دانشگاه جامع علمی کاربردی، دانشگاهی پولتی و وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری است که تاسیس آن در مهر ۱۳۷۰ به تصویب رسید و امروز بیش از یک هزار مرکز آموزشی در رشته های مختلف مهارتی در سراسر کشور دارد.
به گزارش پایگاه خبری گسترش،این دانشگاه با هدف افزایش سطح مهارت شاغلان بخشهای مختلف اقتصادی و افزایش مهارتهای حرفه ای دانش اموختگان مراکز آموزشی که تجربه اجرایی کافی نداشتند، تاسیس شد.باتوجه به هدف اولیه از تاسیس این دانشگاه (که افزایش مهارت نیروهای فعال جامعه است) راهاندازی مقاطع کارشناسی ارشد و دکترای در این دانشگاه با انتقادهایی مواجه بود اما موافقان معتقدند این دانشگاه میتواند در مقطع دکترای به شکل کاربردی و باهدف تربیت خبرگان و با عنوان دکترای خبرگی یا DBA و از میان کارکنان و متخصصان دانشجو پذیرش کند.روزنامه گسترش صنعت به سراغ یکی از فعالان این مراکز آموزشی رفت و درباره فعالیتهای این دانشگاه برای قطعهسازان و افراد فعال در صنعت قطعه گفتوگویی انجام داد که وی به صندلیهای خالی اشاره و کمبود دانشجو را یکی از معضلات این نوع دانشگاهها عنوان کرد.غلامعلی قرایی، قائممقام مرکز آموزش علمیکاربردی شرکت تولیدی و صنعتی ایران لوازم قطعه گفت: امروز عمده مسائلی که دانشگاههای علمیکاربردی را با چالش مواجه کرده وضعیت مالی دانشجویان است. درنتیجه این دانشگاه امروز گرفتار کمبود دانشجو و صندلیهای خالی است. از سویی تبلیغاتی که دانشگاه پیام نور برای تلفنهای همراه افراد ارسال میکند مانند کارشناسی ارشد بدون کنکور، تخفیف ویژه شهریه به مناسب عید نوروز، اقساط شهریه و... باعث میشود جذب دانشجو داشته باشند و دانشگاه آزاد اسلامی نیز به همینگونه جذب دانشجو دارد.وی افزود: با جلساتی که با مدیران ردهبالا داشتیم عنوان شد چرا تبلیغاتی که سایر دانشگاهها در بیلبوردهای سطح شهر دارند این دانشگاه نمیکند و چرا فکری برای برونرفت از این مشکلات نمیشود؟ قائممقام مرکز آموزش علمیکاربردی شرکت تولیدی و صنعتی ایران لوازم قطعه به آمار اولیه این مرکز اشاره کرد و گفت: این دانشکده در سال ۱۳۸۹ و همزمان با تاسیس یک هزار و ۳۰۰ دانشجو داشت اما امروز این آمار به حدود ۳۲۰ نفر رسیده است.او تصریح کرد: رشتههای این دانشکده در بدو تاسیس اعم از تعمیرات مکانیکی، کنترل کیفیت قطعات خودرو، حسابداری صنعتی، نقشهکشی صنعتی، ماشینابزار، لجستیک زنجیره تامین، مهندسی جوش، بازرسی مهندسی جوش، خدمات پس از فروش خودرو بهطور کامل تخصصی بود، درواقع ۳ رشته کارشناسی و ۸ رشته کاردانی در این دانشگاه فعالیت دارند. با اینوجود در جذب دانشجو شرایط رضایتبخش نیست زیرا تبلیغات گستردهای انجام نشد.وی گفت: در حد توان تبلیغات و اطلاعرسانی انجام شد اما دانشجویان برای آموزش به این مراکز مراجعه چندانی ندارند.قرایی درباره دلیل این امر به آمار تحصیلکردههای بیکار در کشور اشاره کرد و گفت: بر اساس آماری که مرکز آمار ایران دارد حدود ۱۵هزار فوقلیسانس بیکار آمادهبهکار در کشور وجود دارد که شاید یکی از دلایل به این موضوع برگردد.