بیست و هشتمین نمایشگاه ملی صنایعدستی امروز در حالی به پایان رسید که به گفته بازدیدکنندگان، نمایشگاه امسال از کیفیت بالایی برخوردار بود.
امسال بر خلاف سالهای گذشته غرفهدارها مکلف به پرداخت اجاره بها بودند، اما در مقابل ساماندهی، نظم و انسجام نمایشگاه و امکاناتی که در اختیار هنرمندان و بازدیدکنندگان قرارگرفته بود بسیار بهتر از سالهای گذشته بود. برگزاری نمایشگاهها میتواند با توجه به معرفی محصولات صنایعدستی به بازدیدکنندگان محل خوبی برای بازار و رونق فروش محصولات باشد که البته این امر مستلزم اطلاعرسانی و تبلیغات مناسب برای برگزاری نمایشگاه است. الزامی که برای نمایشگاه صنایعدستی امسال آنطور که باید مورد توجه واقع نشد؛ نه خبری از بیلبوردهای سطح شهر بود و نه تیزرهای تبلیغاتی از شبکههای صدا و سیما برای اطلاعرسانی برگزاری نمایش هنر دست هنرمندان ایرانی پخش شد. موضوعی که غرفهداران نیز به آن اذعان داشتند و در عین حال معتقد بودند همزمانی برگزاری نمایشگاه صنایعدستی با نمایشگاه ملی فرش از خوش شانسی آنها بوده است؛ در غیر این صورت این تعداد بازدیدکننده را نیز در غرفههای خود نداشتند.
به عقیده هنرمندان، صنایعدستی استان هرمزگان نمایشگاه صنایعدستی در امسال نسبت به سال گذشته از کیفیت بهتری برخوردار بوده است. بهرام جوذری تولیدکننده تابلو نقش برجسته با استفاده از صدف در گفتوگو با «گسترش تجارت» اظهار کرد: تابلوهای نقش برجسته و زیورآلات با استفاده از صدف دم مرواریدی، دم طاووسی، صدفهای گندمی و صدفهای هرمی به کار میرود. این محصولات از سوی انجمن ضایعات نخاعی بندرعباس ساخته شدهاند. او درباره نمایشگاه امسال بیان کرد: نمایشگاه امسال منسجمتر و منظمتر از سالهای گذشته بوده و به دلیل ردیفبندی مسیرهای برپایی غرفهها، نظم و ساماندهی درترکیب غرفههای حاضر در محوطه نمایشگاه از ویژگیهای مثبت این نمایشگاه به شمار میرود. امسال علاوهبر نظم حاکم در نحوه برگزاری نمایشگاه نسبت به سال گذشته تعداد بازدیدکنندگان نیز افزایش داشته است.
مرضیه بهرامیکشکولی، تولیدکننده زیورآلات با استفاده از گل و گیاه از شهر شیراز مهمان نمایشگاه بینالمللی تهران شده بود تا زیورآلاتی که با آمیختن گل و گیاه طبیعی با هنر دست تولید شده بود را به معرض نمایش بگذارد.بهرامی کشکولی ضمن ابراز رضایت از نمایشگاه امسال به «گسترش تجارت» گفت: نمایشگاه صنایعدستی در امسال بسیار خوب برگزار شده و فروش صنایعدستی نیز بسیار خوب بوده است.
نسرین بیغمیان، تولیدکننده زیورآلات با استفاده از نقره و برنج که از پایتخت هنر دست خود را در کنار هنرمندان سایر استانهای کشور در معرض نمایش و فروش گذاشته بود؛ در گفتوگو با «گسترش تجارت» اظهار کرد: نمایشگاه امسال هماهنگ و خوب برگزار شده و بازدیدکنندگان امسال نیز نسبت به سال گذشته افزایش داشته و میزان فروش نیز خوب بوده است. وی با اشاره به پرداخت هزینه اجاره غرفه در نمایشگاه امسال بر این نکته تاکید کرد هزینهای که غرفهداران برای اجاره بهای غرفه پرداخت کردهاند؛ مبلغ کمی بود و فشار مالی بر غرفهداران وارد نکرده است.این هنرمند تهرانی در توضیح حوزه فعالیت خود بیان کرد: مونتاژ، تولید و طراحی همگی را به تنهایی انجام میدهم و حدود ۳ سال است در این زمینه فعالیت میکنم.
