سید سلمان نصیرزاده - کارشناس بازارسرمایه
شاخص کل در پایان هفته با کاهش ۲۴۳ واحدی به ۸۱۲۶۵ واحد رسید، در عین حال ارزش خالص معاملات هم با کاهش ۱۴ درصدی به ۱۵۱۱ میلیارد ریال تنزل پیدا کرد. همانطور که در گزارش هفته گذشته نیز اشاره کردیم انتظار میرود به واسطه رشد اخیر قیمتها شاهد اصلاح هر چند موقت در نمادهای موثر بر شاخص باشیم، از این رو کند شدن رشد قیمتهای جهانی از یک سو و از سوی دیگر رسیدن نرخ سهام بیشتر شرکتهای فعال در بورس به سطوح مهم مقاومتی در کنار کاهش ارزش خالص معاملات و افت جریان نقدینگی به عنوان یکی از مولفههای اصلی در بهبود روند بازار از جمله دلایلی است که از آن به عنوان شاهد اصلاح بازار و نداشتن قدرت لازم برای شکست مقاومت ۴۱ ماهه میتوان نامبرد.
بر این اساس، بررسیها نشان میدهد ۴ مولفه مهم برای ادامه رشد بازار وجود دارد که شامل بهبود بستر عملیاتی و بنیادی شرکتها، کاهش نرخ سود بانکی و نرخ سود در بازار پول (اوراق مالی و نماد سخاب یا اسناد خزانه بانکی و...)، جذاب شدن سایر بازارها ازجمله بورس در مقابل بازار پول (سیاست تهاجمی و انبساطی)، ورود جریان نقدینگی پرقدرت به بورس، کاهش ریسکهای سیستماتیک و کاهش تهدید تحریمها است. به نظر میرسد از ۴ مولفه یاد شده، بهبود بستر بنیادی شرکتها فراهم شده اما در ۳ مورد دیگر هنوز تردید وجود دارد، البته قدمهایی برای کاهش نرخ سود برداشته شده، اما هنوز جدی نیست و با توجه به روندی که در بازار پول و اوراق مالی و سخاب دیده میشود به نظر نمیرسد به این راحتی بتوان انتظار کاهش واقعی نرخ سود را داشت. درباره تحریمها نیز با حضور ترامپ سایه تقابل و لفاظی همچنان بر بازار سنگینی خواهد کرد.
در مجموع در ۲سال گذشته نشانه مثبتی در هر ۴ مورد یاد شده وجود نداشت اما درحالحاضر، فضا در حال بهبود است و میتوان خوشبینتر بود. درحالحاضر، مهمترین مولفهای که میتواند بازار سهام را در سطح فعلی حفظ کند روند افزایش نرخ کامودیتیها است؛ گروهی که ۲۲ درصد ارزش بازار و نزدیک به ۳۰ درصد ارزش معاملات روزانه را به خود اختصاص میدهند.
سیاست چینیها در کاهش سطح تولید فولاد و ایجاد سیاستهای انبساطی، کاهش سطح موجودی فلزات پایه و تضعیف شاخص دلار، مهمترین نکاتی است که خوشبینی را در نیمه دوم سال نیز افزایش داده است.در عین حال کاهش نرخ سود نیز ازجمله عوامل مهمی است که میتواند با وجود روند بهبود بازار سهام و سایر بازارهای اقتصادی تاثیرگذار باشد. از این رو، این سوال مطرح میشود که در شرایط رکودی فعلی، ناتوانی بخش تولید و نبود شرایط برای دستیابی به منابع مالی جدید و منابع مالی خارجی، آیا بحث کاهش نرخ سود سپردهها امکانپذیر است و این مهم به کاهش نرخ سود تسهیلات اعطایی نیز منجر میشود؟
به نظر میرسد تا زمانی که منابع مالی جدید از جمله سرمایهگذاری خارجی یا رونق در تولید و کسب و کار رخ ندهد نمیتوان انتظار داشت هزینه مالی کاهش یابد. جلوه این ساختار معیوب در اوراق سخاب نمایان است، اوراقی که از ۲۴ تیر در شعب منتخب بانک ملی معاملات ثانویه آن نیز در جریان است. اواخر سال گذشته دولت تصمیم به انتشار حجم ۱۲ هزار میلیارد تومان اوراق اسناد خزانه اسلامی بانکی (سخاب) بهواسطه بند هـ قانون بودجه سال ۹۵ برای تسویه بدهی طلبکاران غیردولتی گرفت که از سوی بانک ملی عرضه و به پیمانکاران تخصیص داده شده است.
بررسی بازارهای جهانی نشان میدهد، کاهش شاخص دلار به واسطه سیاستهای امریکا و تقویت یورو به واسطه سیاستهای انبساطی یورو و ادامه کاهش موجودی انبارها و تقاضایی که همچنان در چین مشاهده میشود نرخ فلزات پایه را در سطوح مناسبی قرار داده است. در بازار فلزات نیز ادامه محدودیت تولید فولاد و آلومینیوم در چین و نگرانی از کاهش تولید فولاد چین در فصل سرما ناشی از اعمال مقررات زیستمحیطی و کاهش سطح موجودی انبارها عامل رشد قیمتها شده است. در این هفته نیز سنگآهن با رشد ۸ درصدی به مرز ۷۴ دلار و روی و مس نیز با افزایش نزدیک به یک درصدی به ۲۸۰۴ و ۶۳۳۱ دلار رسیدند؛ انتظار میرود با ادامه افزایش نرخ ذغالسنگ شاهد رشد نرخ متانول در چین نیز باشیم که میتواند بر سهام تولیدکننده متانول در بازار ایران موثر باشد.
