علیرضا بحیرایی / کارشناس هوانوردی
بالا بودن هزینههای حملونقل هوایی بار و نداشتن توجیه اقتصادی، از جمله عواملی است که حملونقل هوایی را از اولویت صاحبان کالا در کشور خارج کرده است. در این زمینه، فقط گاهی شاهد اقدامات مقطعی هستیم؛ مانند آنچه در حمل هوایی کالا به قطر در بحران اخیر میان این کشور و ۴ کشور دیگر عربی رخ داد.
هزینه سوخت یکی از بخشهای مهم و سنگین هزینههای شرکتهای هواپیمایی است؛ همچنین هر هواپیما در هر کیلومتر، باید ۴۵ سنت به شرکت فرودگاهها بهعنوان هزینه عبوری پرداخت کند. از سوی دیگر هر هواپیما براساس تناژ خود هنگام ورود به فرودگاه، باید حق پارکینگ پرداخت کند. این هزینهها در کنار سایر هزینههای حملونقل هوایی، درمجموع حمل هوایی بار را در ایران گران و غیراقتصادی کرده است؛ هرچند این روش حمل همچنان در زمینه برخی اجناس مانند طلا و جواهرات بهصرفهتر است.
یکی از مشکلات حمل هوایی بار در ایران این است که هیچگاه در این زمینه اقدامهای تخصصی نشده است. حمل هوایی کالا در ایران با مشکلات زیرساختی روبهرو است درحالی که این کار نیاز به هواپیمای کارگو و سایر تجهیزات دارد. بستهبندی بار نیز باید با دقت و بهطور مناسب انجام شود اما درحالحاضر در زمینه حمل هوایی بار در کشور ما تخصصی رفتار نمیشود و به همین دلیل هنوز نتوانستهایم شرکت قدرتمند کارگو در استانداردهای بینالمللی داشته باشیم که شرایط مطلوب را برای فعالیت در این حوزه برای ما ایجاد کند.
برای موفقیت در این بخش، بهترین حالت آن است که شرکتهای هواپیمایی تخصصی در زمینه کارگو داشته باشیم. درحالحاضر اگرچه چند شرکتهای هواپیمایی با عنوان شرکتهای کارگو فعالیت میکنند اما عملکرد چندان مناسبی ندارند. ازسوی دیگر در این حوزه باید برنامهریزی درستی داشته باشیم و بدانیم چه کشورهایی مستعد هدفگذاری هستند و برای اهداف خود، چند هواپیمای کارگو، برای حمل چه کالاهایی نیاز داریم.
