از دید بسیاری از کارشناسان اقتصادی برای رفع وابستگی کشور بهفروش نفت خام لازم است که زمینههای توسعه صادرات تولیدات غیرنفتی در کشور فراهم شود.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه گسترش تجارت نوشت: به گفته برخی مسئولان امور بازرگانی دولت یازدهم با وجود تحریمها در سالهای گذشته، ایران باز توانست در توسعه صادرات موفق عمل کند. این در حالی است که برخی کارشناسان صنفی بر این باورند که هنوز شرایط لازم برای توسعه صادرات آنطور که باید در کشور فراهم نشده است. از اینرو لازم است که دولت و سازمان توسعه تجارت برای تسهیل شرایط صادرات همراهی بیشتری داشته باشند تا تولیدکنندگان و صادرکنندگان نیز بتوانند با فراغ بال بیشتری در این مسیر گام بردارند. معاون امور بازرگانی و توسعه تجارت سازمان صنعت، معدن و تجارت استان تهران بااشاره به عملکرد مثبت دولت یازدهم در زمینه توسعه صادرات میگوید: تحریمها علیه ایران در سالهای گذشته باعث شد که نتوانیم در این زمینه به موفقیتهای قابل توجهی دست یابیم اما حتی در همین شرایط هم بسیاری از تولیدکنندگان از فضای ایجاد شده استفاده کردند و توانستند تاحدودی بازارهای برخی کشورهای همسایه از جمله عراق را از آن خود کنند. خلیل پرتوزاده در گفتوگو با « گسترش تجارت» بیان میکند: برجام، امید رونق صادرات را در دل تولیدکنندگان داخلی زنده کرد و آنها امیدوار شدند با رفع تحریمها و برداشته شدن موانع و مشکلات پیشروی صادرات، بتوان بیش از گذشته در راستای توسعه صادرات گام برداشت.هرچند که برای تحقق این مهم علاوه بر رفع موانع خارجی، تسهیل قوانین و حمایتهای داخلی از صادرکنندگان از اهمیت ویژهای برخوردار است. به گفته وی صادرات کار بسیار دشواری است و در صورت فراهم نشدن زمینههای صادرات در کشور؛ اقتصاد با چالشهای عمیقی مواجه خواهد شد. پرتوزاده بابیان اینکه در شرایط فعلی اقتصاد چارهای جز توسعه صادرات نداریم میگوید: خوشبختانه لزوم توسعه صادرات را دولت یازدهم به خوبی درک کرد و امید است در دولت دوازدهم با ادامه برنامههای دولت یازدهم، روند توسعه صادرات با سرعت بیشتری ادامه یابد. معاون امور بازرگانی و توسعه تجارت سازمان صنعت، معدن و تجارت استان تهران با بیان اینکه برای افزایش صادرات باید توانمندی واحدهای تولیدی را افزایش بدهیم میگوید: لازم است که تولیدکنندگان داخلی خود را با دانش و نوآوریهای جدید همراه کنند و در تولیدات خود از فناوری روز بهره ببرند و کالاهایی را تولید کنند که امکان رقابت آنها با کالاهای مشابه خارجی وجود داشته باشد. توسعه نمایشگاههای عرضه تولیدات داخلی وی در ادامه بابیان اینکه توجه به سلیقه مشتری در حفظ بازار اهمیت ویژهای دارد خاطرنشان میکند: اگر در بازار صادراتی به سلیقه مشتریان توجه نشود بدون تردید در مدت کوتاهی آن بازار را از دست خواهیم داد. به گفته پرتوزاده لازم است دولت از تولیدکنندگان داخلی حمایت مالی کند و بستههای حمایتی در اختیار آنها قرار بدهد. البته منظور از بستههای حمایتی همواره اعطای نقدینگی نیست بلکه میتوان در قالب مشوقهای غیرمستقیم نیز به حمایت از تولید داخلی با هدف توسعه صادرات پرداخت. یکی دیگر از راهکارهای افزایش توسعه صادرات، بازارسازی و بازاریابی مناسب برای تولیدات داخلی است که این مهم علاوه بر نیروهای بازاریاب، فعالان بخش خصوصی و تولیدکنندگان؛ بر عهده رایزنان بازرگانی ایران است که در سایر کشورها درحال انجام وظیفه هستند. میتوان با افزایش رایزنان بازرگانی به توسعه بازارهای هدف دست یافت که در نهایت به توسعه صادرات تولیدات داخلی میانجامد. وی در ادامه درباره بحث اعزام هیاتهای تجاری به بازارهای هدف میگوید: دولت باید تسهیلات ویژه در اختیار تولیدکنندگانی که در نمایشگاههای خارجی شرکت میکنند قرار بدهد. دیگر کشورها از جمله ترکیه و چین تسهیلات ویژه در اختیار تولیدکنندگان خود قرار میدهند تا آنها با حداقل هزینه و فراغ بال در این زمینه ورود کنند. معاون امور بازرگانی و توسعه تجارت سازمان صنعت، معدن و تجارت استان تهران بااشاره به محدود بودن تعداد غرفههای تولیدکنندگان ایرانی در نمایشگاههای بینالمللی میگوید: تولیدکنندگان داخلی فقط در کشورهای معدودی برای عرضه توانمندیها و کالای تولید داخل غرفههای زیادی دارند، از اینرو لازم است برای توسعه غرفههای تولیدات ایرانی در نمایشگاههای بینالمللی دولت همراهی بیشتری با آنها کند