حدود ۱۰ روزی است که از اجرای سیاست کاهش نرخ سود در بانکها میگذرد، سیاستی که باهدف حمایت و رونق بخشیدن به سایر بخشهای مولد در دستور کار بانک مرکزی قرارگرفته است.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه گسترش تجارت نوشت: اما نکته قابلتوجه دراینبین، نوسانات و التهاباتی بود که در بازارهای موازی ازجمله ارز پس از اعمال سیاست کاهش نرخ سود بانکی اتفاق افتاد، اتفاقی که انتقادات به اجرای این سیاست را با همه مزایایی که میتواند داشته باشد، با خود همراه کرد. بسیاری از کارشناسان براین اعتقادند که سیاست کاهش نرخ سود بانکی به دلیل فراهم نبودن برخی شرایط اثرگذاری که باید داشته باشد را ندارد. دراینبین انتقادی هم که وارد میشود به نحوه تعیین این نرخ به شکل دستوری و هموار نکردن مسیرها برای حرکت منابع به سمت بخشهای هدف است. بدون تردید یکی از مهمترین بخشهایی که سیاستگذاران در اجرای این سیاست مورد توجه قرار دادهاند بخش تولید و صنعت کشور است. اما دراینبین برخی دیگر از بخشها هم هستند که میتوانند با جذب این منابع، باعث رونق بخشیدن به بخش تولید و اقتصاد ملی شوند، بخشهایی همچون صنعت بیمه به ویژه در بیمههای عمر. بیمههای عمر و زندگی از بیمههای پرمنفعت برای سرمایهگذاری در کشور به شمار میآیند که البته در ایران مشتری چندانی ندارند. این در حالی است که در سایه این خدمت نهتنها ارزشمندترین دارایی فرد یعنی عمر او بیمه میشود و نگرانی از فردا هم جای خود را به اطمینانخاطر میدهد، بلکه از اندوخته این بیمهنامه میتوان سرمایهگذاریهای بزرگی در بخشهای اقتصادی کشور انجام داد. آنطور که کارشناسان و فعالان صنعت بیمه میگویند، بهطور حتم بیمههای عمر برای اینکه بتوانند رشد کنند و از اقبال مناسب برخوردار شوند باید با سودهای بانکی رقابت کنند که با کاهش نرخهای سود بانکی البته به شکل واقعی، این امر میتواند شرایط مناسبی را برای اقبال مردم به خرید بیمههای عمر در کشور فراهم کند، اما بهشرط اینکه شرایط برای این امر فراهم باشد. متنوعسازی بیمههای عمر و سرمایهگذاری محمدقاسم سوهانی از کارشناسان و فعالان صنعت بیمه دراینباره با مثبت عنوان کردن سیاست کاهش نرخ سود بانکی در گفتوگو با «گسترش تجارت» بیان کرد: هرچند که این سیاست، سیاست بسیار خوب و مثبتی است اما به نظر بنده دولت و بانک مرکزی این حرکت را در زمان مناسبی انجام ندادهاند و شاید آن اهدافی که در این سیاست مدنظر باشد به شکل کامل، محقق نشود. وی بابیان اینکه کاهش نرخ سود بانکی در شرایطی اجرایی شده است که زمینهسازی مناسب برای هدایت منابع از سوی بانکها به سمت سایر بخشهای اثرگذار انجام نگرفته است افزود: به نظر بنده مقدمهاش این بود که ابتدا راههای جاری شدن سپردهها به سمت بخشها و مراکز دیگر ایجاد و تسهیل میشد تا پولها بهصورت هدفمند هدایت شود، نه اینکه با کاهش نرخ سودهای بانکی، بازارهای موازی و سفتهبازی؛ رونق بگیرد. او در ادامه به بیمههای عمر بهعنوان یکی از بخشهایی که میتواند این منابع را به سمت خود جذب کند اشاره کرد و افزود: اما ما هنوز در بحث بیمههای عمر با مشکلاتی روبهرو هستیم که با رفع این مشکلات شرکتهای بیمه میتوانند از این فرصت به وجود آمده استفاده لازم را ببرند. وی با تاکید بر اینکه ما هنوز در بحث بیمههای عمر با موضوع فرهنگسازی و اطلاعرسانی نامناسب روبهرو هستیم، افزود: مردم هنوز اطلاع دقیقی از مزایای بیمههای عمر ندارند و نمیدانند که سرمایهگذاری در این نوع بیمهها تا چه حد میتواند مزایا ایجاد کند و بر زندگی افراد موثر واقع شود. به گفته این کارشناس، ما باید از الگوی سایر کشورها در بحث استفاده از بیمههای عمر بهره بگیریم. وی افزود: باید در بحث بیمههای عمر و سرمایهگذاری، با استفاده از اسامی و عناوین مختلف، اهداف بیشتری را تعریف کنیم که به نیازمندیهای افراد نزدیک باشند و بتوانند خواستههای آنها را به شکلهای مختلف پوشش دهند. او در ادامه با تاکید بر این موضوع که درباره بیمههای عمر باید شفافیت لازم وجود داشته باشد و نرخ سود ذخایر فنی این نوع بیمهها، به شکل درست و شفاف مشخص باشد تا باعث سردرگمی بیمهگذاران نشود افزود: به نظر بنده در