مجمع جهانی اقتصاد در گزارش دوسالانه خود که در امسال میلادی منتشر شد، اعلام کرده امروز به لطف کاهش موانع سفر و هزینههای آن، میلیونها نفر در سراسر جهان سفر میکنند.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه گسترش تجارت نوشت: علاوه بر کاهش هزینههای سفر، رشد درآمد مردم جهان، افزایش جمعیت طبقه متوسط در بسیاری از بازارهای نوظهور و تغییر نگرش مردم به سفر به شکوفایی صنعت سفر و گردشگری در دنیا کمک کرده است. مجمع جهانی اقتصاد پیشبینی کرده در طول سالهای ۲۰۱۱ (سال ۱۳۹۰ شمسی) تا ۲۰۳۱میلادی (۱۴۱۰ شمسی) به جمعیت طبقه متوسط جهان ۳ میلیارد نفر اضافه میشود که بخش عمده این پدیده در کشورهای نوظهور و در راس آنها چین و هند اتفاق میافتد. براساس گزارش اخیر مجمع جهانی اقتصاد، بازار سفر جهان که در دهههای گذشته در انحصار شمال امریکا و اروپا بود، اکنون دگرگون شده است. اگر چه مجمع جهانی اقتصاد پیشبینی میکند، رشد بازار سفر در اروپا و امریکا در دهههای آینده همچنان ادامه خواهد داشت، اما شتاب رشد آن قابل مقایسه با مناطق دیگر جهان نیست. بازار کشورهای در حال توسعه و نوظهور نهتنها از نظر جذب گردشگر بزرگتر میشود، بلکه با افزایش خدمات گردشگری از سوی این کشورها، به جذابیت آنها بهعنوان یک مقصد گردشگری نیز بهطور مرتب اضافه میشود. ایران کشوری در حال توسعه بوده و از جاذبههای بینظیری در عرصه گردشگری برخوردار است و بر اساس گزارش مجمع جهانی اقتصاد، ارزانترین مقصد گردشگری درجهان است البته بسیاری معتقدند بر خلاف این گزارش، ایران مقصدی ارزان به شمار نمیآید و آمارهای اشتباه، موجب دستیابی مجمع جهانی اقتصاد به چنین نتیجهای شده است. به گفته کارشناسان، مشکلات ساختاری و زیرساختی بسیاری وجود دارند که رفع آنها بر عهده دولت است، اما وظیفه بخش خصوصی در حوزه خدماترسانی مناسب را نباید فراموش کرد. لزوم تخصصیسازی گردشگری به گفته کارشناسان گردشگری این صنعت به بلوغ رسیده و دولت و جامعه به این نتیجه رسیدهاند که به گردشگری نیاز داریم و گردشگری میتواند صنعتی درآمدزا باشد، اما هنوز به صنعتی تخصصی تبدیل نشده است. مریم رنجبری، کارشناس گردشگری اظهار کرد: اگر ایران را در زمره کشورهای در حال توسعه به شمار آوریم این کشور در سالهای اخیر در زمینه گردشگری پیشرفتهای بسیاری داشته است. حتی در ۲ ماه نخست سال ۱۳۹۶ نیز گردشگران خارجی بسیاری به ایران سفر کردهاند و ایران در چند سال اخیر با استقبال خوبی از سوی گردشگران خارجی روبهرو شده است. وی افزود: به طور حتم باید اقدامات بسیاری در زمینه توسعه گردشگری انجام شود. گردشگری صنعتی پاک بوده و اشتغالزا است. این صنعت درآمدزا، ارزآوری بسیاری برای کشور به همراه دارد. همچنین باید از شاخههای مختلف گردشگری برای جذب هرچه بیشتر گردشگران استفاده کنیم. رنجبری در ادامه بیان کرد: بهطور کلی تمامی علوم پس از پژوهش، بررسی، مطالعه و انجام اقدامات لازم به مرحله تخصصی شدن و بلوغ میرسند. گردشگری نیز در کشورمان به بلوغ رسیده است. درحالحاضر جاذبههای گردشگری کشور به جهانیان معرفی شده و گردشگران جهانی با جاذبههای گردشگری کشور به خوبی آشنا شدهاند. این کارشناس گردشگری با اشاره به اینکه گردشگری رقیب جدی برای نفت است، اظهار کرد: بهطور کلی در ایران دولتمردان و مسئولان دولتی و بخش خصوصی این موضوع را درک کردهاند