آنه دوردی ایرانپناه - رایزن بازرگانی ایران در قزاقستان
همکاریهای اقتصادی ایران و قزاقستان در طول ۲۵ سال گذشته روند یکنواخت و البته روبه رشدی داشته است که البته هرچند فراز و نشیبهایی هم دارد اما این نوسانات آنچنان قابل توجه نیست. این مسیر به دلیل موانع و چالشهایی که وجود دارد به کندی حرکت میکند و جهش خاصی ندارد. بخشی از مشکلات مربوط به قزاقستان و بخش دیگر هم مربوط به ایران است که برای رفع آنها نیز تلاشهای بسیاری از سوی دو طرف انجام شده و پیگیر موضوعات هستیم تا موانع و مشکلات بهتدریج کاهش یابد و یا به طور کلی حذف شود. سهم صادرات ما به قزافستان در سال گذشته ۱۸۵ میلیون دلار و سهم واردات نیز ۱۹۹ میلیون دلار بود و هرچند تراز تجاری منفی شد؛ اما رشد صادرات نسبت به سال قبل از آن که ۱۳۵ میلیون دلار بود، روند بهنسبت خوبی را طی کرد. برای افزایش این رقم پیشنهادها و راهکارهای کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت نیز به سازمان توسعه تجارت ارسال شده که امیدواریم امسال بتوانیم ۱۵۰-۱۶۰ میلیون دلار افزایش تجارت فیمابین داشته باشیم. با توجه به اینکه اکسپو۲۰۱۷ به مدت ۳ ماه در قزاقستان برپا بود و ایران نیز در آن حضور فعالی داشت، میتوان این رویدادها را فرصت خوبی برای رونق اقتصاد و تجارت کشور دانست. در این نمایشگاه مسئولان دولتی و فعالان بخش خصوصی از کشورهای مختلف به پاویون ایران آمدند و مذاکرات خوبی هم با آنها شکل گرفت. همچنین وزارت نیرو هم به عنوان یکی از شرکای برگزاری پاویون برای ارائه توضیحات لازم برای همکاریهای حوزه انرژی حضور دائمی در پاویون داشت. در پاویون ایران، فهرست پروژههایی که برای جذب سرمایهگذاری است به همه فعالان اقتصادی و مسئولان مرتبط ارائه میشد تا با تبلیغات لازم برای سرمایهگذاری در ایران و همچنین صادرات خدمات فنی و مهندسی در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر به قزاقستان نیز تلاش کنیم. در واقع اکسپو۲۰۱۷ قزاقستان با محوریت انرژیهای آینده، تخصصی بود و به طور قطع کشورهایی که در این رویداد شرکت میکنند توانمندیهای خود را در حوزه انرژی ارائه میدهند که در واقع فرصت خوبی برای ارائه توانمندیها و جذب سرمایهها در حوزه انرژی بهشمار میرود. اینگونه نمایشگاهها دارای تاثیر مستقیم و غیرمستقیم هستند؛ به نحوی که در تاثیرگذاری مستقیم، شرکتها و بنگاهها مذاکرات رودرو دارند و با تعیین چارچوبها قراردادهایی منعقد میکنند. اما در بخش غیرمستقیم، بسیاری از افرادی که از پاویونها بازدید میکنند با زمینههای سرمایهگذاری آشنا میشوند و در نهایت خودبهخود جلب بازار میشوند. یعنی به هر حال درصدی از سرمایهگذاریها ناشی از دید و بازدیدهایی است که در نمایشگاهها و بهویژه اکسپوها شکل میگیرد. کشورهایی مانند مالزی، روسیه، چین، آلمان، اتریش، فرانسه و چک در این دوره از اکسپو علاقهمندی خود را به سرمایهگذاری و همکاری با ایران در حوزه انرژی اعلام کردهاند و با توجه به اینکه همکاریهای تجاری و جذب سرمایهگذاریها اهمیت زیادی دارد؛ ما نیز برنامههای متعددی در این حوزه تعریف کردهایم و مسئولان سازمانها و وزارتخانههای مختلف نیز تلاش لازم را در این زمینه دارند اما موضوع مهم در این بین، برخوردهای دوگانهای است که گاهی شاهد آن هستیم. هرچند تحریمها برطرف شده اما به عنوان نمونه قزافستان هنوز آمادگی رفع مشکلات بانکی را برای همکاری و تجارت با ایران ندارد بنابراین ما در اجرای پروژهها و تجارت دچار مشکل میشویم. هرچند مذاکرات اولیه انجام و بانکها هم به طرفین معرفی شدهاند و پیشنویس قراردادها را تدوین کردهاند اما قزاقستان هنوز اراده و عزم جدی را ندارد چون منتظر واکنش کشورهای غربی است تا چراغ سبز قطعی بگیرد و براساس آن ارتباط بانکی مستقیم را برقرار کند. در بازار قزاقستان باید بتوانیم تبلیغات و بازاریابی خوبی داشته باشیم و ابزارها و مکانیزم بازار را شناسایی کنیم؛ هرچند محصولات تولیدی ایران بازار خوبی در قزاقستان دارد اما زیرساختهای بازاریابی را در این کشور نداریم که باید به سرعت ایجاد شود. قزاقستان بازاری است که به طور نسبی بازار رقابتی دارد و برای ما روشن است که محصولات هم باید کیفیت بالایی داشته باشد و هم نرخ مناسب. عمده شریک تجاری قزاقستان نیز روسیه، چین و کشورهای اروپایی هستند و به نحوی زمینههای جذب سرمایهگذاری را فراهم کرده است که سالانه بین ۱۰ تا ۱۲ میلیارد دلار جذب سرمایهگذاری از عمده کشورهایی مانند هلند، سوئیس، امریکا، روسیه و چین دارد. در نهایت اینکه قزاقستان درحالحاضر بر جذب سرمایهگذاری و صادرات کالا که در ۳ بخش آهنآلات، محصولات معدنی و محصولات کشاورزی تعریف شده، متمرکز است. ایران نیز تنها امتیازی که درباره این بازار دارد، بخش ترانزیت است که متاسفانه اگر نتوانیم از آن بهره ببریم، تا چند سال دیگر این مهم را نیز از دست خواهیم داد.
