ایران به دلیل داشتن شاخصههای زمینشناسی و جغرافیایی ویژه، پدیدههای بسیار زیبایی را در خود جای داده و میتوان از آن استفاده بهینه برد؛ در این میان معادن ایران که پیشینه فعالیت آنها به هزاران سال پیش بازمیگردد.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه صمت نوشت: از ظرفیت قابل توجهی برای اجرایی شدن طرح گردشگری معدنی (ژئوتوریسم) برخوردارند. اکنون بسیاری از کشورها در حوزه ژئوتوریسم معدنی ورود کرده و از این طریق ضمن درآمدزایی، اشتغالزایی را برای کشورشان به ارمغان آوردهاند. بنابراین میتوان با ایجاد زیرساخت مناسب نسبت به اجرا کردن طرح ژئوتوریسم معادن کشور اقدام کرد زیرا این کار ضمن استفاده بهینه از این معادن موجب اشتغالزایی در کشور میشود. گفتنی است سازمان زمینشناسی کشور در این حوزه ورود کرده و با گرفتن کرسی مهم در زمینه ژئوتوریسم در یونسکو در این زمینه فعال است و اطلس ژئوتوریسم را تهیه کرده است. بر اساس گفتههای کارشناسان، بخش معدن ایران با برخورداری از جاذبههای طبیعی مانند گنبدهای نمکی و معادن قدیمی، میتواند درآمدزایی و سودآوری قابل قبولی از این راه بهدست آورد.
پدیدههای فراوان زمینشناسی در ایران بهروز برنا، معاون اکتشافات سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور درباره ظرفیت معادن کشور برای اجرا کردن طرح گردشگری گفت: ایران جاذبههای زمینشناسی متعددی دارد و پلیت ایران به دوره پیش از دوران اول زمینشناسی بازمیگردد. به همین دلیل پدیدههای متعددی در کشور از این دوره دیده میشود. وی افزود: آتشفشانهای فعال، چشمههای آب گرم، ذخایر تراورتن، چینهها، ارتفاعات و... همگی جزو جاذبههای طبیعی ایران هستند با این حال به حوزه ژئوتوریسم به شکل مناسب ورود نکردهایم. برای نمونه بسیاری از کشورها همچون چین، امریکای لاتین، افریقا و... در حوزه ژئوتوریسم معادن فعال هستند و به درآمدزایی رسیدهاند.
به گفته برنا، در ایران ۱۲۰۰معدن شدادی و معادنی که در تاریخهای بسیار دور اکتشاف شدهاند، به بهرهبرداری رسیده و فرآوری شدهاند و اکنون آثار آن قابل مشاهده است که میتوان به تفالههای ذوب مواد معدنی در کنار این معادن و آثار کندهکاری در این معادن اشاره کرد. برای نمونه معدن سرب و روی نخلک در استان اصفهان نمونه بارز یکی از این معادن قدیمی است و با برخورداری از شرایط مناسب، جاذبههای بسیاری دارد. (این معدن دوباره مورد بهرهبرداری قرار گرفته است.) حال میتوان در کنار بهرهبرداری از این معدن از فضاهای خالی به وجود آمده در آن برای ایجاد طرح ژئوتوریسم استفاده کرد. وی ادامه داد: ژئوپارکهای بسیاری در ایران وجود دارد و در میان آنها میتوان به جزیره قشم و گنبدهای نمکی و درهستارگان آن اشاره کرد. به طور نمونه در جهان از گنبدهای نمکی استفادههای مختلفی میشود و در برخی از کشورها از این گنبدهای نمکی به عنوان مراکز درمانی استفاده میشود. در ایران نیز علاوه بر وجود گنبدهای نمکی، آبشارهای نمکی نیز وجود دارد که از آنها میتوان به عنوان عاملی برای جذب گردشگر استفاده کرد.
توسعه گردشگری در معادن معاون اکتشافات سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور افزود: معدن فیروزه نیشابور نیز یکی از قدیمیترین معادن کشور است که از زیباییهای بسیاری برخوردار بوده و در صورتی که بتوان طرح گردشگری را برای آن اجرا کرد، میتوان تمام مراحل استخراج تا فرآوری سنگ فیروزه را در این معدن به نمایش گذاشت. در واقع بخش عمدهای از جغرافیای ایران در معادن تعریف شده و میتوان به موارد متعددی همچون کوه زر، زرشوران، تال مسی، مس کنی، زاجکان، زاج کندی و... اشاره کرد. بنابراین با استفاده بهینه از این مناطق میتوان به سود رسید.
به گفته وی، گرمترین نقطه جهان کویر لوت است که میتوان از این منطقه نیز در زمینه گردشگری استفاده کرد. از طرفی تنوع سنگهای آتشفشانی و سنگهای آذرین که صخرهساز شدهاند نیز یکی دیگر از مواردی است که در طرح گردشگری میتوان از آنها بهره برد. بازالتهای اطراف دماوند یا سربیشه که به شکل ستونی هستند از دیگر جاذبههای مواد معدنی در ایران به شمار میروند.
برنا با اشاره به اینکه ما باید عموم جامعه را با این مورد آشنا کنیم تا آنها نیز ذخایر طبیعی کشور را پاس بدارند افزود: در این زمینه خوشبختانه سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور در سازمان یونسکو کرسی مهمی در بحث ژئوتوریسم بهدست آورده و از طرف این سازمان آقای امری کاظمی انتخاب شده و در این راه فعال است.
معاون اکتشافات سازمان زمینشناسی همچنین اظهار کرد: سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور اطلس ژئوتوریسم را برای کل کشور تهیه کرده و در آن مکانهای دیدنی هر استان همچون پدیدههای زمینشناسی و... به طور کامل و جامع مشخص شده است.
برنا معتقد است ایران تنها از یک بعد (معادن) برخوردار نیست و میتوان از دیگر مزایا و موهبتهای کشور در زمینه طرح گردشگری استفاده کرد و موجبات اشتغالزایی را در کشور فراهم آورد. این درحالی است که زیرساختهای موجود در ایران ضعیف است و کار را برای اجرای طرح گردشگری سخت میکند.
