یکی از ویژگیهای مثبت صنعت گردشگری، اشتغالزایی برای زنان است. این صنعت نسبت به دیگر صنایع فرصتهای شغلی بسیار بیشتری برای زنان ایجاد کرده است و امکان رشد و درآمدزایی مناسب را نیز در اختیار آنها قرار میدهد.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه «گسترش تجارت» نوشت: اشتغالزایی برای زنان روستایی در روستاها و برای زنان در شهرهای بزرگ در موسسههای آموزشی، آژانسهای گردشگری و به عنوان راهنمای گردشگری موجب شده زنان نهتنها در این صنعت موفق باشند، بلکه از درآمد مناسبی نیز برخوردار شوند. این صنعت برای نیمی از جمعیت جامعه یعنی زنان امکان کارآفرینی فراهم کرده و سازمان متولی آن یعنی میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری نیز تساوی حقوق زن و مرد را بهطور کامل رعایت کرده است. آمارهای سازمان جهانی گردشگری (UNWTO) حاکی از آن است که بین ۶۰ تا ۷۰ درصد کارکنان صنعت گردشگری سراسر جهان، زنان هستند.
گردشگری روستایی و طبیعتگردی نسبت به انواع دیگر گردشگری طرفداران بیشتری دارد. در حالی که بسیاری از مقصدهای گردشگری شهری اشباع شده و بارها مورد بازدید قرار گرفتهاند، این مقصدهای بکر روستایی و طبیعی هستند که مورد توجه واقع شده است.
گردشگران بسیاری علاقهمند به حضور در جوامع محلی و آشنایی با آداب و رسوم و سبک زندگی متفاوت این جوامع هستند. زنان روستایی زنان قدرتمندی هستند که بخش عمدهای از مسئولیتهای زندگی را برعهده دارند و بهخوبی تمام کارها و مسائل را مدیریت میکنند.
اما بیشتر این زنان از میزان تحصیلات پایینی برخوردار هستند، از تواناییهای خود بیخبر بوده و در بیشتر موارد بسیار آسیبپذیر نشان میدهند. گسترش گردشگری در جوامع محلی و ایجاد مشاغل غیررسمی گردشگری به زنان روستایی فرصت میدهد در کنار رسیدگی به امور روزمره خانه و خانواده بتوانند از مزیت درآمدهای اقتصادی مانند فروش صنایع دستی بهره برده و استانداردهای زندگی خود و خانوادهشان را بهبود بخشند.
گردشگری؛ یک صنعت زنانه
به گفته کارشناسان، گردشگری صنعتی زنانه است و به دقت نظر و نظم نیاز دارد که بانوان در آن سرآمد هستند. در واقع آنها میگویند به دلیل اینکه زنان در جزییات دقیقتر هستند، بنابراین در این حرفه میتوانند موفقتر باشند.
مهسا مطهر، دبیر کانون انجمن صنفی کارگری راهنمایان گردشگری سراسر کشور به «گسترش تجارت» گفت: میتوان گفت گردشگری یک صنعت زنانه است زیرا به ظرافت، دقت نظر و نظم بسیاری نیاز دارد. او افزود: در سطح بینالمللی نیز زنان در گردشگری فعالتر هستند. در گردشگری میتوان بنگاههای کوچک زودبازده راهاندازی کرد و زنان به خوبی میتوانند این بنگاههای کوچک را اداره کنند، زیرا تعهد مالی ندارند و قدرت ریسکپذیری بالایی دارند. مطهر در ادامه بیان کرد: صنعت گردشگری از جنس خدمات است و حسی را نیاز دارد که مراقبت، مادری و غریزه زنانه در آن وجود دارد. در گردشگری و خدمات، جزییات مهم است، زنان در جزییات بسیار دقیق و حساس هستند و به جزییات توجه بسیاری میکنند.
تساوی زن و مرد در گردشگری
به طور کلی بانوان در بسیاری از حوزههای گردشگری در حال فعالیت هستند اما از حضور آقایان نیز در کنار خود بهره میبرند. بهطور کلی کلیشههای جنسیتی درباره زنان همواره فعالیت آنها را با مشکلاتی روبهرو میکند.
