در نوسان نرخ ارز، عوامل مختلف تغییراتی در ارزش پول ایجاد میکنند که موجب کاهش ارزش پول ملی میشود.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: کشورهای توسعه نیافته به دلیل ضعف در برنامهریزی درست اقتصادی، ضعف دستیابی به یک اقتصاد پویا و تثبیت شده و همچنین عوامل سیاسی در طول زمان واحد پولشان تضعیف شده و از ارزش مبادلاتی آن کاسته میشود. ارزش پول کشورها به طور معمول براساس ضریب تبدیل آن به ارزهای دیگر به ویژه ارزهای برتر -ارزهایی که در دنیا در کشورهای مختلف پذیرفته شده و حتی برخی از آنها به عنوان پشتوانه پولی همانند طلا هستند (همانند دلار، پوند، فرانک و ین) - محاسبه و تعیین میشود. تورم یکی از عوامل کاهش ارزش پول است که موجب تغییر قابل ملاحظه در نرخ مبادلاتی میشود. به این ترتیب اگر روزی با یک ریال میتوانستیم کالایی را خریداری کنیم بعد از تورم مجبور بودیم همان کالا را با یک هزار ریال خریداری کنیم که در سطح کلان در انجام مبادلات روزمره، حجم سنگین پول جابهجا میشود. این مهم میتواند بر کاهش تولید و ضعف سرمایهگذاری در کشور تاثیرگذار باشد. در این بین یکی از مواردی که میتواند ارزش پول را نگه دارد کاهش نرخ تورم، توجه به رونق تولید و صادرات است. باید در فضای شفاف کار کنیم ابراهیم جمیلی، رئیس خانه اقتصاد ایران با بیان اینکه اقتصاد دستوری نمیتواند موفق باشد به صمت گفت: ما نمیتوانیم نرخ ارز را دستوری پایین نگه داریم و به دلیل اینکه ارزش پول ملی خودمان را کنترل کنیم مدام با نرخ ارز بازی کنیم در حالی که متاسفانه دولتهای مختلف در مقاطع مختلف، این اشتباه را انجام میدهند. هر چند این روند در دولت یازدهم کمرنگ شد اما هنوز دخالت دولت در نرخ ارز را شاهد هستیم. این کارشناس اقتصاد با تاکید بر افزایش تولید و تاثیر آن بر حفظ ارزش پولی ملی اظهار کرد: اگر میخواهیم پول ملیمان تقویت شود به غیر از تقویت تولید هیچ راهی نداریم. ما با تولید انبوه میتوانیم ریال را تقویت کنیم. برخی فکر میکنند دخالت در نرخ ارز باعث میشود وضعیت تولید بهتر شود ولی ما در طول این مدت شاهد هستیم که نه تنها کمکی در این حوزه نشده بلکه باعث دو نرخی شدن ارز و فساد بیشتر شده است. بنابراین اگر میخواهیم به حفظ ارزش پول ملی و تولید کمک کنیم باید تلاش کنیم نرخ ارز تک نرخی شود و از این مسئله نترسیم. جمیلی با ابراز تاسف از ناتوانی بانک مرکزی در تک نرخی کردن ارز گفت: سال گذشته بانک مرکزی اعلام کرد تک نرخی کردن ارز را تا پایان سال ۹۵ انجام میدهد درحالی که این مسئله تحقق نیافت. نتیجه هم آن میشود که اعتماد مردم به وعدههای مسئولان کمرنگتر شود. رئیس خانه اقتصاد ایران بیان کرد: اگر بخواهیم کار درستی انجام دهیم باید سیاستهای پولی بانکی بانک مرکزی مشخص و شفاف شود و بانکها متعهد شوند که سیاستهای پولی و مالی را رعایت کنند. در ادامه، فضا برای فعالیت موسسههای اعتباری مالی کمتر شود زیرا فضایی که موسسههای اعتباری در آن کار میکنند بر نرخ ارز و سکه تاثیرگذار است و همه اینها میتواند اقتصاد کشور را به فنا ببرد. او تاکید کرد: باید سرمایهها را به سمت تولید و بازار سرمایه سوق دهیم و در فضای شفاف کار کنیم تا پول ملی تقویت شود، اقتصاد ملی رشد کند و درآمد سرانه بالا برود. در این روند باید به کیفیت بهتر و تولید بیشتر بپردازیم و صادرات را افزایش دهیم. درحالحاضر خیلی از واحدهای تولیدی ما با ظرفیت کمتری کار میکنند و در نهایت قیمتشان بالا میرود. تورم، ریشه پول کمارزش مرتضی افقه، استاد دانشگاه اهواز با اشاره به اینکه ریشه کاهش ارزش پول در تورم است به صمت گفت: وقتی تورم افزایش پیدا میکند کالاهای دیگر که در قبال آن پول ملی را میدهیم، کم میشوند که نشان میدهد ارزش پول ما کم شده است. اگر ارزهای خارجی را به عنوان یک کالا درنظر بگیریم وقتی کمیاب و عرضه آنها کم شود، قیمتشان بالا میرود و ارزش پول ما هم کم میشود. او درباره اینکه چرا پول ما در مقابل پول خارجی نوسان دارد اظهار کرد: اقتصاد کشور ما از سمت عرضه و تقاضا به شدت به تجارت و روابط خارجی وابسته است و حلقه تکان آن هم همان تفاوت با نرخ ارز است. ما از یک طرف نیاز داریم نفت را بفروشیم تا درآمدهای ارزی را تامین کنیم و از طرف دیگر هر بخش اقتصادی یعنی کشاورزی، صنعت و خدمات به واردات نیاز دارند و واردات ما از هر ۳ گروه کالای مصرفی، واسطهای و سرمایهای انجام میشود. او تاکید کرد: برخی از سرمایهگذاران و تاجران معتقدند که کاهش ارزش پول به سود صادرات غیرنفتی است اما من این موضوع را رد میکنم. صادرات غیرنفتی ما متاثر از موانع تولیدی است که در داخل با آن روبهرو هستیم. به این ترتیب بر خلاف تصور خیلیها افزایش نرخ ارز یا کاهش ارزش پول ملی کمک زیادی به صادرات غیرنفتی نمیکند. این استاد دانشگاه درباره اثر کاهش ارزش پول بر اقتصاد کشور نیز گفت: با توجه به اینکه تولید در ۳ بخش کشاورزی، صنعت و خدمات به شدت به کالاهای وارداتی وابسته است، هر گونه افزایش نرخ ارز منجر به تورم وارداتی و کاهش ارزش پول ملی میشود. از هر ۳ بخش، کالای وارداتی داریم در نتیجه تورم وارداتی اگر با تداوم افزایش نرخ ارز همراه باشد تاثیر شدید و فوری خواهد گذاشت. نمونه این اتفاق اواخر دوره احمدینژاد رخ داد که نرخ ارز افزایش یافت و تورم لجامگسیخته بر اقتصاد حاکم شد. او در آخر اظهار کرد: ارز کالایی است که جدا از نرخ واقعی و متاثر از تحولات سیاسی است که در منطقه اتفاق میافتد و فقط تحت تاثیر متغیرهای اقتصادی نیست. اگر درحالحاضر افزایش نرخ آن را شاهد هستیم به دلیل تغییر فصلی و افزایش تقاضا از یک طرف و شدت گرفتن تخاصم امریکا با ایران است که اثر روانی ایجاد کرده و باعث شده مقداری ارزش پول ملی در مقابل ارزهای خارجی کاهش پیدا کند.
