مانند همه کسب و کارها و سازمانهای دولتی و خصوصی از رسانههای تصویری و مکتوب گرفته تا دانشگاهها و موسسات خصوصی، تب تلگرام گریبانگیر بانکها نیز شده است. تبی که روز به روز هم بالاتر میرود و به نظر نمیرسد به این زودیها دست از سر بانکهای ایرانی بردارد.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه گسترش تجارت نوشت: ماجرا وقتی جدیتر میشود که میبینیم بیش از ۴۵ میلیون ایرانی در تلگرام حضور مداوم دارند. این یعنی بیش از ۵۰ درصد مردم ایران به عضویت این شبکه ارتباطی موبایلی درآمدهاند. به همین دلیل هم فرصت حضور بانکها در شبکههای اجتماعی و راهاندازی کانال و یا صفحه ویژه بانک در کنار وبسایت اختصاصی را میتوان پلی دوطرفه دانست که میتواند بانکها و مشتریانشان را به هم وصل کند. نگاهی کلی به روند عضویت سازمانهای بزرگ مانند بانکها در تلگرام، خبر از شروع روندی مثبت میدهد، چرا که استفاده از ابزارهای نوین و همهگیر فضای مجازی مانند شبکههای اجتماعی، ارتباط دوسویه میان بانک به عنوان نهاد خدمتگزار و مردم به عنوان گیرنده خدمات را آسان میکند. از همه مهمتر اینکه تلگرام به واسطه محبوبیت و کاربرد بالای خود در جامعه ایرانی راهی برای تبلیغ رایگان و بیواسطه برای سازمانها به شمار میآید. به همین دلیل هم به عضو اصلی خانواده روابط عمومی در سازمانها و موسسات تبدیل شده است. با این حال وقتی از آن سو به ماجرا نگاه میکنید با این حقیقت مواجه میشوید که تلگرام با وجود تمام مزایای خود در زمره شبکههای اجتماعی خارجی قرار دارد و به دلیل آنکه سرورهای این شبکه اجتماعی در خارج از مرزهای ایران قرار دارند، براساس قوانین و مقررات ایران عملا هیچگاه نمیتواند از نقش اطلاعرسانی خارج شود و به کمک رباتهایش وارد چرخه عملیات فنی بانکی شود. البته چند ماه پیش زمزمههایی از انتقال سرور تلگرام به ایران از گوشه و کنار محافل رسمی و غیررسمی بلند شد، اما با تکذیب صریح مالک تلگرام در اکانت توییتر خود، داستان انتقال سرور تلگرام به ایران منتفی شد. چند ماه بعد تلگرام از ربات فروشنده رونمایی کرد که قابلیت اتصال به درگاه بانک دلخواه را دارد، اما به دنبال بسته شدن پرونده انتقال سرور تلگرام به ایران، بحثها برسر گستردهتر شدن نقش تلگرام در سازمانها پایان یافته بود و هرچند این ربات به طور غیررسمی در حال فعالیت است، اما از سوی بانکها و موسسات مالی به رسمیت شناخته نمیشود. به همین دلیل هم نمیتوان چندان به آن اعتماد کرد. هرچند که نقش تلگرام در شبکه بانکی از نقش روابط عمومی و اطلاعرسانی جلوتر نرفته، اما باز هم در همین میزان توانسته تاثیرگذاری بالایی داشته باشد. مردم از طریق این کانالها زودتر از خبرگزاریها میتوانند به اخبار اقتصادی مورد نظر خود درباره سهام، نرخ ارز، مسکن، سود بانکی و تسهیلات بانکی دسترسی پیدا کنند. این روند میتواند علاوه بر جلب هرچه بیشتر مخاطب، راهی کمهزینه برای برندسازی نیز به شمار بیاید. به همین دلیل هم از بانکها و موسسات خصوصی گرفته تا بانک مرکزی ، همه به عضویت تلگرام درآمدهاند و توانستهاند جدا از ارتباط بر پایه وب، به کمک کانالهای تلگرام، ارتباطی سریعتر و نزدیکتر با رسانهها، مدیران بانکهای دیگر و مشتریان خود در سطح جامعه برقرار کنند. سرورهای دردسرساز تلگرام علیرضا سفیدپور، فعال حوزه بانکداری نیز در تحلیل و بررسی حضور بانکها در فضای مجازی به ویژه شبکههای ارتباطی مانند تلگرام میگوید: برای بانکها به عنوان سازمانهای اقتصادی، هر ابزاری که بتواند در امر ارتباطسازی و اطلاعرسانی نقشآفرینی کند، مفید است. بر همین اساس هم نگاهی به حضور بانکها در تلگرام و استفاده از گروهها، روباتها