انجمنهای مردمنهاد همواره از سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری درخواست دارند اقدامات اجرایی را به آنها سپرده و خود تنها نقش نظارتی بر عهده بگیرد.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه «گسترش تجارت» نوشت: در حوزه میراثفرهنگی نیز تشکلهای مردم نهاد نقش موثری در حفاظت و مرمت آثار باستانی بر عهده داشته و همواره از عملکرد ضعیف سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری در زمینه حفاظت از بناهای تاریخی شاکی بودهاند. به تازگی انجمنهای مردم نهاد یا همان سمنها در حوزه صنایعدستی نیز فعال شده و تلاش میکنند با معرفی شاخههای مختلف صنایعدستی به مردم هم از منسوخ شدن صنایعدستی جلوگیری کرده و هم مردم را با هنر بومی و سنتی کشورشان آشنا کنند. بسیاری از مردم نمیدانند چه هنرمندان بزرگ و ارزشمندی در میان آنها، در روستاها و شهرستانهای کوچک زندگی میکنند. در شرایطی برای توسعه صادرات صنایعدستی تلاش میکنیم که بسیاری از شاخهها و محصولات آنها برای مردم داخل کشور ناشناخته است.
سمنها(NGO) میتوانند نقش بسیار موثری در توسعه گردشگری بر عهده داشته باشند. به طور کلی سمنها و انجمنهای مردم نهاد نقش پررنگ و مهمی در دنیای امروز در میان جوامع دارند. بسیاری از سازمانهای بینالمللی مانند یونسکو در واقع انجمنهای مردم نهاد هستند؛ بنابراین ساماندهی و نظارت بر این سمنها برای توسعه صنایعدستی امری ضروری است. از سویی دیگر مشکل بیمه فعالان صنایعدستی معضلی است که باید رفع شود.
بیمه یکی از حقوق اولیه هر فرد شاغلی است، به ویژه آنکه این شاغلان هنرمندان فروتنی باشند که از ابتداییترین مواد اولیه مانند خاک محصولات زیبای هنری میسازند و آثار هنری آنها معرف فرهنگ و تمدن ایران در دنیا به شمار میرود. لزوم استانداردسازی و امتیازبندی محصولات صنایعدستی نیز میتواند مردم را با کالاهای مرغوب و با کیفیت صنایعدستی آشنا کند و مانع از فروش محصولات بنجل به نرخ گزاف شود. درباره تمامی این مسائل «گسترش تجارت» با حجتالله مرادخانی، مشاور معاونت هنرهای سنتی و صنایعدستی و مدیر سمنها و تشکلهای غیردولتی صنایعدستی کشورگفتوگویی داشته که در ادامه میخوانید:
با توجه به نقش موثر انجمنهای غیردولتی در حوزه میراثفرهنگی و گردشگری، به عقیده شما این انجمنها و سمنها چه کمکی به صنایعدستی کشور میکنند؟
امروز تشکلهای مردم نهاد و سمنها یکی از مهمترین بنیادها و نهادهای اجتماعی هستند که در سراسر دنیا از آنها به منظور هموار کردن مسیر توسعه پایدار استفاده میشود و این امر در دنیا بسیار مورد تاکید است. سازمان بزرگ و موثری مانند یونسکو نیز به لحاظ ماهیتی یک سمن است. بنابراین این انجمنها میتوانند بسیار بزرگ و قدرتمند شوند و انرژی و ظرفیتی که در بطن جامعه نهفته است را به انرژی پویا و فعال تبدیل کند. به طور کلی سمنها به منظور تحقق اهدافی ایجاد میشوند و اکنون در ایران سمنهایی برای توسعه و پویایی هرچه بیشتر صنایعدستی، میراثفرهنگی و گردشگری ایجاد شدهاند.
به دلیل گستردگی این حوزهها مدیریت آنها از عهده سازمانی مانند سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری به تنهایی بر نمیآید و تردیدی نیست که مشارکت مردم در قالب سازمانهای مردم نهاد یا همان سمنها و تشکلها کمک میکند به اینکه انرژی جامعه در حوزههای مختلف صنایعدستی، میراثفرهنگی و گردشگری حفظ شود.
درباره اینکه این سمنها چگونه میتوانند به صنایعدستی کمک کنند باید بگویم سمنها در حوزه برنامههای ترویجی و تبلیغی در حوزه صنایعدستی از طریق برگزاری بزرگداشتها، معرفی صنایعدستی، آشنا کردن مردم با صنایعدستی، ایجاد بسترهای تعاملی با نهادهای مختلف، استفاده از صنایعدستی در برنامهها و معرفی تنوع صنایعدستی میتوانند در جهت توسعه پایدار صنایعدستی کمک کنند.