ضعف تبلیغات و اطلاعرسانی
برخی هنرمندان صنایعدستی که از راههای دوری مانند شهرضای اصفهان به تهران آمده بودند از تبلیغات و اطلاعرسانی ضعیف نمایشگاه ملی صنایعدستی گلهمند بودند.
محمدحسین بهاری، هنرمند سفال و سرامیک فیروزهای شهرضا به «گسترش تجارت» گفت: متاسفانه تبلیغات جداگانه برای نمایشگاه صنایعدستی در امسال انجام نشده بود و بازدیدکنندگان به دلیل بازدید از نمایشگاه فرش به محل نمایشگاههای بینالمللی آمده و سپس از غرفههای صنایعدستی بازدید کردند. تبلیغات این نمایشگاه نه از طریق بیلبوردهای سطح شهر و نه از صدا و سیما پخش نشد و اطلاعرسانی درباره نمایشگاه ملی صنایعدستی ایران ضعیف بود. این هنرمند سازنده سفال و سرامیک با اشاره به ظرفیت برگزاری نمایشگاه صنایعدستی در بازاریابی و بازارسازی این صنعت، افزود: بدون شک ظرفیت نمایشگاه صنایعدستی بسیار بیشتر از آنچه امسال برگزار شد، است اما براساس شنیدهها و شواهد، بازدیدکنندگان از سطح کیفی نمایشگاه نسبت به سالهای گذشته رضایت بیشتری داشتند و اظهار میکردند کیفیت محصولات نسبت به سالهای گذشته بسیار بالاتر بوده است.
نیما ساعی، تولیدکننده دیگری از «نصف جهان» برای نمایش و فروش زیورآلات نقره و طلا از اصفهان مهمان پایتختنشینان شده بود. این هنرمند اصفهانی در گفتوگو با «گسترش تجارت» گفت: نمایشگاه امسال در اطلاعرسانی ضعیف عمل کرد و بیشتر مشتریان و بازدیدکنندگان از غرفههای صنایعدستی، مهمانانی بودند که ما برای بازدید از نمایشگاه دعوت کرده بودیم. این ضعف اطلاعرسانی باعث شد غرفهداران در بازارسازی و جلب مشتریان جدید در نمایشگاه امسال چندان موفق نباشند و در کل میتوان گفت بازاریابی به دلیل تبلیغات نامناسب، بسیار ضعیف بود.
این هنرمند سازنده زیورآلات نقره و طلا در توضیح نحوه ساخت هنر دست خود و همکارانش افزود: این طراحی تا ساخت این زیورآلات در کارگاه شخصی ما انجام میشود. وی با اشاره به پیشینه فعالیت ۱۲ ساله خود در این هنر صنعت گفت: به طور کلی فروش این محصولات بسیار خوب است و به دلیل طراحی منحصر به فرد، طرفداران بسیاری دارد اما به دلیل نبود تبلیغات مناسب و البته نرخ ارزشی، این کالا در نمایشگاه فروش چندانی نداشته است.
بازاریابی قویتر برای معرفی هنر- صنعت
طراحی و نقاشی روی لعاب کاشی از جمله هنرهای قدیمی و پرطرفدار این سرزمین است که در نمایشگاه امسال نیز هنرمندان این هنر-صنعت درجلب نظر مخاطبان و بازدیدکنندگان موفق بودهاند.
زهرا سادات مقدس هنرمندی که در زمینه نقاشی زیرلعابی روی کاشی فعالیت میکند در گفتوگو با«گسترش تجارت» با اشاره به قدیمی و سنتی بودن زمینه کاری خود گفت: کاشیکاری و هنرهایدستی که بر پایه کاشی انجام میشود همیشه طرفداران بسیاری داشته، اما مانند تمام بازارهای دیگر هرچه بازاریابی و تبلیغات برای معرفی این هنر صنعت بیشتر باشد طرفداران و خریداران بیشتری نیز پیدا میکند.
