اقتصاد ایران به دلیل ماهیت دولتی که دارد همواره تحت تاثیر بودجه به ویژه در بخشهای عمرانی قرار دارد و به عنوان یکی از محرکهای رشد صنعت و تولید نیز بوده است.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: رئیس سازمان برنامه روز گذشته اعلام کرد اعتبار عمرانی به عنوان سرمایه در دولت یازدهم برخلاف نظر منتقدان دولت با رشدی ۹۰ درصدی همراه بوده که بیشتر از اعتبارات جاری رشد داشته است از سوی دیگر دولت برای تعیین تکلیف پروژههای ناتمام که در سفرهای رئیسجمهوری مورد ارزیابی قرار گرفتهاند با توجه به نظر کارشناسان استانی ۲۲ هزار میلیارد تومان اختصاص یافته است. درحالحاضر نیز سازمان برای بودجهبندی تمرکز بر انظباط منابع دارد تا با تخصیص برپایه عملکرد و تعیین اعتبار براساس میزان هزینه انظباط بودجهای را افزایش دهد. محمدباقر نوبخت در نشستی خبری با اصحاب رسانه به تشریح عملکرد اقتصادی دولت در برنامه و بودجه پرداخت و گفت: دولت دوازدهم در ادامه دولت یاردهم موظف به تکمیل و ادامه برنامههای گذشته است از این رو باید عملکرد ۴ سال گذشته مورد ارزیابی قرار گیرد. حال با توجه به اینکه نفت مهمترین منبع افتصاد ایران است ابتدا باید روند قیمتی آن در سالهای گذشته مورد ارزیابی قرار گیرد. در سال ۱۳۹۲ نرخ هر بشکه از ۱۰۴ دلار به حدود ۴۳ دلار در سال گذشته رسید که، حدود ۵۸ درصد کاهش داشته است. به عبارتی مجموع درآمد نفتی در دولت یازدهم و از سال ۱۳۹۱ تا ۱۳۹۵ حدود ۱۵۷ میلیارد دلار بوده است در حالی که در دولت دهم و از فاصله ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۱ حدود ۲۵ هزار میلیارد دلار بوده که نشاندهنده کاهش ۳۷ درصدی درآمد نفتی دردولت یازدهم است. رئیس سازمان برنامه و بودجه در بخش دیگری با اشاره به تغییرات هزینهای دولت، گفت: هزینههای جاری از حدود ۱۲۰ هزار میلیارد تومان سال ۱۳۹۱ به ۲۰۷ هزار میلیارد تومان سال ۱۳۹۵ رسیده در مقابل در همین مدت بودجههای عمرانی از ۲۲ هزار میلیارد تومان به ۴۲ هزار میلیارد افزایش یافته است. بر این اساس رشد اعتبارات هزینهای تا ۷۳ درصد و عمرانی بدون احتساب اعتبار مهار آبهای مرزی تا ۹۰ درصد و با احتساب اعتبار مهار آبهای مرزی ۱۴۳ درصد رشد داشته است. حال باید توجه داشت هزینههای جاری با توجه به اهمیت بخشهای دربر گیرنده آن (بازنشستگی، سلامت، دفاعی، فرهنگی) جای کسر یا صرفهجویی چندانی ندارد، بنابراین درباره پرداخت پرسنلی اقدام انقباضی نداشتیم. این در حالی است که حداقل حقوق کارکنان از ۴۹۰ هزار تومان در سال ۱۳۹۲ به یک میلیون و ۳۵ هزار تومان در امسال رشد داشته است. همچنین متوسط حقوق از یک میلیون و ۴۷۰ هزار تومان به دو میلیون و ۹۷۰ هزار تومان رسیده است. او در پاسخ به این پرسش که به اعتقاد برخی از کارشناسان ریشه بسیاری از ناکامیها بیانضباطی مالی در بودجهریزی برخی از نهادهاست، گفت: به طور مسلم نقش بودجه در رشد اقتصادی، کاهش نرخ بیکاری و... بسیار مهم است. اما در این بین بودجهریزی نهادهای فرهنگی حائز اهمیت بوده زیرا بخش قابلتوجهی از این نهادهای فرهنگی زیرمجموعه سازمانهای غیردولتی هستند. برای تخصیص بودجه به این بخش همواره دو انتقاد مطرح بوده. عدهای معترضند که بودجه برخی نهادهای فرهنگی کم