یکی از مهمترین بخشهای خودرو پیشرانه آن است که در آن قطعهای به نام شمع وجود دارد و باید در زمان مناسب تعویض شود. با توجه به گستردگی انواع شمعها ممکن است انتخاب آن برای خریداران سخت باشد اما در این نوشتار قصد داریم به معرفی انواع شمعها بپردازیم تا بتوانید انتخاب آسوده تری داشته باشید.
گسترش نیوز: با توجه به این که پیشرانه از مهمترین بخشهای خودرو محسوب میشود باید به آن اهمیت بیشتری داد اما در این زمینه بسیاری از افراد تنها در سرویسهای دورهای به تعویض روغن و یا نهایتا تعویض فیلترهای مختلف بسنده میکنند. یکی از قطعات مهم در پیشرانه خودرو شمع است که باید توجه ویژهای به آن شود چرا که در عملکرد پیشرانه و مصرف سوخت تاثیر به سزایی دارد.
شمع و وظایف آن چیست؟ مبنای کارکرد پیشرانه خودرو، حرکت پیستونها است و در پیشرانههای احتراق داخلی این شمع است که وظیفه ایجاد جرقه را بر عهده دارد. شمع با جرقه زدن باعث سوختن ترکیب بنزین و هوا در سیلندر میشود در نتیجه نیرو به پیستونها منتقل شده و در نهایت پیستونها جابهجا میشوند. در صورتی که شمع به خوبی وظیفه خود را انجام ندهد حرکت پیستونها به طور ناقص خواهد بود و در نتیجه بازده پیشرانه به مقدار قابل ملاحظهای کاهش مییابد.
شمعها دارای انواع مختلفی هستند که به چندین دسته تقسیم میشوند و باید با توجه به اطلاعات دفترچه راهنمای خودرو آنها را انتخاب کرد. در ادامه به انواع دسته بندی شمعها میپردازیم.
کد حرارتی رنج حرارتی یا کد حرارتی در حقیقت میزان حرارت ایجاد شده توسط شمع در آخرین مرحله عملکرد آن است. این دما به حدی باید پایین باشد که مانع از ایجاد جرقه زودرس شود و باید به حدی بالا باشد که از ایجاد رسوب در نوک الکترود جلوگیری کند. رنج حرارتی نشان دهنده عملکرد مطلوب شمع در یک بازه دمایی مشخص است و معمولا آن را به صورت عددی بر روی بدنه شمع درج میکنند. انتخاب شمع با رنج حرارتی مناسب برای پیشرانه از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است و اگر این دما درست نباشد خسارت جدی به پیشرانه وارد میشود. معمولا بازه دمایی مطلوب برای شمع بین ۵۰۰ الی ۸۰۰ درجه سانتی گراد است. اگر دما از حد مجاز کمتر باشد خام سوزی و اگر بیشتر باشد باعث سوختن پیش از موعد سوخت در سیلندر و همچنین ایجاد گرمای بیش از حد در پیشرانه میشود. به طور کلی شمعها از لحاظ کد حرارتی به شمعهای سرد و گرم تبدیل میشوند و انتخاب آنها را باید بر اساس دفترچه راهنمای خودرو انجام داد.
نوع الکترود شمعها از لحاظ کیفیت ساخت، طراحی و نوع الکترود به کار رفته در آنها به سه دسته اصلی نیکل، پلاتینیوم و ایریدیوم تقسیم میشوند. بیشتر شمعهای موجود در بازار از جنس نیکل هستند و طول عمر کمتری نسبت به سایر شمعها دارند چرا که مقاومت حرارتی آنها کمتر است. شمعهای پلاتینیوم از مقاومت حرارتی بالاتری نسبت به نیکل برخوردار است و طول عمر بیشتری نیز دارند. از جمله موارد مهم درباره این نوع شمعها میتوان به سوزنی شکل بودن نوک الکترود اشاره کرد که باعث افزایش دقت جرقه زنی میشود. شمعهای ایریدیوم را میتوان بهترین نوع شمع از لحاظ طول عمر و دقت دانست چرا که همانند پلاتینیوم از الکترود سوزنی برخوردار هستند.
زمان مناسب برای تعویض به طور معمول زمان تعویض شمع را باید بر اساس زمانی که در دفترچه راهنمای خودرو نوشته شده است انجام داد اما اگر وسواس خاصی در زمینه مراقبت از خودرویتان دارید پیشنهاد میشود هر ۲۰هزار کیلومتر اقدام به تعویض شمعها کنید. اگر از شمعهای ایریدیوم یا پلاتینیوم استفاده میکنید زمان تعویض میتواند تا ۴۰ هزار کیلومتر نیز افزایش یابد چرا که عمر این نوع شمعها بالاتر است.
نرخ بازار قیمت شمع برای خودرویی مانند پژو ۲۰۶ از حدود ۱۱هزار تومان به صورت دانهای شروع میشود و در گرانترین حالت به نرخ ۱۰۰هزار تومان میرسد. شمع پراید از ۱۳ هزار تومان شروع میشود و این نرخ تا ۱۴۵ هزار تومان نیز در بازار ادامه دارد. برای خودرو تندر۹۰ نیز نرخ شمع از ۱۶ هزار تومان الی ۱۴۵ هزار تومان خواهد بود. به طور کلی میتوان گفت نرخ شمع با توجه به شرکت سازنده آن و موارد دیگری که در دسته بندیها به آن اشاره کردیم متغیر است. شمع هایی که نرخ کمتری دارند عموما باید در فواصل کوتاه تری (حدود ۲۰ هزار کیلومتر) تعویض شوند و هر چه نرخ بالاتر میرود به طور معمول کیفیت شمع بهتر خواهد بود و مدت زمان بیشتری میتواند کارایی داشته باشد.
