دریاچه ارومیه، دومین دریاچه شور جهان است که در ۲ دهه گذشته با بحران شدید آبی مواجه شده و بررسی کارشناسان بیانگر این نکته است که مدیریت منابع آبی در بخش کشاورزی آذربایجانغربی در این مدت به خوبی انجام نشده و کشاورزی سنتی از مهمترین علل بروز مشکل کم آبی در دریاچه بوده است.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه گسترش صنعت نوشت: در اوایل آغاز به کار دولت حسن روحانی که توجه به حفاظت محیط زیست در ردیف مهمترین برنامههای دولت یازدهم قرار گرفت، مصوبههای ۲۶ گانهای به تصویب رسید تا این زیست بوم ارزشمند از خطر نابودی نجات یابد. این مصوبهها در ادامه به ۴۴ مصوبه افزایش یافت و هماکنون ستاد احیای دریاچه ارومیه در سطح ملی و استانی در حال اجرای این مصوبه هاست. تراز اکولوژیک این دریاچه یکهزار و ۲۷۴ متر و ۱۰ سانتیمتر از سطح آبهای آزاد است که هماکنون با وجود افزایش پهنه آبی آن حدود ۳ متر با این تراز فاصله دارد. دریاچه ارومیه در قالب طرح احیای دریاچه ارومیه قرار است در مدت ۱۰ سال به سطح تراز اکولوژیک خود برسد و یکی از مهمترین مصوبههای این ستاد کاهش ۴۰ درصدی مصرف آب کشاورزی در حوضه آبریز این دریاچه به واسطه انتقال آب با لولههای پلی اتیلنی از منبع تامین تا سر مزرعه است. در سالهای ۹۳ و ۹۴ در مجموع ۴۱۴ کیلومتر عملیات انتقال آب با لوله پلیاتیلنی به اجرا درآمده و ۱۲ هزار هکتار از زمینهای کشاورزی شهرستانهای آذربایجانغربی در حوضه آبریز دریاچه ارومیه زیر پوشش انتقال آب مدرن قرار گرفته است. طرح تشکیل و تجهیز شبکه سنجش منابع آب سطحی و زیرزمینی استان نیز در راستای اجرای مصوبههای ستاد احیای دریاچه ارومیه در زمان حاضر ۶۸ درصد پیشرفت فیزیکی دارد. تصفیهخانه گلمان که از دیگر طرحهای ستاد احیای دریاچه ارومیه برای احیای نگین آبی آذربایجان است در امسال به بهرهبرداری میرسد و سالانه۵/۲میلیون مترمکعب آب به دریاچه ارومیه روانه میشود. تاکنون ستاد احیای دریاچه ارومیه ۱۰۰ میلیارد ریال برای مقابله با ریزگردهای این دریاچه هزینه کرده است. استفاده از کارشناسان بومی جهانبخش محبینیا، نماینده مردم آذربایجانغربی در مجلس شورای اسلامی درباره آخرین وضعیت دریاچه ارومیه گفت: خوشبختانه در سالهای گذشته اقدامات مناسبی برای رفع مشکلات این دریاچه انجام شد. با اینکه هنوز این دریاچه نیازهای بسیاری دارد اما میتوان گفت که دولت مسیر مناسبی را برای رفع مشکلات این دریاچه در پیش گرفته است. محبینیا با اشاره به اینکه دولت دوازدهم نیز در رفع این مشکلات میتواند نقش مناسبی داشته باشد، گفت: یکی از مشکلاتی که در زمان دولت نهم و دهم وجود داشت این بود که از نیروهای غیربومی برای اجرای پروژههای این دریاچه استفاده میکردند. این موضوع باعث میشد به دلیل اینکه کارشناسان منطقه را به خوبی نمیشناختند، مشکلات دیگری را نیز به وجود آورند. در زمان دولت یازدهم این مشکل خوشبختانه تا حد قابل توجهی برطرف شد و پروژهها با استفاده از توان نیروهای محلی اجرا میشدند. وی همچنین به لایروبی رودخانههای منتهی به دریاچه پرداخت و گفت: در مدتی نزدیک