سیدفرهنگ حسینی - کارشناس بازارسرمایه
بخشنامه بانک مرکزی مبنیبر کاهش نرخ سود سپردههای کوتاه مدت به ۱۰درصد و بلندمدت به ۱۵درصد، سبب شد رقابت گستردهای برای جذب سپرده در آخرین روزهای قبل از اجرایی شدن این بخشنامه ایجاد شود. این تحرکها در عمل، اثر بخشی این مصوبه را تا یکسال به تاخیر خواهد انداخت، اما در مجموع باعث جنب و جوش اساسی در بازارهای موازی شده است. همچنین وضعیت نرخ بهره در بازار بین بانکی مناسب است و موسسههای غیرمجاز نیز از بازار پول خارج شدهاند. نخستین آثار کاهش نرخ بهره را میتوان در بازار بدهی مشاهده کرد. در بازار بدهی نرخ بازده اوراق بدهی با کاهش قابل توجه ۱۹درصدی روبهرو بوده و همچنان روند نزولی دارد. اوراق تازه عرضه شده سخاب که تا چند هفته پیش و در پشت گیشههای بانک ملی با نرخهای بیش از ۳۰درصد مورد داد و ستد قرار میگرفت، اکنون در بازار بدهی با نرخ ۱۸درصد معامله میشود. هر چند در نخستین روز بازگشایی سخاب ۵، بسیاری از دارندگان آن فرصت تغییر ناظر و فروش را نداشتند، اما به نظر نمیرسد نرخ بازده این اوراق تغییر چندانی یابد. البته بخشی از بازار بدهی دست به گریبان نکول برخی از اوراق متعلق به نهادها در پرداخت کوپن است و از سوی دیگر، اوراقها شاهد تاخیرهایی در سررسیدها هستند که در عمل از اعتماد سرمایهگذاران به این بازار کاسته است، از سوی دیگر نبود رتبهبندی و شفافیت درباره ناشران، سبب نگرانی برخی از سرمایهگذاران شده است. در مجموع، نرخ بهره این بار در عمل در بازار پول کاهش داشته است و این کاهش میتواند به اقبال بازارهای موازی از جمله بازار سرمایه منجر شود. نگاهی به گروه اصلی سهام و شرکتهای بزرگ و با ثبات که به آنها سهام ارزشی گفته میشود، در بازار سرمایه نشان میدهد بخش عمدهای از شرکتها دارای پی بهای تحلیلی کمتر از ۵ هستند و این بدان معناست که بدون درنظر گرفتن سایر ظرفیتهای رشد، اکنون بخش عمده بازار سرمایه بازده به مراتب بیشتری نسبت به بازار پول دارد. گروههای اصلی از جمله پتروشیمیها، معدنی و فلزیها، هلدینگها، سرمایهگذاریها، بخشی از لیزینگها و بیمهها در این دسته قرار دارند. از سوی دیگر، کاهش نرخ بهره میتواند به کاهش هزینههای تامین مالی در شرکتها منجر شود. کاهش هزینه بهره بانکها میتواند به کاهش هزینههای سپردهها و افزایش سهم بانک از عملیات مشاع منجر شود. در شرکتهای لیزینگ، کاهش هزینههای مالی میتواند به بهبود افزایش سود این شرکتها بینجامد. در سایر شرکتهای تولیدی و صنعتی نیز کاهش هزینههای بهره بر کاهش هزینههای مالی موثر است. هر چند هزینه تامین مالی در مجموع اثر چندانی ندارد، اما در برخی از شرکتهای گروه خودرویی میتواند اثر قابلتوجهی داشته باشد، اما به تنهایی نمیتواند این شرکتها را از زیاندهی خارج کند.
