توسعه محدودههای شهری برمبنای حملونقل عمومی، یکی از مهمترین مباحث توسعه شهری است و با برنامهریزی در این زمینه میتوان به توسعه شهری جهت داد.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: بررسیها از واقعیتهای جهانی موجود درباره انواع شیوههای حملونقل شهری نشان میدهد، قطار حومهای پرکاربردترین مدل حملو نقل عمومی برای جابهجا کردن ساکنان مجموعههای شهری بوده و نوعی وسیله نقلیه انبوهبر به شمار میرود.به گفته کارشناسان، در حومه شهرهای بزرگ جهان قبل از اینکه عملیات ساختمانی برای تامین مسکن جمعیت سرریز آغاز شود ابتدا ایجاد زیرساختهای خدمات شهری به ویژه مترو در دستورکار دولتها قرار میگیرد؛ طوری که متناسب با جانمایی دقیق ایستگاههای مترو، نقاط متمرکز جمعیتی تعریف میشود و برحسب آن ترکیبی از کاربریهای مسکونی و غیرمسکونی اطراف ایستگاههای مترو شکل میگیرد؛ این مدل توسعه شهری که به شهرسازی مبتنی بر حملونقل همگانی در دنیا مرسوم است باعث میشود مناطق شهری با کمترین نیاز به جابهجایی و تردد شهروندان با استفاده از خودروهای شخصی و درنتیجه کمترین حجم ترافیک در معابر شهری و شبکههای بزرگراهی روبهرو شوند.این موضوع به نوبه خود منجر به کاهش حجم آلودگی هوا در کلانشهرها نیز میشود.قطار حومهای با اتصال به شهرکهای اقماری یا رینگهای بزرگتر کلانشهرها فاصله موجود بین قطارهای شهری و برونشهری را پر میکند. راهآهن حومهای زیرساختی مشابه راهآهن برونشهری دارد.از ۱۰ سال پیش متولیان راهآهن کمکم متوجه غفلت خود از مسافران حومهای شدند و پروژههایی را در اطراف برخی شهرها آغاز کردند؛ راهآهن حومهای تهران-پرند، تهران-کرج و مهمتر از همه تهران-ورامین که بعدها تا گرمسار کشیده شد.کارشناسان معتقدند ۸۶ درصد آلودگی هوا ناشی از آلایندگی وسایل حملونقل عمومی است، برای برطرف کردن آلودگی و فرار از ترافیک سنگین توسعه حملونقل ریلی باید در ۳ حوزه درونشهری، حومهای و بینشهری بیشتر موردتوجه واقع شود. در اینباره رئیس کمیته حملونقل و عضو دوره چهارم شورای شهر تهران با تاکید بر اینکه یکی از برنامههای مدیریت شهری روز دنیا در کلانشهرها بهرهگیری از حملونقل ریلی است و ما باید در این جهت حرکت کنیم، گفت: با توسعه حملونقل ریلی علاوه بر رفع آلودگی از میزان ترافیک کاسته میشود. اسماعیل دوستی در گفتوگو با صمت با یادآوری اینکه حدود ۸۶ درصد آلودگی هوای تهران ناشی از دود خودروهاست و ۱۴ درصد باقیمانده مربوط به فعالیت کارخانهها و بخشهای صنعتی مانند سیمان است، افزود: برای کنترل این حجم بالای آلایندگی وسایل حملونقلی باید به سمت شهرسازی بر مبنای ریل حرکت کنیم و این امر نه تنها در داخل شهر، بلکه باید در حومه شهر هم به شکل وسیع توسعه پیدا کند. او با بیان اینکه مضرات استفاده از وسایل حملونقلی آلاینده روز به روز بیشتر خود را نشان میدهد، ادامه داد: براساس آمار منتشر شده از سوی سازمان جهانی بهداشت، در سال بسیاری از افراد در اثر آلودگی هوا جان خود را از دست میدهند. جالب اینکه این بحران علاوه بر جانداران بر ساختمانها هم تاثیرگذار است و بهمرور منجر به تخریب آنها میشود. رئیس کمیته حملونقل و عضو دوره چهارم شورای شهر تهران با تاکید بر اینکه حمل ریلی درونشهری، حومهای