به دو سال بیش از ۳۰۰ کیلومتر از رودخانههای منطقه لایروبی شد که این موضوع در احیای دریاچه ارومیه تاثیر قابل توجهی داشت. در صورتی که این روال ادامه یابد، میتوان امیدوار بود که بخش قابل توجهی از مشکلات دریاچه ارومیه برطرف شود. این نماینده مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه نباید فراموش کرد مشکلات این دریاچه هنوز به طور کامل برطرف نشده، توضیح داد: در ماههای گذشته چند بارندگی مناسب وجود داشت که باعث شد سطح آبهای ذخیرهای در این دریاچه افزایش یابد و به احیای آن کمک بسیاری کرد. لایروبیهای ضربتی در دولت یازدهم مدیرعامل شرکت آب منطقهای آذربایجانغربی با اشاره به اجرای طرحهای احیای دریاچه ارومیه در دولت تدبیر و امید گفت: حدود یک میلیارد و ۵۷۱ میلیون و ۴۰۰ هزار مترمکعب آب از سدهای اقماری این استان به این دریاچه منتقل شده است. کیومرث دانشجو افزود: این میزان آب از سدهای بوکان، شهرچای ارومیه، سد مهاباد، حسنلوی نقده، زولای سلماس و ساروق تکاب به سمت دریاچه ارومیه هدایت شده و بیشترین میزان از سد بوکان بوده است. مدیرعامل شرکت آب منطقهای آذربایجانغربی اضافه کرد: علاوه بر آن در یک اقدام ضربتی و قابل توجه در ۲ سال گذشته بیش از ۳۵۰ کیلومتر از رودخانهها و انهار آذربایجانغربی لایروبی شده که شامل ۶۰ کیلومتر لایروبی رودخانههای سیمینهرود، گدارچای، مهابادچای، باراندوز، زولاچای و روضه چای و ۲۹۰ کیلومتر انهار اقماری این رودخانههاست. دانشجو اظهار کرد: لایروبی و اجرای طرح اتصال زرینهرود به سیمینهرود در جنوب دریاچه ارومیه نیز از جمله مهمترین اقدامات در این حوزه است که میتوان آن را از عوامل مهم تثبیت و افزایش تراز آبی دریاچه ارومیه دانست. وی افتتاح سد سیلوه و طرح انتقال آب جلدیان به دریاچه ارومیه را گامی بلند در راستای احیای دریاچه ارومیه عنوان کرد و ادامه داد: با اجرای کامل طرح انتقال آب محدوده به حوضه از این طریق میتوان سالانه صدها میلیون مترمکعب آب را به بستر دریاچه ارومیه هدایت کرد. مدیرعامل شرکت آب منطقهای آذربایجانغربی با اشاره به فعالیت ۷۰ اکیپ گشت و بازرسی در حوضه آبریز دریاچه ارومیه برای مقابله با برداشت غیرمجاز آب بیان کرد: جمعآوری ۱۴۲ دستگاه تجهیزات حفاری غیرمجاز، جمعآوری ۹۲۴ دستگاه موتور پمپ غیرمجاز، انسداد حدود هزار و ۷۰۰ حلقه چاه غیرمجاز، جلوگیری از حفر ۳۰۴ حلقه چاه غیرمجاز و اضافه برداشت ۲۰۸ حلقه چاه مجاز از جمله نتایج فعالیت این تیمها به شمار میرود. دانشجو گفت: خرید ۴ هزار و ۵۰۰ دستگاه کنتور هوشمند آب و برق، نصب هزار و ۸۲۹ دستگاه تابلوی کنتورهای هوشمند آب و برق و برقرسانی به ۸۵ حلقه چاه مجاز از دیگر اقدامات در این حوزه به شمار میرود. براساس این گزارش به نظر میرسد، کارشناسان بهترین سیاست برای رفع مشکلات موجود در دریاچه ارومیه را ادامه سیاستهای دولت یازدهم میدانند. به عبارتی اگر دولت دوازدهم بتواند با عزمی که در دولت یازدهم برای رفع مشکلات این دریاچه داشت مسیر رفع موانع را ادامه دهد، حسن روحانی میتواند به بزرگترین وعده خود برای آذریها جامه عمل بپوشاند.
