با وجود آنکه همه شواهد نشان میداد که بالاخره رجیستری موبایل در آغاز تابستان به اجرا در خواهد آمد، اما باز هم در آخرین لحظات خبرهایی از تعویق چندباره این طرح در رسانهها مطرح شد. آنطور که محمود واعظی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات اعلام کرده است، اجرای طرح رجیستری موبایل که قرار بود اول تیر انجام شود به پایان تابستان موکول شده است.
به گزارش پایگاه خبری گسترش، روزنامه گسترش تجارت نوشت: داستان اجرای رجیستری موبایل و تعویق در اجرای آن نخستین باری نیست که رخ میدهد و این قصه هر چند ماه یکبار به دلایل مختلف تکرار میشود، به طوری که صدای فعالان بازار موبایل را نیز درآورده و تا حدودی آنان را نسبت به پیشبینی سرانجام این داستان ناامید کرده است. در حالی که بازار موبایل در انتظار اول تیر و اجرایی شدن طرح رجیستری موبایل بود، محمود واعظی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات از تعویق ۳ ماهه در اجرای این طرح سخن گفت و اعلام کرد: پیمانکار اجرای طرح رجیستری دو ماه برای عملیاتی کردن آن فرصت خواسته، از این رو این طرح تا پایان تابستان عملیاتی میشود. واعظی در ادامه سخنان خود ضمن اشاره به وضعیت فعلی این پروژه گفت: اقدامات برای اجرای طرح شناسهدار کردن گوشیهای تلفن همراه در حال پیشرفت است و پیمانکار داخلی برای اجرای این طرح انتخاب شده، البته پیمانکار فرصت بیشتری برای عملیاتی کردن اجرای طرح خواسته است. رجیستری تلفن همراه برای اینکه تمام مردم دچار مشکل شوند، کار پیچیدهای است، از این رو مقرر شده بود که تیر اجرایی شود، اما پیمانکار فرصت خواسته تا این کار اجرایی شود که تا پایان تابستان طرح رجیستری تلفن همراه عملیاتی میشود. یک طرح و ۳ متولی هدف از اجرای طرح رجیستری، ثبت و شناسهدار کردن گوشیهای موبایل و ساماندهی بازار این حوزه است که با همکاری در ۳ حوزه گمرک، وزارت صنعت، معدن و تجارت و سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی در حال پیگیری است. در اجرای این طرح قرار است هر یک از این ۳ سازمان در ۳ سامانه مستقل فعالیت داشته باشند و بر اساس یک کد مشترک، با یکدیگر ارتباط برقرار کنند. این موضوع باعث میشود گوشیهایی که وارد شبکه ارتباطی کشور میشوند درصورتیکه بهصورت قاچاق واردشده و در سامانه گمرک ثبتنشده باشند، امکان دریافت خدمات سیمکارت از اپراتورهای موبایل را نداشته باشند. برای اجرای این طرح واردکنندگان گوشیهای تلفن همراه از آذر سال گذشته مکلف شدند شمارهسریال گوشیهایی که وارد کشور میشوند را در سایت مربوط به گمرک به ثبت برسانند، در غیراین صورت گوشیهای وارداتی قاچاق بهشمار میآیند و امکان فعالسازی در شبکه مخابراتی کشور را نخواهند داشت. در این میان با توجه به اینکه درحالحاضر گوشیهای قاچاق بسیاری در بازار وجود دارد، ستاد مبارزه با قاچاق کالا اعلام کرده که برای گوشیهای قاچاقی که پیشازاین به بازار فروش واردشدهاند فرصتی در نظر گرفته میشود تا فروشندگان با پرداخت حقوق و عوارض در سامانه رجیستری، مشکلات این دسته از گوشیهای تلفن همراه را برطرف کنند. البته باید این نکته را در نظر داشت که اجرای طرح رجیستری شامل گوشیهای قاچاقی که درحالحاضر در اختیار کاربران ایرانی است، نمیشود و تنها برای گوشیهایی قابلاجراست که از زمان اجرای رجیستری به بعد برای نخستین بار سیمکارت در آنها قرار میگیرد. تا فراهم شدن کامل مقدمات، پیشبینی نکنید غلامحسن کریمیخراسانی، رئیس اتحادیه دستگاههای مخابراتی، ارتباطی ولوازم جانبی از تکرار چندباره در به تعویق افتادن اجرای طرح رجیستری موبایل میگوید: تعویق در اجرای طرح رجیستری بارها تکرار شده و داستان تازهای نیست. به همین دلیل هم این تاخیر پیش از این قابل پیشبینی بود، اما انتظار داشتیم که این