تقسیم ریسک و توزیع خطر، ضرورت صنعت بیمه کشور

بیمه اتکایی نوعی بیمه است که به موجب آن بیمه‌گر مستقیم، بیمه‌گر اتکایی را در نتایج مالی تعهدات بیمه خود به روش‌های مختلف مشارکت می‌دهد.

با بیمه اتکایی خطر بین چندین شرکت بیمه در داخل و خارج از کشور تقسیم می‌شود، بنابراین در صورت بروز خسارتی بزرگ وضعیت مالی یک شرکت با مخاطره روبه‌رو نخواهد شد، به عبارت ساده‌تر «بیمه اتکایی یعنی تقسیم ریسک و توزیع خطر». با این تعریف، اینطور به نظر می‌رسد که با توجه به ظرفیت‌های اتکایی که در کشور وجود دارد و رفع محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها که مانعی بر سر راه همکاری شرکت‌های بیمه‌ای با بیمه‌گرهای خارجی بود، بیمه‌گران ایرانی باید تلاش بیشتری کنند تا این ظرفیت در کشور افزایش یابد. به گفته فعالان این صنعت، این موضوع یک ضرورت تلقی می‌شود، آن هم در شرایطی که خود شرکت‌های بیمه اتکایی خارجی نیز برای همکاری با ایران از خود تمایل نشان می‌دهند و ایران را بازاری مناسب می‌دانند که ورود بیمه «مونیخ‌ری» به‌عنوان یکی از بزرگترین شرکت‌های خدمات بیمه‌های اتکایی به ایران، شاهدی بر این ادعا است. ریسک‌های بزرگ اتکایی شود علی رفعتی، یکی از فعالان صنعت بیمه در این باره در گفت‌وگو با «گسترش‌تجارت» با بیان اینکه اساس و ماهیت بیمه، انتقال ریسک است، گفت: اما زمانی که ریسک‌ها در حجم و اندازه بزرگی باشند، طبیعی است که باید به شکل اتکایی انجام شود و به شرکت‌های بیمه اتکایی منتقل شود و این موضوعی اجتناب ناپذیر است. او با بیان اینکه هیچ کشوری در هیچ جای دنیا، تمام ریسک‌ها را در خودش نگه نمی‌دارد و باید از بیمه اتکایی خارج از کشور خودش بهره ببرد، افزود: توجه به این موضوع امری حیاتی است. اگر بیمه اتکایی نباشد، این موضوع می‌تواند اقتصاد، صنعت و سرمایه هر کشوری را به خطر بیندازد و در زمان بروز حوادث، پرداخت خسارت را با مشکل روبه‌رو کند. باید به دوره قبل از تحریم برگردیم به گفته وی صنعت بیمه ما باید به این سمت حرکت کند که بتواند ریسک‌های بزرگی که در کشور وجود دارد را به شرکت‌های بیمه اتکایی خارجی انتقال دهد. البته صنعت بیمه در این زمینه در دوره پیش از تحریم شرایط خوبی داشت و تحریم‌ها باعث شد که در زمینه تعاملات‌مان با بیمه‌های خارجی، با محدودیت روبه‌رو شویم که با اجرای برجام باید تلاش شود به شرایط قبل برگردیم. به گفته رفعتی شرکت‌های بیمه‌ای نباید در این زمینه غفلت کنند. ما باید این موضوع را در نظر داشته باشیم که اقتصاد ما به دلیل محدودیت‌هایی که در سال‌های گذشته با آن روبه‌رو بوده، آسیب دیده و اگر حادثه‌ای رخ دهد، نمی‌تواند به تنهایی تمامی خسارت‌ها را پوشش دهد، بنابراین ضروری است که به سمت واگذاری ریسک‌ها به شرکت‌های اتکایی خارجی برویم. این فعال صنعت بیمه بر این باور است که ما درحال‌حاضر ظرفیت‌های زیادی داریم که می‌توانیم آن را اتکایی کنیم. اصلی‌ترین موارد بیمه‌پذیر در کشور، سرمایه‌های صنعتی، تولیدی و در کل اقتصادی است که باید ریسک آنها پوشش داده شود. به گفته او، صنعت نفت، گاز، پتروشیمی و... بخش‌هایی هستند که می‌توانند، بخش بیمه اتکایی داشته باشند و این یک امر حیاتی است. تمایل همکاری خارجی‌ها با ایران علی‌رضا کسراییان، کارشناس بیمه نیز در این باره در گفت‌وگو با «گسترش‌تجارت» با بیان اینکه بعد از برجام ارتباط اتکایی شرکت‌های بیمه‌ای