که گردشگری چه صنعت سودآور و مفیدی است. امروزه گردشگری به عنوان صنعتی مفید در کشور جا افتاده و میتوان گفت گردشگری به بلوغ رسیده است. وی افزود: باید اقدامات مناسبی انجام دهیم تا از این صنعت به بهترین شکل ممکن استفاده و بهرهبرداری کنیم. باید با فراهم کردن زیرساختها و امکانات مورد نیاز تلاش کنیم این صنعت را رونق دهیم. رنجبری با اشاره به لزوم تخصصی شدن گردشگری بیان کرد: حوزههای مختلف گردشگری باید به طور تخصصی فعال شوند تا بتوانیم گردشگران مختلف را در دنیا جذب کنیم. گردشگری هیجانی، طبیعی و تاریخی هریک مشتریان خاص خود را دارند و باید تلاش کنیم تمامی این حوزهها، بهطور تخصصی فعال شوند. او گفت: همچنین باید به فعالان صنعت گردشگری مانند دیگر صنایع تسهیلات اختصاص دهیم. دولت باید مانند کارخانههای تولیدی از فعالان گردشگری نیز حمایت کند. اکنون زمان بهرهبرداری از گردشگری فرارسیده و باید تلاش کنیم با حمایتهای لازم و اقدامات مورد نیاز این صنعت را روزبهروز پویاتر کنیم. رنجبری با اشاره به لزوم جذب سرمایهگذار و واگذاری امور به بخش خصوصی اظهار کرد: واگذاری گردشگری به دولت بهطور کامل به معنای شکست این صنعت بوده و باید بیشتر امور گردشگری به بخش خصوصی واگذار و تلاش شود این بخش در گردشگری سرمایهگذاری کند. ایران فقط در ظاهر ارزان است! برای توسعه و گسترش مناسب صنعت گردشگری، باید بخشهای مختلف فعال در گردشگری وظایف خود را به خوبی انجام داده و قشرهای مختلف فعال در این صنعت باید به خوبی با حرفه خود آشنا باشند. مهرداد فرشیدی، کارشناس گردشگری اظهار کرد: به منظور رشد هرچه بیشتر صنعت گردشگری باید از ابزارهای مختلفی استفاده کنیم. مهمترین ویژگیهایی که میتواند گردشگران خارجی را جذب کند بناهای تاریخی، جاذبههای متنوع طبیعی، شرایط اقلیمی و آبوهوایی است که ایران تمامی آنها را داراست. او افزود: متاسفانه یکی از مشکلات ما این است که گردشگری در کشور ما هنوز علمی نشده و بسیاری از فعالان گردشگری تحصیلات دانشگاهی در این زمینه ندارند. به همین دلیل برخی مواقع در گردشگری تصمیمهایی اخذ میشود که نه تنها موجب رشد گردشگری نمیشود، بلکه رکود آن را به همراه دارد. فرشیدی در ادامه بیان کرد: به جز زیرساختهای اصلی، زیرساختهای معنوی نیز در گردشگری وجود دارند که باید تقویت و بهسازی شوند. به عنوان نمونه فرهنگ مهماننوازی در گردشگری باید بهبود یابد. با وجود پیشرفت بسیاری که گردشگری در کشور داشته هنوز هم برخی مقامات، مدیران دولتی و مسئولان، نگرش مثبتی نسبت به گردشگران خارجی ندارند و تصور میکنند آنها مشکلات سیاسی و امنیتی برای کشور ایجاد میکنند و عدهای از مردم کشور همچنان با بدبینی به گردشگران خارجی نگاه کرده و تصور میکنند ارزشهای عرفی و دینی کشور را به مخاطره میاندازند. او افزود: حتی در شهر گردشگرپذیری مانند اصفهان نیز مشکلات فرهنگی و رفتارهای ناشایست بسیاری در برخورد با گردشگران مشاهده میشود. البته با ترویج فرهنگ گردشگری در کشور و آموزشهای مناسب این مشکلات بهتدریج رفع میشوند. این کارشناس حملونقل با بیان اینکه به اشتباه تصور میکنیم ایران، مقصد ارزانی است، اظهار کرد: ایران مقصد ارزانی نیست و اگر موسسههای بینالمللی و سازمانهای جهانی گزارشی مبنی بر ارزان بودن ایران منتشر کردهاند بهدلیل آن است که آمارهایی که ما به آنها