و کانالهای تلگرامی به منظور اطلاعرسانی، روندی مثبت در مسیر درست است. البته نباید این امر را فراموش کرد که این ابزار باید در قوه قضاییه ایران نیز تایید شده و قابل استناد باشد. وی در ادامه سخنان خود در پاسخ به این پرسش که در نظام بانکداری، کدامیک از ابزار ارتباطی از سوی قوه قضاییه تایید شده و قابل استناد است میگوید: بر اساس آنچه در قانون تعریف شده، آنچه در نظام بانکداری ایران قابل استناد است، پیام کوتاه است و نمیتوان به سایر ابزارهای دیجیتالی چندان اعتماد کرد. به ویژه تلگرام که سرورهایش در خارج از ایران قرار دارد و به همین دلیل از نظر عملیات فنی تایید شده نیست. سفیدپور همچنین به بحث بانکداری در شبکههای اجتماعی و برخورد نظام بانکی با این موضوع تازه اشاره میکند و میافزاید: بانکداری اجتماعی کمتر به تراکنش مالی منجر میشود. این روند در واقع آغاز یک فعالیت مالی است و میبینیم که در ادامه راه برای ایجاد بستری امن کاربر در نهایت به وبسایتهای رسمی بانک منتقل میشود. ما هنوز توان ایجاد بانکداری اجتماعی را در ایران نداریم، این سیستم هنوز در جهان نیز جوان است و امتحان خود را پس نداده است. به همین دلیل هنوز باید منتظر گذر زمان ماند. با این حال نباید فراموش کرد که بانکها هنوز به قدرت شبکههای اجتماعی چندان ایمان ندارند و باید این نگاه تغییر کند. آیا شبکههای بومی قوانین را تغییر میدهند؟ ساسان شیردل، کارشناس و فعال حوزه بانکداری درباره حضور بانکها در شبکه ارتباطی تلگرام میگوید: چند وقتی است که بانکهای مختلف نیز صاحب کانالهای تلگرامی اختصاصی شدهاند و به این ترتیب به حضور خود در فضای مجازی رسمیت دادهاند. باید اعلام کنم که حضور بانکها در شبکه تلگرام بیشتر جنبه روابط عمومی و اطلاعرسانی دارد. در این روند معرفی خدمات، برگزاری نظرسنجی و پاسخدهی به سوالات انجام میشود، چراکه مطابق قانون و مقررات ایران، انجام عملیات بانکی از طریق تلگرام ممنوع است. بر همین اساس هم عملیات فنی بانکی در ایران از طریق تلگرام انجام نمیشود. وی در ادامه سخنان خود مخالفت قانون با این روند و دلایل حقوقی را محور قرار داده و میافزاید: نخستین و مهمترین دلیل مخالفت قانون با انجام عملیات بانکی در این شبکه ارتباطی، خارجی بودن تلگرام است وگرنه نمیتوان گفت صرفا مجازی بودن باعث بروز مخالفتهای قانونی شده است. بر همین اساس هم به نظر میرسد اگر روزی شبکههای اجتماعی و ارتباطی بومی ایجاد شود و به قدرتی معادل تلگرام برسد، قانون نیز از مخالفتهای خود دست بردارد و اجازه انجام عملیات فنی بانکی را در شبکههای اجتماعی و ارتباطی بومی صادر کند. این روند میتواند آغازی بر رونق بانکداری در شبکههای اجتماعی باشد. نگاهی به روند تغییرات جهانی نیز نشان میدهد ذائقه مخاطب از مراجعه به سایت به شبکههای اجتماعی تغییر کرده و بر همین اساس هم باید هرچه زودتر به سراغ این تغییرات جدید برویم و قوانین را بر اساس نیازهای روز تغییر دهیم. سخن پایانی محبوبیت بالای تلگرام در جامعه ایرانی باعث شده تا این کانال ارتباطی از نقش سرگرمی به نقش پلی ارتباطی میان موسسات اقتصادی و مردم تبدیل شود. بیش از ۴۵ میلیون ایرانی در تلگرام عضویت دارند و روزانه بیش از ۱۰۰ مطلب را دریافت و مورد مطالعه قرار میدهند، همین موضوع باعث شده تا سازمانها به ویژه بانکها برای ارتباط قویتر با مشتریان خود و برندسازی به این فضا رو بیاورند. هرچند که به دلیل وجود موانع قانونی نمیتوان از این شبکه ارتباطی به منظور عملیات فنی بانکی استفاده کرد، اما باز هم حضور بانکها در تلگرام به منظور اطلاعرسانی را میتوان امری مثبت در مسیر رشد و رونق نظام بانکداری دانست.