کیمیا سادات عجایبی، فعال در زمینه زمینگردشگری (ژئوتوریسم) و راهنمای گردشگری به «گسترش تجارت» گفت: بسیاری از راهنمایان گردشگری در کشور زن هستند، بسیاری از اقامتگاههای بومگردی نیز از سوی زنان اداره میشوند.
او افزود: به طور کلی زنان با استفاده از ویژگیهای زنانه خود به خوبی میتوانند در صنعت گردشگری موفق باشند، زیرا این صنعت نیاز به دقت و نظم دارد. عجایبی با اشاره به همراهی و کمک مردان در کنار زنها در گردشگری بیان کرد: زنان بسیار موفقی را در حوزه مدیریت اقامتگاههای بومگردی دیدهام که البته بیشتر آنها با کمک همسر خود توانستهاند به موفقیت برسند. البته فعالیت زنها به این معنا نیست که مردان در این صنعت موفق نبوده یا زنان به تنهایی و بدون همراهی مردان در گردشگری فعالیت میکنند. او اضافه کرد: در زمینه موسسهها، آموزشکدهها و آژانسهای گردشگری نیز زنان موفق بسیاری فعالیت میکنند و میتوان گفت در درآمدزایی بخش گردشگری زنان نقش پررنگی دارند.
این راهنمای گردشگری با اشاره به مشکلات زنان در زمینه راهنمای گردشگری و فعالیت در حوزه گردشگری اظهار کرد: راهنمای گردشگری بودن برای زنان مشکلاتی دارد اگر بانوان هدایت تورها را بر عهده داشته باشند از نظر امنیت با مشکلی روبهرو نخواهند شد اما راهنمایی یک گروه کوچک و خصوصی چندان کار عاقلانهای به شمار نمیرود.
وی با اشاره به حمایتهای قانون و دولت از فعالیت زنان در حوزه گردشگری گفت: زنان هرگز از نظر قانونی در گردشگری با مشکلی روبهرو نشده و سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری همواره اجازه فعالیت، دریافت کارت و مدارک گردشگری و ایجاد دفاتر گردشگری را به آنها داده است.
وی معتقد است در صنعت گردشگری از سوی دولت تساوی کامل بین زن و مرد وجود دارد. هیچ نهادی نیز در کشور با فعالیت زنان در عرصه گردشگری مشکلی ندارد، اما مردم بهویژه آقایان باید بپذیرند بانوان در عرصه گردشگری بسیار قوی عمل میکنند و فعالیت آنها مبتنی بر نظم، دقت نظر و ریسکپذیری بوده و با جدیت همراه است.
عجایبی با اشاره به کلیشههای جنسیتی رایج در جامعه بیان کرد: شاید فعالان گردشگری زن در نزد مردم کمتر از آقایان جدی گرفته شوند؛ اما وقتی مردم با خانمها به سفر رفته یا در اقامتگاه آنها اسکان میکنند، متوجه میشوند تا چه اندازه اشتباه کردهاند. به طور کلی مشکلات فرهنگی همواره بر فعالیت زنان سایه میافکند اما زنان چشم خود را روی این مشکلات میبندند و به فعالیت خود ادامه میدهند. وی درباره اقامتگاههای بومگردی که در محیطهای کوچک و روستاها از سوی زنان اداره میشود، اظهار کرد: بیشتر زنان در اداره اقامتگاههای بومگردی موفق بودهاند اما همواره حضور یک مرد در کنار آنها موجب میشود امنیت بیشتری داشته و در کار خود موفقتر باشند؛ به همین دلیل بیشتر زنان به همراه همسران خود اقامتگاههای بومگردی را اداره میکنند.
عجایبی در ادامه گفت: زنان از پس هرکاری بر میآیند. من زنانی دیدهام که در معادن کار میکنند، این نشانگر آن است که آنها میتوانند در هر زمینهای فعالیت کنند. گردشگری صنعتی زیبا و با طبیعت زنان سازگار است و آنها به راحتی میتوانند خود را با آن تطبیق دهند.