شرایط فعلی که نرخ سود بانکی کاهشیافته، برای تشویق افراد به خرید بیمههای عمر باید نرخ سود این بیمهها افزایش یابد تا در صورت خروج احتمالی سپردههای بانکی؛ بخشی این منابع که حجم بالایی هم هست، به سمت بازار اطمینان، تامین و بیمه حرکت کند. به گفته این کارشناس، باید این موضوع موردتوجه قرار گیرد که درحالحاضر گرایش منابع به سمت تولید؛ بخشهای مولد، بیمههای عمر و سرمایهگذاری و... چندان بالا نیست و برای اطمینان از هدایت منابع به این بخشها، باید ابتدا پیشنیازها فراهم میشد، زیرسازیها انجام میشد، بازار هدفمان به شکل درست مشخص و درنهایت مسیرها برای حرکت منابع به بازارهای هدف تعیین میشد. سوهانی در بخش دیگری از صحبتهایش پایبندی بانکها به نرخهای سود مصوب و نظارت بانک مرکزی بر صندوقهای سرمایهگذاری که نرخهای سود بالا پرداخت میکنند را در اجرای درست این سیاست بسیار حائزاهمیت دانست و افزود: اگر این شرایط فراهم نشود، هدفی که در رابطه با کاهش نرخ سود دنبال میشود، محقق نخواهد شد، ازاینرو دولت و بانک مرکزی در رابطه با این موضوع باید بسیار جدی باشند. به گفته او به نظر میرسد در بحث اجرای سیاست کاهش نرخ سود بانکی، چون زیرساختها به شکل کامل آماده نشده است، حرکتی یکطرفه است که نتیجه مطلوبی که انتظار میرود شاید محقق نشود. بههرحال با توجه به این شرایط باید کاری کرد که منابع وارد بازارهای سفتهبازی و دلالی نشود، چون در این شرایط چیزی نصیب اقتصاد ملی نخواهد شد و جهشی به وجود نخواهد آمد. تعیین نرخها بر اساس عرضه و تقاضا علیرضا زراعی یکی دیگر از کارشناسان صنعت بیمه نیز در اینباره در گفتوگو با «گسترش تجارت»، با تاکید بر این موضوع که کاهش نرخ سودهای بانکی، میتواند باعث رونق سایر بخشها ازجمله تولید، بورس و بیمه شود افزود: اما به شرطی که شرایط برای این موضوع فراهم باشد تا این موضوع درنهایت باعث رونق بازارهای موازی و سفتهبازی نشود. او با اشاره به شوکی که اجرای سیاست کاهش نرخ سود بر بازار ارز بهصورت هیجانی ایجاد کرد، افزود: به نظر بنده نرخها باید در اقتصاد به شکل غیردستوری تعیین شود و از حالت دستوری خارج شود. بهعنوان نمونه در رابطه با بازار ارز، نرخها شکل واقعی ندارند و به همین دلیل هم هست که با کوچکترین اقدامی، این بازار دچار التهاب میشود. به گفته وی نرخ ارز باید واقعی شود و این امر زمانی محقق میشود که نیازهای ضروری سنجیده و بر اساس نیازی که وجود دارد، ارز تزریق شود. به عبارتی باید نرخ پول را عرضه و تقاضا مشخص کند، بهطور حتم اگر این اتفاق بیفتد؛ بازار پول و سرمایه هم در مسیر خودش قرار میگیرد و نرخهای سود بانکی هم به شکل دستوری کاهش نخواهد یافت. این کارشناس معتقد است: با کاهش نرخ سود بانکی به شکل دستوری، بازارهای موازی همچون ارز نیز ملتهب خواهد شد و منابع را به سمت این بازار هدایت خواهد کرد که این موضوع باید مدیریت شود و نرخها واقعی و بر اساس عرضه و تقاضا تعیین شود. زراعی معتقد است، اگر نرخها واقعی شوند، احساس نیاز برای خرید کم میشود و سفتهبازی نیز کاهش مییابد و دیگر پولها به سمت بازار ارز حرکت نمیکند و در این شرایط؛ بازارهایی همچون بازار سرمایه، بیمه و همچنین تولید میتوانند محل سرریز منابع باشند. او به بیمههای عمر و توسعه این نوع بیمهها در کشور؛ باوجود کاهش نرخهای سود بانکی اشاره کرد و گفت: بهطور معمول نرخ سود بیمههای عمر نسبت به سایر بازارها همچون بازار پول تعیین میشود که با کاهش نرخ سود بانکی، میتوان امیدوار بود بیمههای عمر جذابیتشان نیز افزایش یابد و حرکت پولها به این سمت باشد و ماهیت سرمایهگذاری این نوع بیمهها نیز افزایش یابد. به گفته این فعال صنعت بیمه، در چنین شرایطی شرکتهای بیمه در یک فضای رقابتی میتوانند اندوختههایی که در بانکها سپردهگذاری شده است را به سمت خرید بیمههای عمر هدایت کنند که در چنین شرایطی میتوان امیدوار بود از این طریق، سرمایهگذاریها مولد و ایجاد ارزشافزوده کند. او تاکید کرد، بههرحال اگر قیمتها به نرخ واقعی برسند، مردم برای سرمایهگذاری یکی از بازارهای بورس یا بیمه را انتخاب خواهند کرد و این درنهایت به نفع تولید و بخش مولد کشور تمام خواهد شد.
