هر سال همراه با گرمتر شدن روزهای تابستانی، بازار معاملات مسکن هم داغتر میشود، اما به گفته کارشناسان بازار مسکن امسال نسبت به ۳ سال گذشته کمی تکان خورده و بوی بهبود در این بخش از بازار به مشام میرسد.
در این میان نقش استارتآپها و سامانههای مجازی را نیز نمیتوان انکار کرد. بررسیها نشان میدهد افزایش مراجعه به سامانههای مجازی عرضه فایل ملکی در ۲ماه خرداد و تیر امسال حدود ۲۵ درصد بوده است. همین موضوع گواه آن است که استارتآپهای حوزه مسکن نه یک مانع، بلکه یک راهحل برای رونق بازار مسکن هستند.
بازار مسکن یکی از بازارهای مهم اقتصادی ایران است که در طول سالهای گذشته با رکود دست به گریبان است. اما نگاهی به آمار نشان میدهد این بخش با تکانههای مثبتی همراه بوده و آنطور که کارشناسان میگویند در این تغییرات مثبت رد پای استارتآپهای فناوری نیز به چشم میخورد.
استارت آپهایی مانند دیوار، شیپور، ملکانا، آلونک و... همگی کسب وکارهای فناورانهای هستند که با ایجاد فضایی مناسب بر بستر وب به مشتریان، فروشندگان و حتی بنگاهها که واسطههای سنتی بازار مسکن به شمار میآیند در تسهیل فرآیند خرید و فروش کمک میکنند. بررسیها نشان میدهد افزایش مراجعه به سامانههای مجازی عرضه فایل ملکی در دوماه خرداد و تیر امسال حدود ۲۵ درصد بوده است.
در طول یکی دو سال گذشته سامانههای مجازی بازاریابی معاملات مسکن به یکی از مهمترین و پربازدیدترین مراجع معرفی فایلهای مربوط به خرید و فروش و سایر معاملات ملکی تبدیل شدهاند. این سامانهها به دلیل وجود امکان مشاهده انبوه فایلهای فروش مسکن متناسب با سلیقه، سطح قدرت خرید و سایر ویژگیهای مدنظر خریداران، به نوعی به پایگاه اصلی متقاضیان خرید آپارتمان در مرحله قبل از مراجعه به بازار سنتی مسکن تبدیل شدهاند.
به عبارت دیگر افراد پیش از جستوجوی بنگاه به بنگاه به سراغ سامانههای اینترنتی میآیند و به همین دلیل با افزایش حجم مراجعه، بازار مسکن امیدوار است به زودی شاهد تحولی در این حوزه باشد. البته در کنار استارتآپهایی که بر بستر وب و نسخههای موبایلی به فعالیت میپردازند، این روزها بازار گروههای تلگرامی و کانالهای مسکنیاب نیز داغ شده است. برخی از این گروهها هر روز چندین و چند گزینه جدید برای خرید و فروش در نقاط مختلف شهرهای مختلف پیش روی کاربران میگذارند. موفقیت این روند باعث شده تا بسیاری از مشاور املاکها و بنگاههایی که پیش از این به صورت سنتی خانه خرید و فروش میکردند نیز در تلگرام فعال شوند. آنان سعی دارند تا با ارتباط تلگرامی رقابت در فضای مجازی را با رقبای تازهنفس مدرن خود در حوزه مسکن آغاز کنند.
حل مشکل انحصار اطلاعات
علی فرزیان، یکی از افرادی است که در حوزه استارتآپهای مسکن فعالیت دارد. وی در گفتوگو با «گسترش تجارت» ضمن اشاره به نقش استارتآپهای این حوزه در رونق بازار مسکن، به کسب وکار خود اشاره میکند و میگوید: ما به عنوان یکی از اعضای خانواده استارتآپهای حوزه مسکن به دنبال ارائه سرویسی بر بستر موبایل و وب بودیم که هم مردم و هم مشاوران حوزه مسکن بتوانند از آن استفاده کنند. این تجربه به جذب نگاه ۱۲ هزار مشتری بومی منجر شد و نه تنها در تهران بلکه در بیشتر شهرهای ایران و حتی کشورهای اطراف هم بازخورد مثبتی داشت.