است، برخی نیز معتقدند که هر ساله بودجه آنها زیاد افزایش پیدا میکند. از این رو برای سال ۹۷ بودجه نهادهای فرهنگی بر اساس هزینههای تمام شده و به صورت عملیاتی تخصیص خواهد یافت. نوبخت با بیان اینکه بودجه جاری کشور در ۴ بخش امور رفاه عمومی، آموزش و پرورش، دفاع و سلامت هزینه میشود، ادامه داد با توجه به اینکه نظر رهبر معظم انقلاب این است که بودجه آموزش و پرورش در بخش عمرانی لحاظ شود، اما ما هم آموزش و پرورش و هم دفاع را در بخشهای جاری مدنظر قرار دادهایم که فکر میکنیم باید به آن توجه بیشتری کرد. درباره پروژههایی که چند سال گذشته کلنگ آنها زده شده و امروز روی دست ما مانده، معلوم نیست توجیه اقتصادی داشته باشد یا خیر، بنابراین از ۲ هزار پروژه در کشور اولویتبندی کرده و تخصیص بودجه عمرانی دادهایم. معاون رئیسجمهوری، گفت: سفرهای رئیسجمهوری به استانهای مختلف کشور برای این بود که مجموعه طرحهای نیمهتمام را از سازمانهای اجرایی و مردم خواستند تعیین اولویت کنند و به همین دلیل در مجموع ۲۱ هزار میلیارد تومان بودجه عمرانی بر اساس مصوبات سفر رئیسجمهوری پرداخت شده است. بودجه جاری کشور از سال ۹۲ تا ۹۵، ۸ درصد کاهش یافته اما در بخش پرداخت حقوق پرسنل انقباضی عمل نکردیم و متوسط حقوق کارمندان از یک میلیون و ۴۷۰ هزار تومان در سال ۹۲ به ۲ میلیون و ۹۷۰ هزار تومان در سال ۹۶ رسیده است. وی با یادآوری اینکه متوسط حقوق فرهنگیان از یک میلیون و ۲۵۰ هزار به ۲ میلیون و ۲۷۰ هزار تومان افزایش پیدا کرده است، گفت: دولت در مسیر حرکت به سوی توانمندسازی افراد آسیبپذیر و کم بنیه است. نوبخت درباره امنیت غذایی و تاکید رهبر معظم انقلاب، گفت: امنیت غذایی برای ما بسیار مهم است به همین دلیل در سال ۹۵ هر کیلو گندم خریداری شده از کشاورزان یک هزار و ۲۷۱ تومان بود که در سال ۹۶ به یک هزار و ۳۰۰ تومان رسید در حالی که هر کیلو گندم وارداتی حدود کیلو ۸۰۰ تا ۹۰۰ تومان برای دولت تمام میشود اما گندم را کالایی استراتژیک میدانیم که هرقدر هم گران تولید و خریداری کنیم، ارزش دارد. وی تصریح کرد: ۱۱ هزار و ۵۸۱ میلیارد تومان در سال ۹۶ به کشاورزان برای خرید گندم پرداخت خواهد شد که تاکنون ۸ هزار و ۴۰ میلیارد تومان در حدود ۷۰ درصد آن پرداخت شده و حدود ۳ هزار و ۵۴۰ میلیارد تومان آن باقی مانده است که این میزان را نیز هزینه جاری کشور به شمار آوردهایم. افزایش ۲۹ هزار میلیارد تومان سرمایه بانکها وی درباره مشکلات اقتصادی کشور به اصلاح نظام بانکی و پرداخت مطالبات صندوقها از دولت اشاره کرد و گفت باید بدهی خود را پرداخت کنیم چون بانکها از همین منابع تسهیلات پرداخت میکنند؛ از طرفی نیز باید سرمایه خود نزد بانکها را افزایش دهیم تا بانکها آن را مسیر توسعه سرمایهگذاری کنند. سال گذشته ۲۹ هزار میلیارد تومان سرمایه دولت را نزد بانکها افزایش دادیم که باعث افزایش قدرت تولید شده و به بیش از ۱۷ هزار واحد تولیدی وام پرداخت شده است. نوبخت تصریح کرد: تراز تجاری غیرنفتی در ۲ سال گذشته یعنی سالهای ۹۴ و ۹۵ مثبت بود ولی در چند ماه نخست امسال منفی شد که با رفتارهایی که در پیش گرفتیم، درصدد کنترل آن هستیم. رئیس سازمان برنامه و بودجه، گفت: در بهار امسال نرخ رشد اقتصادی با احتساب