مبارزه با آلودگی هوا نهاد نظارتی قوی می‌خواهد

سید وحید حسینی / مدیرعامل شرکت هوای پاک تهران

معضل آلودگی هوا در ایران و حتی بسیاری از کشورهای بزرگ صنعتی به یک چالش جدی تبدیل شده است و در این شرایط خودروساز، یکی از اصلی‌ترین مقصران به‌شمار می‌رود.این شرایط در حالی است که به‌طور قطع خودروساز باید به تعهدات خود پایبند باشد اما در کنار او مردم نیز موظف هستند به وظایف خود عمل کنند. خودروساز باید خودرویی با آلایندگی مناسب و در سطح استاندارد به بازار عرضه کند که تعیین این معیارها وظیفه خودروساز نیست، بلکه این کار وظیفه سازمان‌های نظارتی مانند سازمان حفاظت محیط‌زیست است که از این روند مراقبت کند. به‌طور طبیعی برای خودروساز اهمیتی ندارد که کمکی به حل معضل آلودگی هوا کند چراکه می‌خواهد بنگاهی با بیشترین سود و کمترین هزینه داشته باشد. از سوی دیگر، تجهیزات کنترل آلودگی هوا گران هستند و به نرخ تمام‌شده تولید خودرو اضافه می‌شوند اما برای مشتری چندان به چشم نمی‌آید. ازاین‌رو خودروساز تمایل چندانی به استفاده از این تجهیزات ندارد و حساسیت ویژه برای پایین آوردن سطح آلایندگی خودرو نشان نمی‌دهد. درنتیجه فشاری که باید به خودروساز وارد شود یا جریمه‌هایی که درباره آن صحبت می‌شود، باید از طریق استانداردهای مختلف اعمال شود؛ استانداردهایی که نیازمند دقت، وسواس و آزمایش‌های دقیق و سختگیری‌های جدی است. به‌این‌ترتیب اگر خودروساز در مقطعی تقلب کرد یا خودروهای تولیدی او آلوده بود یا استانداردها را رعایت نکرد، از طریق نهادهای نظارتی با آن برخورد شود که البته این امر بخشی از ماجرا است. تجهیزات مورداستفاده از کنترل آلایندگی‌های خودرو باید ضمانت قوی داشته باشد که اگر کارآیی لازم نداشت یا مردود شد، بخشی از هزینه‌های تعمیر خودرو با استفاده از گارانتی جبران شود که این امر به این معناست که خودروساز با استفاده از گارانتی هزینه‌های تعمیر را متقبل شود. اما اینکه خودرویی در کف خیابان آلوده باشد و برای پاک شدن هوا سراغ آن خودروساز رفت، روشی معقول نخواهد بود. از سوی دیگر جریمه‌ای که مردم باید بدهند نیز بخش دیگر ماجراست. اقداماتی چون معاینه فنی خودروها که در بازه‌های زمانی مشخص انجام می‌شود و نیز محدودیت تردد در بعضی بخش‌های شهر اقدامی است که با کمک مردم انجام می‌شود و در صورت انجام نشدن، جریمه‌هایی در انتظار آنها خواهد بود که این روند باعث می‌شود جامعه به سمت پاک‌تر شدن هوا حرکت کند؛ روش‌هایی که در دنیا آزموده شده و هیچ روش بینابینی برای این مشکل وجود ندارد.