وی که موسس کسب و کار «خونهت» در حوزه مسکن به شمار میآید، در ادامه سخنان خود میافزاید: مشاوران مسکن به طور کلی رغبتی به فعالیت در فضاهای عمومی ندارند و به همین دلیل هم احساس کردیم ایجاد فضایی اختصاصی میتواند انگیزه کاری آنان را افزایش دهد. این ایده با استقبال مشاوران مواجه شد و علاوه بر اینکه به نوعی بانک اختصاصی مشاوران تبدیل شد، راهی برای معرفی آنان به جامعه مشتریان ایجاد کرد. فرزیان درباره اثرگذاری استارتآپها بر بازار مسکن معتقد است: استارتآپهایی که در زمینه خرید و فروش مسکن فعالیت دارند تا حدودی توانستهاند به افزایش حجم معاملات کمک کنند، اما اثرگذاری بیشتر نیازمند صرف سرمایههای بزرگتر است. مهمترین دغدغه استارتآپهای حوزه مسکن حل مشکل کاربران و افزایش اطلاعات آنان در زمینه مسکن است. چرا که تا پیش از ظهور این دسته از کسب و کارها تمام اطلاعات مسکن به طور انحصاری در دست بنگاههای سنتی بود و این روند دسترسی مشتری را به اطلاعات مورد نیازش دشوار میکرد.
جای خالی معامله در استارتآپها
صادق رضایی، کارشناس حوزه استارتآپ معتقد است که با وجود افزایش تعداد استارتآپهای فعال در حوزه مسکن، هنوز هم این بخش از کمبودهای متعددی رنج میبرد. وی به «گسترش تجارت» میگوید: استارتآپهای مسکنیاب که در واقع بخش مدرن بازار مسکن به شمار میآیند، در طول سالهای گذشته با استقبال جامعه مشتریان مواجه شدند، اما هنوز هم مشکلات زیادی دارند. به عنوان نمونه میبینیم که بیشتر این استارتآپها در زمینه جستوجوی مسکن فعال هستند و نمیتوانند مشتری را تا پای معامله همراهی کنند. وی در ادامه سخنان خود میگوید: در حوزه استارتآپهای مسکن جای استارتآپی که بتواند به طور مستقیم مسکن را در اختیار مشتری بگذارد و یک معامله واقعی را به سرانجام برساند خالی است. البته برخی از استارتآپها بررسی این سبک فعالیت را آغاز کردهاند اما باید توجه داشت که فعالیت در این حوزه نیازمند سرمایهگذاری بالا است. به همین دلیل هم هنوز ایدههای استارتآپی این بخش در حد نظریه باقی مانده و نتوانسته به مرحله عمل برسد. این در حالی است که در خارج از ایران چنین ایدهای به مرحله عمل رسیده و پس از اثبات قدرت عملکرد خود، با بازخورد خوبی از سوی جامعه مشتریان نیز مواجه شد.
سخن پایانی
مهمترین اثرگذاری استارتآپها در بازار مسکن، حذف واسطهگری است. در این زمینه سایتهایی مانند دیوار و شیپور بیش از سایرین توانستهاند عرض اندام کنند و با حذف واسطه و ایجاد ارتباط مستقیم بین عرضهکننده و متقاضی، قیمتها را کاهش دهند. اما در بحث خرید مسکن یا اجاره آن اوضاع کمی متفاوت است. در این بخش به دلیل آنکه بخش آنلاین هنوز نتوانسته اطمینان لازم را در روند معاملات برای مشتری فراهم کند و علاوه بر آن تامین سرمایه برای معامله مستقیم استارتآپها در حوزه مسکن دشوار است، هنوز بنگاههای سنتی میداندار هستند. هرچند که جای خالی چنین استارتآپی در بازار مسکن احساس میشود، اما در همین شرایط هم بخش فناورانه حوزه مسکن توانسته ارزش افزودهای را در این بخش ایجاد کند و روند جستوجوی مسکن را برای مشتری آسانتر کند.