دادیم ضعیف بوده و از جامعه آماری مناسبی دریافت نشده است. او افزود: در مقایسه با ایران بسیاری از کشورها وجود دارند که مقصدهای گردشگری بسیار ارزانتری هستند. به عنوان نمونه تورهای گرجستان به مدت یک هفته با مبلغ ۷۰۰ هزار تومان برگزار میشوند اما در داخل کشور اگر بخواهیم یک هفته ایرانگردی کنیم هزینهها بسیار بالاتر از این رقم است. فرشیدی در ادامه بیان کرد: در سطح جهانی هزینه حملونقل هوایی برای هر ساعت بهطور متوسط ۲۵ تا ۳۰ دلار است، اما در ایران ساعتی ۵۵ دلار حساب میشود. هزینه خدمات نیز گران است. او گفت: بهطور کلی گردشگری دارای ۶ حوزه و زیرساخت اصلی است؛ حملونقل، مراکز اقامتی، مراکز پذیرایی، مدیریت جاذبهها، راهنمایان سفر و بازارهای خرید که در کشور ما باید تمامی این سطوح ارتقا یافته و استانداردسازی شوند، زیرا در ایران از لحاظ نوع خدمات، کیفیت خدماترسانی در سطح استاندارد نیستیم و هزینه خدمات نیز گران است. در اصفهان صنایعدستی به ۲ برابر نرخ به گردشگران خارجی فروخته میشود و بازدید از جاذبههای گردشگری برای گردشگران خارجی بسیار گرانتر از گردشگران داخلی است که موجب دلخوری گردشگران خارجی میشود. فرشیدی با بیان اینکه گردشگری دارای ۳ سطح اصلی است، اظهار کرد: سطح نخست دولت است؛ مسئولیتهای دولتی در حوزه کلیات گردشگری است، ایجاد زیرساختها، نظام قانونمند گردشگری، نرخگذاری مناسب، آموزش نیرویانسانی، صدور مجوزهای گردشگری برای فعالیت نیرویانسانی و بخش خصوصی، سیاستگذاریهای کلان، برنامهریزی در این حوزه، کنترل، نظارت، بازاریابی و تبلیغات از جمله مسئولیتها و وظایف دولت در صنعت گردشگری است. او افزود: سطح دوم که شامل فعالیتهای خدماتی میشود مربوط به بخش خصوصی است. دفاتر هواپیمایی، آژانسهای مسافرتی، نیروی انسانی، راهنمایان گردشگری و هتلداری و مراکز پذیرایی در این بخش قرار میگیرند که همواره تلاش میکنند به خوبی فعالیت کنند، اما مشکل اصلی در این حوزه، نبود قوانین دولتی مشخص، سیاستگذاری و تصویب برنامه مناسب است. این کارشناس گردشگری گفت: سطح سوم، سطح حمایتی است که شامل دولت و بخش خصوصی میشود. پلیس بینالمللی و گردشگری، درمانگاهها، بیمارستانها، بانکها، مراکز اقتصادی و صرافیها علاوه بر خدماترسانی به مردم باید به گردشگران خارجی خدماترسانی کرده و از آنها حمایت کنند. نهادهایی مانند صرافیها و اداره پست اگر بخشی ویژه گردشگران داشته باشند گردشگران احساس میکنند از آنها در کشور مقصد حمایت میشود. او با تاکید بر لزوم گسترش گردشگری ورودی گفت: با اینکه گردشگری داخلی موجب گردش مالی و نشاط در جامعه میشود اما این گردشگران خارجی هستند که ارزآوری دارند بنابراین منبع درآمد واقعی در گردشگری همان گردشگران خارجی هستند. سخن پایانی با اینکه ایران جاذبههای گردشگری متعددی دارد اما هنوز به درستی به دنیا معرفی نشده است و بسیاری از گردشگران جهانی نمیدانند ایران چه طبیعت جذاب و تمدن غنی دارد. تبلیغات در گردشگری بر عهده دولت است و باید این کار انجام شود. با اینکه گردشگری در کشورمان نهادینه شده و همه به درستی دریافتهاند این صنعت میتواند به اندازه نفت درآمدزایی کند اما هنوز به طور تخصصی روی آن کار نشده و شاخههای مختلف گردشگری به طور حرفهای فعال نشدهاند. همچنین باید سوگیریها و بدبینیها نسبت به گردشگران خارجی کنار گذاشته شوند.