این هنرمند کاشیکاری اصفهانی با تایید نظر سایر همکاران هنرمند جمع شده در این نمایشگاه درباره ضعف اطلاعرسانی نمایشگاه صنایعدستی بر این نکته تاکید کرد: تبلیغات باید در سطح وسیعتری انجام میشد؛ هرچند این هنرمند از میزان بازدیدکنندگان نمایشگاه امسال نسبت به سالهای گذشته رضایت بیشتری داشت.
مقدس با تایید برگزاری مناسبتر نمایشگاه گفت: جای آن داشت مسئولان با حمایت بیشتری نسبت به معرفی و زمان برگزاری این نمایشگاه به شهروندان برخورد میکردند.زمانی که تلاشهای بسیاری از سوی مسئولان برای برگزاری نمایشگاه صنایعدستی انجام میشود جای تاسف دارد که اطلاعرسانی مناسبی برای آن نمیشود.
مقدس درباره سرقت کاشیها از بناهای باستانی و مکانهای تاریخی نیز اظهار کرد: شنیدن این خبرها به حدی ناراحتکننده است که گویی بخشی از هویت ما را دزدیدهاند. چندی پیش خبرهایی مبنی بر سرقت کاشی از کاخ گلستان منتشر شد که به دلیل نم دادن دیوارها عدهای کاشیها را با خود بردهاند. این افراد بخشی از فرهنگ کشور را سرقت میکنند و اقدام مناسبی در اینباره انجام نمیشود.
اجاره برای غرفهها
هرچند برخی از غرفهداران حاضر در نمایشگاه رقم پرداختی بهعنوان اجاره غرفه را ناچیز دانسته و حتی دریافت اجارهبها در زمینه ساماندهی و برگزاری منظم نمایشگاه مناسب میدانستند، عدهای دیگر از هنرمندان نظر دیگری داشته و از هزینهای که برای اجاره بهای غرفهها پرداخت کرده بودند ابراز ناراضتی میکردند.
خلیل محمدی فعال در زمینه صنایع چوب، تخته نرد، صفحه شطرنج و سازهای چوبی که از استان کردستان در نمایشگاه حاضر شده بود؛ در گفتوگو با «گسترش تجارت» اظهار کرد: من ۲۳ سال است در این حوزه فعالیت میکنم. درحالحاضر بازار صنایعدستی دچار رکود شده و سطح خرید مردم نیز کاهش یافته و ترجیح میدهند کالاهای غیرضروری را خریداری نکنند.
او درباره نمایشگاه صنایعدستی امسال نیز بیان کرد: امسال سطح برگزاری نمایشگاه صنایعدستی افت داشته و نسبت به سال گذشته ضعیفتر بوده است. وی بالا بودن رقم فروش کالا در برخی از غرفهها را پرداخت هزینه اجاره غرفه در نمایشگاه امسال دانست و گفت: برای جبران هزینه اجاره غرفه به ناچار نرخ تمام شده محصولات برخی از غرفهداران افزایش یافت که در نتیجه منجر به کاهش تمایل خرید برخی از بازدیدکنندگان شد.
سخن آخر
یکی از محصولاتی که میتواند در زمره صنایعدستی قرار گیرد یا نمایشگاههای ملی و حتی بینالمللی مکان مناسبی برای فروش ومعرفی آنها به شمار میرود غذاهای محلی استانهای مختلف است؛ این در حالی است که غرفههای فروش غذاهای محلی استانهای مختلف کشور در نمایشگاه ملی صنایعدستی همگی به اتفاق غذای مشابهی را عرضه میکردند. غرفه استان کردستان، استان خراسان و کرمانشاه همگیاش و نان محلی یکسان را عرضه میکردند. به نظر میرسد پس از یکسان بودن منوهای رستورانها اکنون شاهد یکسان شدن غذاهای محلی هستیم. در صورتی که استانهای مختلف کشور هریک غذاهای محلی مخصوصی دارند و بازدیدکنندگان نیز نسبت به غذاهای محلی متفاوت اشتیاق بیشتری از خود نشان میدهند.