حدود ۵/۶ درصد است که اگر نفت خارج شود به ۷ درصد خواهد رسید چون دیگر نفت برای ما رشد اقتصادی ایجاد نمیکند و باعث کاهش رشد اقتصادی میشود. سرمایهگذاری در کشور نیز مثبت شد و بخش ساختمان در زمستان سال گذشته و بهار امسال رشد ۱/۷ درصدی ارزشافزوده داشته است. نرخ مشارکت افراد جویای کار ۴۱ درصد و نرخ بیکاری ۵/۱۱ درصد در بهار امسال بوده است در حالی که نرخ بیکاری در تابستان سال گذشته ۷/۱۲ و نرخ مشارکت ۶/۴۰ بود. طرح جدید برای حذف یارانهبگیرها نوبخت درباره منابع هدفمندی یارانهها با تاکید بر اینکه از محل افزایش نرخ حاملهای انرژی و مجوز برداشت از خزانه تامین میشود، گفت: در چند سال گذشته اعتبار هدفمندی یارانهها حدود ۴۸ هزار میلیارد تومان پیشبینی میشود. این در حالی است که در سالهای گذشته از درآمد این بخش حدود ۳۲ هزار میلیارد تومان به سازمان هدفمندی یارانهها اختصاص پیدا کرده است. با توجه به پرداختی حدود ۴۲ هزار میلیاردی در سال برای پرداختهای نقدی مانده از خزانه برداشت میشود که در سالهای گذشته بین ۱۰ تا ۱۲ هزار میلیارد تومان بوده است. با توجه به اینکه از سال ۱۳۹۲ تنها یکبار افزایش نرخ حامل انرژی داشتیم در عمل منابع و مصارف ۴۲ هزار میلیارد تومان بوده است. این در حالی است که اگر قرار باشد منابع تا ۴۸ هزار میلیارد مجوز قانون بودجه پیش برود باید نرخ حاملهای انرژی به طور قابلتوجهی افزایش یابد. از طرف دیگر باور کنید حذف یارانبگیران بسیار سخت و پیچیده است. ما برای حذف غیر نیازمندان کمکاری نکردیم، حتی انگیزه بسیاری داریم تا بتوان از منابع بهدست آمده در بخشهای دیگر هزینه کرد. یکی از راههایی که طرح آن را نیز آماده کردهایم اما هنوز اجرا نشده به استانی شدن آن برمیگردد. به هر حال هرقدر که جامعه هدف کوچکتر باشد امکان شناسایی مناسبتری وجود دارد. این راهی است که هنوز آزمایش نکردهایم. رئیس سازمان برنامه و بودجه درباره اینکه براساس اعلام مجلس دولت در ۵ ماه نخست امسال حدود ۱۲هزار میلیارد تومان از خزانه برای پرداختهای نقدی یارانه داشته است، توضیح داد که از منابع ناشی از هدفمندی یارانهها در هر ماه بخشی به سازمان هدفمندی و بخشی هم به عنوان سهم و هزینه سازمانهای مربوطه واریز میشود. این در شرایطی است که تا این لحظه شرکت پالایش و پخش و گاز حدود ۶ هزار میلیارد تومان از سهم سازمان هدفمندی یارانهها را پرداخت نکرده است. حساب این شرکت به دلیل بدهی مالیاتی بسته شد و نتوانست با وجود اینکه منابع در اختیار داشت آن را به ما پرداخت کند. در این حالت با توجه به اهمیت پرداخت یارانه نقدی در زمان مقرر ما این ۶۰۰۰ میلیارد را از خزانه برداشت کردیم. نرخهای بازار غیررسمی، نرخ واقعی دلار نیست درباره نرخ مناسب دلار از نگاه دولت نیز از نوبخت سوال شد. وی بیان کرد که فکر میکنند نرخ دلار مبادلهای در همین حدی که قرار دارد تا حدودی منطقی است. ولی برای تکنرخی شدن ارز هدف تعیین نرخ فعلی بازار آزاد نیست و نرخی بین بازار آزاد و مبادلهای خواهد بود. درحالحاضر نرخهای موجود در بازار آزاد نرخ واقعی دلار نیست و نظام ارزی ما شناور مدیریت شده است از این رو هرگاه نوسان غیرمتعارفی در بازار رخ دهد به طور حتم به آن ورود کرده و بازار را کنترل خواهد کرد.