قرایی درباره تفاوت شهریه این دانشگاه در مقابل سایر دانشگاههای همرده خود گفت: شهریه هر ترم دانشگاه علمیکاربردی که برای ۵ ماه خواهد بود ۶۵۰هزار تومان است درحالیکه همین رقم برای دانشگاه آزاد یکمیلیون و ۵۰۰ یا ۶۰۰هزار تومان تمام میشود همچنین فارغالتحصیل رشته تعمیر مکانیکی دانشگاه علمیکاربردی به لحاظ تجربی حداقل یکبار موتور خودرو را باز و بسته کرده درحالیکه شاید در سایر دانشگاهها این کار عملی به معنایی که در این دانشگاه در حال انجام است، انجام نشود. قائممقام مرکز آموزش علمیکاربردی شرکت تولیدی و صنعتی ایران لوازم قطعه تصریح کرد: بر اساس اسمی که این دانشگاه دارد دروس و رشتهها در این دانشکدهها عملی و اجرایی است تا بتوانیم توان کاری افرادی که (دانشگاههای علمیکاربردی بیشتر برای شاغلان است) مشغول هستند را ارتقا دهیم. ازاینرو باید سازمانها و نهادهای فعال صنعتی، واحدهای تولیدی خود را ملزم کنند تا با تشویق نیروهای انسانی، آنها آموزشهای تخصصی در بخشی که مشغول هستند و دورههای لازم را در این نوع دانشگاهها بگذرانند. او تاکید کرد: در این دانشگاهها رشتهای بدون کارگاههای علمی وجود ندارد و فردی که باید ۷۵ واحد برای دوره کاردانی بگذراند بین ۳۵ تا ۴۰واحد عملی دارد و باقی نظری است.قرایی مورد استقبال قرار نگرفتن دانشگاههای علمیکاربردی را تبلیغات و نبود اطلاعرسانی بهنگام دانست و گفت: نبود تمایل افراد برای آموزش در این مراکز علمی، نخست به تبلیغات برمیگردد؛ باوجود پیشینه بیش از ۱۵ سالی که این مراکز دارند درنتیجه دانشگاه علمیکاربردی هنوز شناختهشده نیستند. ازاینرو برنامهای پیشنهاد شد تا تبلیغات رسانهای بهویژه در صداوسیما داشته باشیم و هزینه آن بین مراکز فعال تقسیم شود. وی افزود: والدین درباره تحصیل فرزندان خود در دانشگاههای علمیکاربردی توجیه نشدهاند و به نشان (برند)های موجود نگاه میکنند که همه بدون کنکور پذیرش دانشجو دارند و بسیاری ترجیح میدهند فرزند آنها فارغالتحصیل دانشگاه آزاد اسلامی باشد زیرا از معروفیت بیشتری برخوردار هستند. ازاینرو به آنچه آموزش داده میشود و نیز شیوهها و روشهای تدریس کاری ندارند. او ادامه داد: در کنار بحث تبلیغ، مباحث توجیهی نیز مطرح است. یکی از مشکلات امروز باوجود علاقهمندی افراد مهیا نبودن استفاده از شرایط موجود است. برای نمونه دانشگاه علمیکاربردی برای استفاده شاغلان از فضای بهوجود آمده، بیشتر کلاسهای خود را در روزهای پنجشنبه و جمعه، از صبح تا شب برگزار میکند و اگر کلاسی در روزهای میانی هفته باشد بهطورمعمول از ۴ بعدازظهر به بعد است تا به کار دانشجویان آسیبی وارد نشود اما بااینوجود شنیده میشود که واحد تولیدی به دانشجویان مرخصی نمیدهد تا بتوانند در کلاسها شرکت داشته باشند.قائممقام مرکز آموزش علمیکاربردی شرکت تولیدی و صنعتی ایران لوازم قطعه تاکید کرد: این در حالی است که باید نیروی کار را برای ارتقای مهارتها ملزم به آموزش و از علاقهمندان حمایت کرد زیرا منفعت آموزش افراد، برای واحدهای تولیدی خواهد بود. اگر قرار است زمینه اشتغال به کار فراهم شود کسی میتواند در بازار کار کند که از نظر علمی و کاربردی کار را یاد گرفته باشد.