فاصله‌هایی که باعث سوءتفاهم می‌شود

صفیه رضایی / روزنامه نگار

امروز استفاده از محصولات طبیعی که به ناچار در چرخه صنعتی نرفته باشند، بیشتر تبلیغ می‌شود به ویژه در کشورهای درحال توسعه‌ای که چرخ‌های‌گذار همچنان حس می‌کنند. درحالی که در کشورهای توسعه‌یافته مدت‌هاست از انواع فناوری استفاده می‌شود که اتفاقا وقتی به کشورهای دیگر می‌رسد در آنجا منسوخ و مقهور شده است. اما چه می‌شود که نوعی از فناوری و دانش فنی در کشورهای درحال توسعه هنوز پدیده‌هایی لوکس هستند و نه‌تنها لزوم و اجباری در آنها دیده نمی‌شود بلکه برخی از گفتن و صحبت کردن درباره آنها واهمه دارند. شاید به این دلیل که حد فاصل زمانی که یک فناوری به کشور ما می‌آید تا زمانی که انگیزه و فکر آن برای استفاده به وجوداید اندک یا تعریف نشده است. دلیل دیگر هراس از فناوری شاید این باشد که کشورهای ابرقدرت اجازه ورود محصولات باکیفیت و فناوری‌های نوین را به کشورهای درحال توسعه نمی‌دهند. از این‌رو، دیدگاه ناسیونالیستی مردمان کشورهای درحال توسعه نسبت به کشورهای ابرقدرت در قالب فناوری‌هراسی و تمرد از دانش‌های روز نمایان می‌شود. زمانی یکی از صنعتگران صنعت چاپ تعریف می‌کرد دستگاه‌های دست دوم در چاپ دیجیتال که به محیط‌زیست آسیب می‌زنند از سراسر اروپا جمع‌آوری می‌شوند و از طریق کشورهای عربی همچون عراق وارد ایران می‌شوند. به عبارتی، ایران به قبرستان دستگاه‌های کپی که از اروپا و امریکا وارد می‌شود تبدیل شده است. البته از آنجا که این روند به صورت مافیایی انجام می‌شود اجازه واردات دستگاه‌های نو را نمی‌دهند و تنها دستگاه‌های فرسوده وارد کشور می‌شوند. حتی درباره دیگر دستگاه‌ها و ماشین‌آلات صنعتی نیز این قاعده حکمفرماست. از این‌رو، دیدگاه تاریخی و ذهن صنعتی مردمان کشورهای توسعه نیافته و درحال توسعه این است که هر نوع فناوری که از کشورهای دیگراید یا کپی از آنها باشد ضدبشری است. اصطلاحاتی همچون بیوتروریسم شاید از این دیدگاه ناشی شود. یا اینکه گفته می‌شود تمامی محصولات تغییر ژنتیک داده شده باعث عقیم‌سازی جوامع درحال توسعه می‌شود که جلوی افزایش جمعیت را در این کشورها بگیرند از این فکر ناشی می‌شود. البته نمی‌توان به صورت ۱۰۰درصد این نوع دیدگاه‌ها را رد کرد اما اگر فاصله استفاده از فناوری‌های روز در چرخه تولید و صنعت ما حفظ شود شاهد این نوع سوءتفاهم‌ها نخواهیم بود. این ادعای ما نیست. بسیاری از صنعتگران می‌گویند در بسیاری از موارد استفاده بسیار از فناوری روز در مجموعه صنعتی آنها بدون توجه به نیاز جامعه آنها را ورشکست کرده است.