خارجی افزایش یافته و در این مدت شرکت‌های خارجی زیادی ابراز تمایل کرده‌اند که در بازار ایران فعالیت اتکایی داشته باشند، افزود: تمایل همکاری‌ها از سوی شرکت‌های بیمه‌ای اتکایی خارجی، هم در زمینه‌های قبلی و هم زمینه‌های پیشنهادی جدیدی که شرکت‌ها ارائه می‌دهند، بوده است، به طوری که ما در زمینه بیمه‌های اتکایی زندگی نیز پیشنهاداتی داشته‌ایم. او با بیان اینکه ما طبق آیین‌نامه بیمه‌های زندگی، بیمه اتکایی خارجی انجام نمی‌دهیم چون نیازی به بیمه‌های زندگی نداریم، افزود: اما شرکت‌های خارجی با ارائه پیشنهادات در زمینه اتکایی بیمه‌های زندگی نیز تمایل دارند در این زمینه ورود کنند که این همکاری با برخی شرکت‌های بیمه‌ای کشور نیز آغاز شده است که یکی از این شرکت‌ها مونیخ‌ری آلمان است. در بازار اتکایی ظرفیت‌های زیادی داریم وی با تاکید بر این موضوع که درخواست همکاری شرکت‌های بیمه خارجی حتی زمانی که برجام به طور صددرصد اجرایی نشده بود، وجود داشت، افزود: نخستین شرکت‌هایی که برای همکاری در زمینه اتکایی اعلام آمادگی کردند، قبل از شرکت‌های بیمه اروپایی، بیمه‌های امریکایی بودند که این موضوع نشان می‌دهد ما در زمینه اتکایی بازار خوب و باظرفیتی داریم. به عبارتی باید تاکید کنم که شرکت‌های بیمه اتکایی خارجی به طور مرتب دنبال بازار ایران هستند چون بازار بیمه‌ای ایران، ظرفیت‌های زیادی در زمینه بیمه‌های انرژی، آتش‌سوزی، بیمه کشتی، بیمه هواپیما و... دارد. این کارشناس با بیان اینکه بازار بیمه‌ای ایران بکر است و می‌توان از این ظرفیت استفاده زیادی کرد، یادآور شد: بنابراین اگر شرکت‌های بیمه‌ای تلاش بیشتری کنند، می‌توانند از این فرصت بهره کافی ببرند تا دستاوردهای خوبی از این بابت برای کشور و در صنعت بیمه حاصل شود. استانداردهای بین‌المللی رعایت شود کسراییان معقتد است که برای همکاری و تعامل بیشتر با خارجی‌ها، شرکت‌های بیمه ایرانی نیاز به رعایت برخی استانداردهای بین‌المللی دارند. به عبارتی اگر شرکت‌های بیمه‌ای کشور بتوانند خودشان را به استانداردهای موردنظر شرکت‌های خارجی در زمینه مدیریت ریسک نزدیک کنند، یعنی حق بیمه فنی ارائه دهند، این امر می‌تواند اقبال بیشتر شرکت‌های خارجی را در زمینه اتکایی برای همکاری با شرکت‌های بیمه‌ای ایران فراهم کند. این فعال صنعت بیمه، با بیان اینکه این امر می‌تواند مزایای زیادی برای بازار بیمه‌ای ما داشته باشد، افزود: به طور حتم اگر اتکایی بیشتری داشته باشیم، دستمان بازتر خواهدشد و به‌طور قطع سهم ریسک شرکت‌ها در زمان پرداخت خسارت کاهش می‌یابد. علاوه بر این در خسارت‌های سنگین به‌ویژه در زمینه پتروشیمی، این امر باعث می‌شود که تحمیل پرداخت خسارت از سمت شرکت‌های ایرانی کمتر شود. ضمن اینکه می‌توان امیدوار بود با نرخ فنی که ارائه می‌شود، سهم پوشش‌های بیمه‌ای در کشور نیز بیشتر شود. سخن آخر به هرحال در شرایطی فعالان و کارشناسان صنعت بیمه بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت‌های بیمه اتکایی تاکید دارند که در راستای نیاز به بیمه‌های اتکایی می‌توان دلایل مختلفی را مدنظر قرار داد؛ از افزایش ظرفیت پذیرش ریسک و تنوع و بهبود سرمایه ریسک گرفته تا پوشش حوادث فاجعه‌آمیز که تمامی این موارد می‌تواند بر توسعه بیمه و پذیرش تعهدات سنگین موثر باشد و سبب شود روند مبادلات پولی بین کشورها و بحث سرمایه‌گذاری‌ها نیز بهبود یابد.