بسیاری از مردم کشور ما نمیدانند در صنایعدستی تا چه حد تفاوت، تمایز، تنوع و گستردگی دارند و به طور کلی از ویژگیهای زیبایی شناسی محصولات صنایعدستی اطلاع درستی ندارند. انجمنهای مردم نهاد میتوانند در معرفی شاخههای صنایعدستی به مردم موثر باشند.
وضعیت بیمه هنرمندان صنایعدستی به چه صورت است؟
معاونت صنایعدستی سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری بیمه هنرمندان سنتی و صنایعدستی را از ۳ مسیر پیگیری میکند؛ از طریق شورایعالی میراثفرهنگی کشور، مجلس شورای اسلامی که مصوبه طرح حمایت از صنعتگران و هنرمندان را تصویب کرده و به شورای نگهبان ارسال کرده تا تایید و ابلاغ شود و از طریق مذاکره مستقیم با وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی. معاونت صنایعدستی از ۳کانال به طور محکم در حال پیگیری بیمه هنرمندان و فعالان صنایعدستی است.
یکی از ایرادهایی که فعالان صنایعدستی به معاونت صنایعدستی میگیرند آن است که این معاونت تلاشی برای استانداردسازی محصولات انجام نمیدهد و کالاهای صنایعدستی را از نظر مرغوبیت، کیفیت و زیبایی رتبهبندی نمیکند. به همین دلیل مردم نیز نمیتوانند کالای مرغوب را از محصولات بنجل تشخیص دهند. برنامهای برای استانداردسازی و امتیازدهی به محصولات در نظر گرفتهاید؟
سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری متولی استانداردسازی محصولات نیست و وظیفه این سازمان بیشتر در حوزه برنامهریزی و ساماندهی است، در واقع استانداردسازی و رتبهبندی محصولات بر عهده تشکلهای خصوصی است.
با اینهمه سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری اقداماتی را درباره رتبهبندی و درجهبندی محصولات صنایعدستی انجام داده است.
از جمله آنکه اداره کل صادرات صنایعدستی نشانی را طراحی کرده به نام نشان اعتماد و این نشان به فروشگاههایی که محصولات صنایعدستی ایرانی، با کیفیت مرغوب و نرخ معقول به مشتریان عرضه میکنند. در ایران بیش از ۱۰۰فروشگاه نشان اعتماد را دریافت کردهاند و مردم میتوانند با اطمینان خاطر از این فروشگاهها خرید کنند و صنایعدستی ایرانی با کیفیتی مطلوب و استاندارد و نرخ کارشناسی خریداری کنند. در اداره کل حمایت از تولید و اداره کل حمایت و ترویج یک بخش استانداردسازی داریم و استانداردهای کیفی و آموزشی به طور مداوم در حال روزآمد شدن و ارتقا یافتن هستند.
از طرفی اداره کل حمایت از تولید در معاونت صنایعدستی بحثی را مطرح کردهاند در باره درجهبندی کارگاههای صنایعدستی و از لحاظ کیفیت و حجم تولید این کارگاهها را رتبهبندی کردهاند. به این طریق تعداد کارگاههای بزرگ (به لحاظ تولید) کوچک و متوسط مشخص میشود. این کارگاهها با شاخصهایی مرتبط با بحثهای زیستمحیطی، ایمنی و فنی، ارگونومی در تولید، کیفیت مواد اولیه، استفاده نکردن از مواد اولیه غیرطبیعی و حتی نحوه دفع ضایعات بررسی میشوند.
اینها اقداماتی هستند که در معاونت صنایعدستی انجام میشوند اما به دلیل گستردگی بسیار زیاد صنایعدستی سازمان ممکن است نتواند به تمامی امور و حوزههای صنایعدستی رسیدگی کند. این امر در هر ۳ حوزه صدق میکند. به عنوان نمونه بیش از یک میلیونونیم اثر تاریخی داریم و سازمان میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری به میزان کافی نیرو و امکانات ندارد تا به تمامی این آثار تاریخی بتواند رسیدگی کرده و آنها را پایش کند.
نشان ملی مرغوبیت کالا که از سوی معاونت صنایعدستی به محصولات اهدا میشود، بر اساس چه شاخصهایی محصولات صنایعدستی را بررسی میکند؟
نشان ملی مرغوبیت کالا به آثار و هنرمندانی داده میشود که محصولات آنها از نظر زیبایی، کارکرد، مواداولیه و نرخ تمامشده دارای شاخصههایی مانند نوآوری هستند. البته نرخ این محصولات نیز باید معقول و مناسب بوده تا مشتریان بتوانند آنها را خریداری کنند.