و برونشهری باید به یکدیگر اتصال و پیوند داشته باشند، تصریح کرد: نقاط اتصال این سه باید در مراکز شهرها باشد تا دسترسی مردم به نقاط دلخواه به راحتی انجام شود تا نیازی به استفاده از سایر انواع حملونقل نباشد. دوستی با اشاره به اینکه صرفهجویی در مصرف سوخت، حفظ محیطزیست، کاهش ترددهای جادهای از مزیتهای توسعه قطارهای حومهای در اطراف شهرهای بزرگ است، اظهار کرد: درحالحاضر در کلانشهر تهران حملونقل ریلی بیشتر معطوف به حملونقل ریلی درونشهری (مترو) است و باید برنامههای وزارت راه و شهرسازی و راهآهن جمهوری اسلامی ایران برای توسعه حملونقل، حومه را بیش از پیش جدی بگیرد. ضرورت ساخت خطوط مترو برای اتصال به شهرهای اقماری نماینده مردم سمیرم و سخنگوی کمیسیون شوراها و امور داخلی کشور گفت: توسعه قطارهای حومهای نیازمند ارتباط همه ارگانهای متولی است و نیاز است همه ارگانها با یکدیگر همکاری داشته باشند تا به عنوان نمونه ایستگاههای قطارهای حومهای به مترو، تاکسی و اتوبوس شهری وصل شود. اصغر سلیمی در گفتوگو با صمت با بیان اینکه باید سرویسهای جانبی برای قطار ایجاد شود، افزود: باید خطوط ریلی راهآهن در شهرها به خطوط مترو، اتوبوس و تاکسیرانی متصل شود تا حملونقل ترکیبی شکل بگیرد و مردم برای استفاده از قطارهای حومهای با مشکل روبهرو نباشند، تعدادی قطار حومهای هماکنون در ناوگان ریلی بین شهری کشور فعال است اما سیاست توسعه بیشتر این قطارها باید در دستور کار قرار گیرد که این موضوع نیازمند گذشت زمان نیز است. او با اشاره به اینکه درحالحاضر بخشی از ناوگان شبکه ریلی کشور به قطارهای حومهای اختصاص داده شده است، تصریح کرد: قطارهای حومهای جزو بهترین قطارها هستند، قطارهای خودکشش از نظر سرویس و تهویه جزو بهترین ناوگان ریلی راهآهن ایران است و در دنیا بهترین ناوگانهای ریلی در خدمت قطارهای حومهای است. نماینده مردم سمیرم و سخنگوی کمیسیون شوراها و امور داخلی کشور اظهار کرد: با توجه به احداث شهرهای اقماری و هدایت جمعیت به سمت این شهرها، لازم است چندین خط مترو اتصال به شهرهای اقماری ساخته شود. سلیمی افزود: روزانه بسیاری از شهروندان با خودروی شخصی از سمت شهرهای اقماری به تهران سفر کرده و حدود ۳۰ درصد از ترافیک را حومهنشینان به تهران تحمیل میکنند و این خود هزینه سنگینی به شهر تحمیل میکند، انتظار میرود مسئولان هرچه سریعتر سراغ حل این مشکل بروند، بهنظر میرسد این مشکل با توسعه شبکه ریلی پرسرعت در شهرهای حومه تهران برطرف خواهد شد. او با بیان اینکه کار قطارهای حومهای چندین برابر سختتر از قطارهای برونشهری است، بیان کرد: با توسعه قطارهای حومهای استفاده از خودروهای شخصی در اطراف کلانشهرها به طور محسوسی کاهش پیدا خواهد کرد. از نگاه کارشناسان، راهاندازی قطار حومهای یکی از مهمترین شیوههای حملونقل بین شهری است که در فاصلههای کوتاهتر باید از حملونقل حومهای استفاده شود تا بار ترافیکی جادهای را سبکتر کند. امروز ما نیاز داریم حملونقل بینشهری را طوری با ایستگاههای ریلی درون و برون شهر منطبق دهیم که مسافران بتوانند از طریق ایستگاهها به شبکه حملونقل آسان و راحت متصل شوند و این امر مستلزم تعامل حملونقل درون شهر، حومهای و راهآهن است.