طرح اجرایی شود تا در زمینه قاچاق گوشیهای موبایل شاهد ساماندهی در بازار فروش باشیم. کریمیخراسانی همچنین به تاثیر رجیستری بر بازار فروش و قیمتها میپردازد و میگوید: پس از اجرای رجیستری به نظر نمیرسد در بحث قیمتها با تغییرات ملموسی مواجه شویم. اما در بخش گارانتی و قیمتگذاری با تثبیت مواجه میشویم و دیگر روند نوسانها روزانه نیست. علاوه بر این واردکنندگان ملزم به ارائه گارانتی واقعی میشوند و بحث گارانتی غیرقانونی نیز منتفی خواهد شد. البته برای مشاهده تاثیرات این طرح چیزی حدود ۲ هفته تا یک ماه زمان لازم است. اما این زمان کوتاه از اجرا تا تاثیرگذاری به شوک در بازار و افزایش نرخ منجر نخواهد شد، چرا که پیش از اجرا به فروشندگان آمادگی داده شده بود و چه بسا بتوانیم شاهد کاهش نرخ هم باشیم. رئیس اتحادیه دستگاههای مخابراتی، ارتباطی و لوازم جانبی در پایان سخنان خود میافزاید: با وجود این خلف وعدههای مکرر در اجرای این پروژه، به نظر میرسد بهتر است مسئولان امر تا قطعی شدن زمان اجرای رجیستری، زمانی را برای اجرای آن پیشبینی نکنند تا چالش و بازخورد منفی نیز به وجود نیاید. بیاعتمادی مشتری و ادامه رونق قاچاق علیرضا صمیمی، عضو هیات مدیره اتحادیه دستگاههای مخابراتی، ارتباطی ولوازم جانبی نیز ضمن انتقاد از تاخیر در اجرای رجیستری موبایل، از تاثیر این خلف وعدههای تکراری میگوید. وی معتقد است: سیستم رجیستری در واقع سیستمی مقاومتی در مقابل قاچاق کالا است که هم در بحث عرضه و هم خدمات پس از فروش میتواند تاثیرگذار باشد، اما با تاخیر جدید در اجرای این طرح، ساماندهی بازار و مقابله با قاچاق در بازار موبایل عملا چند ماه دیگر به تعویق میافتد. صمیمی همچنین به بازخوردهای منفی ناشی از تاخیر در اجرای رجیستری اشاره میکند و در ادامه سخنان خود میگوید: هر بار با جدی شدن بحث رجیستری، شرکتها به دنبال ثبت قانونی و کسب مقدمات لازم برای واردات میروند، اما با تعویقهای مکرر در اجرای آن دید مردم و فروشندگان به این طرح تغییر میکند و همین جدی نگرفتن این طرح باعث میشود به مرور بیاعتمادی مردم را در پی داشته باشد. این بیاعتمادی مشتری به اجرای رجیستری، باعث میشود تا بازار قاچاق همچنان با تقاضای بالا مواجه باشد و در عمل نتوانیم فضا را برای واردات قانونی و برچیده شدن قاچاق فراهم کنیم. اجرای طرح رجیستری تلفن تاکنون یکسال و نیم به تعویق افتاده است. نخستین بار در تابستان ۹۳ سخن از احیا و اجرای این طرح به میان آمد و دو سال بعد یعنی در مهر ۹۵، ستاد مبارزه با قاچاق از آزمایش فنی آن خبر داد و در ادامه نیز بهمنظور اجرای این طرح و تامین زیرساختهای فنی آن، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات به عنوان یکی از متولیان دولتی اجرای رجیستری موبایل، با برگزاری مناقصه، اجرای آن را بهصورت برونسپاری به بخش خصوصی واگذار کرد. با این حال به گفته مسئولان هنوز زیرساختهای فنی به طور کامل برای اجرای این طرح آماده نشده است. سخن پایانی نگاهی به پروژه رجیستری نشان میدهد که این پروژه برای بازار موبایل یک ضرورت به شمار میآید. اما کشمکشها بر سر تاریخ اجرای آن و خلف وعدههای مکرر مسئولان به بهانه آماده نبودن زیرساختها و مشکلات پیمانکاری باعث شده تا نگاهها به این پروژه به عنوان پروژهای هزینهبر و بینتیجه باشد. این رفتار باعث میشود تا بازار به جای جدی گرفتن رجیستری، نسبت به اجرای آن و رعایت الزامات آن بیتحرک شود. در این شرایط چه بسا بازار بدون آمادگی با اجرای رجیستری مواجه شود و به دلیل نداشتن همین آمادگی دچار شوکی ناگهانی شود. به نظر میرسد که بهتر است ابتدا مقدمات فنی به طور کامل فراهم شود و پس از آن تاریخ اجرای آن به بازار اعلام شود تا زحمتهای چندساله در مسیر این پروژه مهم به هدر نرود.
