت» گفت: نخستین مورد این است که هنوز هم روادید با روسیه جزو مشکلاتی به شمار میرود که برطرف نشده و مورد بعدی هم مسائل بانکی است که نتوانستیم دوباره احیا کنیم؛ بنابراین اگر این دو مشکل بهعنوان اصلیترین مشکلات بر سر راه تجارت ایران و روسیه حل و فصل شود میتوانیم به افزایش صادرات به روسیه فکر کنیم. وی ادامه داد: پروازهای مستقیم به نقاط مختلف روسیه نیز هنوز برقرار نشده و این در حالی است که برای اینکه به آستراخان برویم باید چند هزار کیلومتر دورتر یعنی به مسکو برویم و بعد به آستراخان که این موضوع هدر رفتن زمان را به دنبال دارد.