تا اینگونه امکان دیده شدن کالاهای ایرانی در کشورهای خارجی فراهم شود. پرتوزاده در ادامه بیان میکند: سال گذشته سازمان توسعه تجارت، مبلغ قابل توجهی منابع مالی برای توسعه نمایشگاههای تخصصی و بینالمللی تخصیص داد و این مبلغ توانست تاحدودی این ضعف را پوشش بدهد. پرتوزاده از اعلام عدد مشخص اختصاص یافته اظهار بیاطلاعی کرد و گفت: امیدواریم در سال ۹۶ مبالغ بیشتری برای برگزاری نمایشگاه در کشورهای خارجی در اختیار تولیدکنندگان قرار گیرد. معاون امور بازرگانی و توسعه تجارت سازمان صنعت، معدن و تجارت استان تهران در پایان بیان میکند: هرچند که برای موفقیت در زمینه صادرات همراهی دولت لازم است اما از سوی دیگر تولیدکنندگان و واحدهای صادراتی باید کالاهایی که قابلیت رقابت با کالاهای خارجی را دارند تولید کنند. زیرساخت توسعه صادرات رئیس اتحادیه فروشندگان لوازم خانگی فلزی و آشپزخانه نیز با اشاره به لزوم بالا رفتن کیفیت تولیدات داخلی میگوید: تولیدکنندگان داخلی باید مزیتهای رقابتی برای کالاهای خود ایجاد کنند تا امکان صادرات برای آنها فراهم شود. البته برای ایجاد فضای رقابتی برای تولیدکنندگان داخلی لازم است که مسئولان اجرایی یکسری زیرساختها را فراهم کنند. فریدون نصیری در گفتوگو با «گسترش تجارت» با بیان نکتهها و خواستههایی از سازمان توسعه تجارت بیان میکند: این مرکز باید با نیازسنجی به شناسایی بازارهایی که متقاضی خرید کالاهای داخلی هستند بپردازد و اطلاعات آنها را در اختیار تولیدکنندگان قرار دهد. در این شرایط است که با بازارسازی مناسب میتوان نسبت به تولید و صادرات هدفمند برنامهریزی کرده و کالاهای مورد نیاز هرکشور را با برنامهریزی مناسب تولید و روانه بازار کرد. در این شرایط است که هم رونق تولید ایجاد خواهد شد و هم با شناسایی بازار مناسب میتوان در راستای توسعه صادرات و تحقق اهداف تولید صادراتمحور گام برداشت. وی با بیان اینکه فرآیند صادرات بسیار پیچیده است خاطرنشان میکند: بسیاری از کارخانههای تولیدی در ایران امکانات مالی خوبی ندارند و با اتکا به منابع مالی خود در نمایشگاههای بینالمللی شرکت میکنند، به همین دلیل آنگونه که باید دیده نمیشوند، از اینرو لازم است مسئولان اجرایی برای تولیدکنندگان داخلی بسترهای تسهیل صادرات را فراهم کنند. به گفته این مسئول صنفی متاسفانه تولیدکنندگان داخلی آنگونه که باید با کارکرد نمایشگاهها آشنا نیستند در صورتی که نمایشگاههای بینالمللی بهترین موقعیت را برای دیده شدن کالاهای تولیدکنندگان داخلی فراهم میکنند. این فعال اقتصادی در ادامه میگوید: چند سالی است که بازار هدف تولیدکنندگان داخلی، عراق است و از آنجایی که کیفیت برای مصرفکنندگان این کشور چندان اولویتی ندارد و بیشتر خواهان خرید کالاهای ارزانقیمت هستند به همین دلیل بسیاری از تولیدکنندگان داخلی به سمت تولید کالاهای کمکیفیت رفتند زیرا میخواستند این بازار را حفظ کنند. درحالی که با شناسایی بازارهای جدید باید برای ایجاد بازار رقابتی به سمت تولید با کیفیت بالاتر حرکت کرد. به گفته وی برای موفقیت در عرصه بازار رقابتی نیز باید شرایط برای کاهش نرخ تمامشده تولید فراهم شود تا تولیدکنندگان بتوانند بازارهای بیشتری را در انحصار خود بگیرند. این فعال اقتصادی با بیان اینکه در سالهای گذشته مالیات ارزشافزوده اعتراض بسیاری از تولیدکنندگان را به همراه داشته است میگوید: در قانون پرداخت ۹درصد مالیات ارزشافزوده، بر عهده مصرفکنندگان است اما شرایط بهگونهای است که تولیدکننده نمیتواند آن را از مصرفکننده دریافت کند چرا که این قانون با خلأهای اساسی روبهرو است. برخی واحدها که مجوز کسبوکار ندارند چندان خود را ملزم به دریافت مالیات ارزشافزوده نمیکنند. بنابراین بسیاری از تولیدکنندگان و فعالان اقتصادی درخواست اصلاح این قانون را دارند که امیدواریم در دولت جدید این اصلاحات انجام شود. سخن آخر برخی فعالان صنفی بر این باورند که برای افزایش توان صادراتی تولیدکنندگان داخلی، دولت باید با آنها همراهی بیشتری کند و زیرساختها را برای آنها فراهم کند. یکی از کمکهای دولت به بخش خصوصی این است که کارشناسان آنها نیاز بازارهای خارجی را شناسایی و این اطلاعات را در اختیار تولیدکنندگان قرار بدهند تا آنها با توجه به نیاز مصرفکنندگان خارجی، کالا تولید کنند. به این ترتیب رضایت و اعتماد مصرفکنندگان خارجی به تولیدات داخلی فراهم میشود.