قرایی درباره وضعیت مالی این نوع مرکز آموزش گفت: به لحاظ مالی دانشگاههای علمیکاربردی وضعیت مالی مناسبی ندارند، برای نمونه مرکز آموزش علمیکاربردی شرکت تولیدی و صنعتی ایران لوازم قطعه در روز حدود یکمیلیون و ۵۰۰هزار تومان هزینه اجارهبها، حقوق کارمندان و... دارد که ماهنامه حدود ۴۵میلیون تومان میشود. بنابراین باید حداقل ۵۰۰ دانشجو داشته باشد تا فضای مالی مناسبی داشته باشد اما با تمام این مشکلات مالی تنها به لحاظ معنوی کارکنان همچنان علاقهمند به ادامه کار هستند.مطالب آموزشی از دل نیازهای جامعه بیرون بیاید دلیل تاسیس دانشگاههای علمیکاربردی با حجم زیاد در هر نهاد و ارگانی و در هر کوچه و پسکوچهای چیست؟ این موضوع علامت سوال بزرگی است که باید از آموزش عالی پیگیر موضوع شد و در قالب این گزارش نمیگنجد و لازم است زمان دیگری به این مسئله پرداخته شود. گسترش صنعت به سراغ محمدرضا ملاکی، یکی از تولیدکنندگان و فعال بازار لوازمیدکی خودرو رفت و درباره دلایل همراهی و حمایت نکردن واحدهای تولیدی برای آموزش رسمی نیروهای انسانی خود با مراکز آموزشی و علمی با وی گفتوگو کرد که در ادامه میخوانید: چرا واحدهای تولیدی با دانشگاههای علمیکاربردی برای آموزش نیروهای انسانی همکاری لازم را ندارند؟ این کار در حال انجام است البته این حقیقت وجود دارد که واحدهای تولیدی نمیتوانند نیروی انسانی خود را ملزم به آموزش در این دانشگاهها کنند اما تا آنجایی که اطلاع دارم واحدهای پیشرو اقدام کردهاند زیرا در صورت انجام نشدن این امر بهنوعی خودزنی کردهاند.باید توجه داشته باشیم مدرک، ملاکی برای بنگاههای اقتصادی نیست ازاینرو شاید نیروهای انسانی خود را تشویق و ملزم نکنند تا برای دریافت مدرک فوقدیپلم یا کارشناسی و... اقدام کنند. ممکن است تحصیلات و مدرک معیار باشد اما ملاک نیست و تنها میتوانند افراد فعال در واحدهای تولیدی خود را تشویق کنند که مهارتهایشان را افزایش دهند. حال برای افزایش مهارت ممکن است برخی وارد آموزشگاههای فنی و حرفهای یا برخی وارد حوزه نظری و دانشگاهها شده و با توجه به فراخور سازمان موردنظر خود در قسمتهای مختلف آموزشی وارد شوند.همچنین ممکن است واحدهایی اقدام نکنند زیرا معتقدند این امر برای آنها هزینهبر است. البته این دیدگاهی اشتباه است زیرا نیروی انسانی بزرگترین سرمایه هر سازمان است و پرورش و ارتقای این منابع انسانی بسیار مهم بوده و اگر سازمانی برای این امر ارزش قائل نباشد در آیندهای نهچندان دور با مشکل مواجه خواهد شد و واحدهای پیشرو و واحدهایی که در این زمینه روزآمد نیستند دیر یا زود باید جای خود را به دیگری دهند. نقاط قوت و ضعف این دانشگاهها را در چه میدانید و آیا آموزشهای دادهشده در ارتقای مهارتهای کارآموزان کارآیی داشته است؟ بحث آموزش در کشور مشکلات ریشهای دارد و رهبر معظم انقلاب نیز در سخنان خود بارها به آن اشاره و عنوان کردهاند که سلسله مباحث قالب گرفتهشده را به سازمانها و نهادهای علمی و آموزشی خود وارد کردهایم و از این مباحث برای آموزش دانشجویان و حتی دانشآموزان خود استفاده میکنیم.این امر به این معنی است که مطالب و آموزشها بومیسازی نشده و از دل جامعه بیرون نیامده است و دانشگاههای علمیکاربردی کشور نیز از این امر مستثنا نیستند. نمیتوان منکر ضعفها در امر آموزشهای رسمی کشور شد اما بااینوجود آموزش بهتر از آموزش ندیدن است.
