نرگس قیصری / روزنامهنگار
دنیایی از انواع مواد معدنی در دل خاک ایران نهفته که از ارزش اقتصادی قابلقبولی برخوردار است. نکته قابل تامل درباره معادن ایران، مواد باقیمانده پس از عملیات استخراج و فرآوری مواد معدنی است که نام باطله را از آن خود کرده است. البته میزان تولید این مواد به ویژه در عملیات استخراج بسته به نوع قرارگیری ماده معدنی در زمین است و هر اندازه در عمق بیشتری قرار گیرد باطله بیشتری تولید میشود. در این میان شاهدیم در معادن روباز نیز زمانی که ماده معدنی موجود در سطح زمین به پایان میرسد برای برداشت ذخایر باقیمانده و با توجه به ظرفیت محدوده مورد نظر، به سمت معدنکاری زیرزمینی رفته و بقیه کانیهای باقیمانده را با خروج باطله از معدن خارج میکنند.
در دورههای گذشته این باطلهها که حاوی مقادیری از مادهمعدنی و در برخی موارد عناصر ارزشمند دیگری بود به عنوان باطله و ماده غیرقابل استفاده دور ریخته میشدند. اما اکنون با رو به اتمام رفتن ذخایر مواد معدنی همچون سرب و روی، بسیاری از کشورهای پیشرو در حوزه صنعت معدنکاری، به سمت سرمایهگذاری روی بازیافت باطلهها رفتهاند و با بازیافت دوباره آن مواد مورد نیاز خود را تامین میکنند. از طرفی خرید این باطلهها از کشورهایی که فناوری و سرمایه مورد نیاز برای فرآوری باطلهها ندارند نیز جزو برنامههای این کشورهاست. زیرا همانگونه که گفته شد علاوه بر وجود ماده معدنی در آنها عناصر ارزشمند بسیاری به ویژه در باطلههای کانیهای فلزی همچون سرب و روی، سنگآهن، مس و... وجود دارد که با استفاده از روشهای نو و فناوریهای روز میتوان آنها را استخراج کرد.
درحالحاضر شاهدیم در بسیاری از معادن قدیمی ایران که فعالیت معدنکاری در آنها متوقف شده، به مقادیری از مواد معدنی با عیار پایین (در گذشته به آن باطله میگفتند) وجود دارد که با سرمایهگذاری و بازیابی آنها میتوان موادمعدنی و دیگر عناصر موجود را استحصال کرد. البته این نکته را نباید فراموش کرد که هنوز میزان قابلتوجهی از ذخایر معدنی در کشور وجود دارد، و در این زمینه باید سرمایهگذاریها برای اکتشاف این ذخایر در سطح گستردهای انجام شود که البته در حال انجام نیز هست.
